I KR 63/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Nóżyński, M. Synoradzki.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Borkowska-Grabiec.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 1983 r. sprawy Andrzeja K., oskarżonego z art. 136 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w C. z dnia 2 grudnia 1982 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego Andrzeja K. uznał za winnego tego, iż w dniu 10 sierpnia 1982 r. w H. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu wodnym w ten sposób, że: a) uruchomił na miejscowym jeziorze własną czteroosobową łódź żaglową, nie zgłoszoną do rejestracji, b) zabrał na nią - oprócz siebie - sześć osób dorosłych i jedno dziecko, c) nie zaopatrzył łodzi w odpowiedni sprzęt ratunkowy i nie dopilnował, by znajdujące się na łodzi osoby nie umiejące pływać założyły sprzęt ratunkowy, d) podjął się czynności kierownika łodzi bez wymaganych uprawnień i dopuścił do sterowania łodzią osoby nie mające takich uprawnień, e) spożywał na łodzi alkohol oraz dopuścił do spożywania alkoholu przez osoby dorosłe znajdujące się na łodzi, w następstwie czego oraz silnego podmuchu wiatru doszło do przewrócenia się łodzi na skutek czego Irena K. i Leonard L. ponieśli śmierć, i za czyn ten, wyczerpujący znamiona określone w art. 145 § 1 i § 2 k.k., na podstawie art. 145 § 2 k.k. skazał oskarżonego Andrzeja K. na karę 3 lat pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w C. wyrokiem z dnia 2 grudnia 1982 r. uznał oskarżonego Andrzeja K. za winnego tego, że w dniu 10 sierpnia 1982 r. w H. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu wodnym w ten sposób, że kierując po miejscowym jeziorze własną czteroosobową łodzią żaglową bez wymaganych uprawnień zabrał na nią siedmiu pasażerów bez wyposażenia łodzi w odpowiedni sprzęt ratunkowy, założenia takiego sprzętu przez osoby nie umiejące pływać i dopuścił do spożywania przez osoby dorosłe alkoholu, w następstwie czego oraz podmuchu silniejszego wiatru doszło do wywrócenia się łodzi, wskutek czego Irena K. i Leonard L. ponieśli śmierć, tj. czynu przewidzianego w art. 145 § 2 i 3 k.k., i za to na podstawie art. 145 § 3 k.k. skazał go na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku rewizję wnieśli prokurator i obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rewizja obrońcy oskarżonego Andrzeja K. zasadnie podnosi, że sprawcą przestępstwa określonego w art. 145 § 3 k.k. może być jedynie osoba prowadząca w stanie nietrzeźwym pojazd mechaniczny. Łódź żaglowa nie może być uznana za pojazd mechaniczny, gdyż nie posiadała stale zamontowanego silnika i nie była wyposażona w silnik przyczepny. Napędu żaglowego nie można uznać za silnik, gdyż jest to urządzenie pozwalające wykorzystywać do napędu łodzi proste siły przyrody (wiatr), a wiec w zasadzie siły identyczne z siłą mięśni ludzkich. Uważanie bowiem urządzenia żaglowego (ożaglowania) za silnik stwarzałoby sytuację, w której np. za pojazd mechaniczny należałoby uznać sanki zjeżdżające po pochyłości dzięki wykorzystaniu prostej siły przyrody.Uznając za zasadne to stanowisko obrońcy oskarżonego Andrzeja K., Sąd Najwyższy - na podstawie art. 386 § 1 i § 2 k.p.k. - zmienił zaskarżony wyrok, gdyż pozwalały na to zebrane w sprawie dowody. Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony Andrzej K. umyślnie naruszył pięć zasad bezpieczeństwa w ruchu wodnym:po pierwsze - oskarżony Andrzej K. uruchomił w dniu 16 sierpnia 1982 r. na jeziorze własną czteroosobową łódź żaglową bez zgłoszenia jej do rejestracji, a co za tym idzie bez zbadania jej zdolności do uczestniczenia w ruchu wodnym i dopuszczania do tego ruchu;po drugie - oskarżony ten zabrał na tę łódź (czteroosobową) - oprócz siebie - sześć osób dorosłych i jedno dziecko, przekraczając dwukrotnie dopuszczalne obciążenie łodzi;po trzecie - oskarżony Andrzej K. nie zadbał o wyposażenie łodzi w osobiste środki ratunkowe (pasy ratunkowe, tzw. "kapoki" itp.), których liczba powinna odpowiadać liczbie osób znajdujących się na łodzi, i nie dopilnował, aby osoby znajdujące się na łodzi nie umiejące pływać, których była większość, nałożyły na siebie osobiste środki ratunkowe;po czwarte - oskarżony podjął się pełnienia obowiązków kierownika łodzi bez wymaganych kwalifikacji oraz dopuścił do sterowania łodzią osoby nie mające odpowiednich kwalifikacji do pełnienia tych czynności; dodać tu należy, że obrońca oskarżonego Andrzeja K. w swej rewizji nie rozróżnia czynności kierownika łodzi, który w myśl przepisów cytowanego w zaskarżonym wyroku rozporządzenia Głównego Komitetu Sportu i Turystyki ma zupełnie inne obowiązki od osób obsługujących ster i żagle, a które - jak to zasadnie ustalił Sąd Wojewódzki - pełnił oskarżony zresztą za zgodą osób obecnych na łodzi, decydując m.in. o tym, kto będzie obsługiwał ster i żagle;po piąte wreszcie - oskarżony na łodzi sam spożywał napoje alkoholowe i dopuścił do spożywania tych napojów przez osoby dorosłe obecne na łodzi w czasie pływania.Naruszenie tych zasad bezpieczeństwa w ruchu wodnym doprowadziło, wraz z nagłym podmuchem wiatru, do przewrócenia się łodzi, na skutek czego ponieśli śmierć Irena K. i Leonard L. - pasażerowie łodzi. Czyn ten wyczerpuje znamiona określone w art. 145 § 1 i 2 k.k. Za czyn ten na podstawie art. 145 § 2 k.k. Sąd Najwyższy wymierzył oskarżonemu Andrzejowi K. karę 3 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 16 sierpnia 1982 r. Wymierzając tę karę, Sąd Najwyższy rozważył - z jednej strony - dotychczasową niekaralność oskarżonego i jego dobre opinie z miejsca pracy i z miejsca zamieszkania oraz jego stan rodzinny (żona i dziecko). Z drugiej zaś strony - Sąd Najwyższy wziął także pod uwagę rażący charakter naruszeń szeregu zasad bezpieczeństwa w ruchu wodnym, popełnionych umyślnie, oraz tragiczne skutki naruszenia tych zasad w postaci śmierci młodej kobiety i młodego człowieka, który osierocił żonę i małe dziecko, co znacznie zwiększa stopień społecznego niebezpieczeństwa popełnionego przez oskarżonego przestępstwa (...).