I KRN 832/57
WyrokIzba Karna1957-11-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatajenie przez funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej w ankiecie personalnej przynależności do organizacji niepodległościowej w czasie okupacji stanowi przestępstwo z art. 152 k.k.W.P. (wystawianie nieprawdziwych poświadczeń służbowych lub składanie niezgodnych z prawdą raportów)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zatajenie przez funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej w ankiecie personalnej przynależności do organizacji niepodległościowej w czasie okupacji nie stanowi przestępstwa z art. 152 k.k.W.P. Przepis ten dotyczy podawania w dokumentach urzędowych niezgodnych z prawdą danych dotyczących spraw służbowych, a nie spraw osobistych. Ankieta personalna zawiera dane dotyczące stosunków osobistych wypełniającego, a jej nieprawdziwe wypełnienie może co najwyżej stanowić przewinienie służbowe lub dyscyplinarne, nie zaś karne.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie, które umorzyło postępowanie karne przeciwko Władysławowi K. Oskarżony, jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, ośmiokrotnie zataił w ankietach personalnych przynależność do Związku Walki Zbrojnej w czasie okupacji. Prokurator Generalny zarzucił obrazę prawa materialnego, wskazując, że w czynie oskarżonego brak znamion przestępstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie i umorzył postępowanie karne przeciwko Władysławowi K. z powodu braku znamion przestępstwa.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K., osk. z art. 152 k.k.W.P., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z dnia 22 grudnia 1952 r., na podstawie art. 394-396, 400, 378 § 1 lit. a, 383 pkt 2 i 3, 388 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i postępowanie karne przeciwko Władysławowi K. umorzył na podstawie art. 3 lit. a k.p.k.Uzasadnienie faktyczneNa wniosek prokuratora wojskowego, b. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie, postanowieniem z dnia 22 grudnia 1952 r. umorzył na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. (Dz. U. z 1952 r. Nr 46, poz. 309) postępowanie karne przeciwko Władysławowi K. o to, że jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej w okresie czasu od dnia 25 kwietnia 1947 r. do dnia 15 lutego 1951 r. ośmiokrotnie zataił w ankietach personalnych swą przynależność w czasie okupacji hitlerowskiej do Związku Walki Zbrojnej.Od powyższego postanowienia rewizję nadzwyczajną na korzyść Władysława K. wniósł Prokurator Generalny PRL zarzucając mającą wpływ na treść orzeczenia obrazę art. 3 lit. a k.p.k. przez merytoryczne rozpoznanie sprawy i umorzenie postępowania z mocy art. 6 ust. 1 ustawy o amnestii z dnia 22 listopada 1952 r., pomimo że w zarzuconym oskarżonemu czynie brak było znamion przestępstwa, - i wnosząc w konkluzji o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i umorzenie postępowania w tej spraw podstawie art. 3 lit. a k.p.k.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Postanowienie sądu zapadło z obrazą przepisu art. 3 lit. a k.p.k., ponieważ w zarzucanym oskarżonemu czynie brak jest znamion przestępstwa i sąd powinien był wobec tego postępowanie umorzyć bez merytorycznego dociekania, czy istnieją przesłanki z art. 6 ust. 1 ustawy amnestyjnej z 1952 r., a w szczególności, czy kara, którą należałoby wymierzyć oskarżonemu, nie przekroczyła granicy kar, podlegających darowaniu z mocy art. 4 powołanej ustawy.Zatajenie przez oskarżonego w wypełnionej przez siebie ankiecie personalnej faktów co do przynależności w czasie okupacji do niepodległościowej organizacji, nie jest - jak to niesłusznie przyjmuje Sąd - wystawianiem nieprawdziwych poświadczeń służbowych, ani składaniem niezgodnych z prawdą raportów, meldunków i sprawozdań w rozumieniu art. 152 k.k.WP. W dyspozycji tego przepisu chodzi o podawanie w dokumentach urzędowych tylko takich niezgodnych z prawdą danych, które dotyczą spraw służbowych, a nie spraw osobistych sprawcy.Ponieważ z samego charakteru ankiety personalnej wynika, że nie jest ona niczym innym, jak w odpowiedniej formie napisanym życiorysem i zawarte w niej dane dotyczą stosunków osobistych tego, który ją wypełnia, istota przypisanego oskarżonemu czynu, sprowadza się w tych warunkach do tego, że oskarżony K. okazał się po prostu człowiekiem nieprawdomównym, co może dać ewentualnie podstawę do pociągnięcia go do odpowiedzialności służbowej lub dyscyplinarnej, nigdy zaś karnej.Wojskowy Sąd Rejonowy otrzymawszy zatem wniosek prokuratora o umorzenie postępowania przygotowawczego na mocy art. 6 ust. 1 ustawy amnestyjnej z 1952 r. i stwierdziwszy, że zarzucony oskarżonemu czyn jest tylko przewinieniem służbowym, nie powinien był umarzać postępowania na mocy amnestii, ale umorzyć je z powodu braku znamion przestępstwa, czyli na podstawie przewidzianej w art. 3 lit. a k.p.c.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I KA 19/23 2024-03-22Czy prokurator wojskowy i sędzia wojskowy, którzy w stanie wojennym wydali postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, dopuścili się zbrodni komunistycznej lub zbrodni przeciwko ludzkości, jeśli materiał dowodowy nie dawał…
- II KKN 24/98 2000-12-01Czy znieważenie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej podczas wykonywania przez nich obowiązków służbowych, w kontekście wydarzeń czerwcowych, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 236 k.k. z 1969 r., nawet jeśli spraw…
- I ZI 2/23 2023-10-31Czy istnieją dostateczne podstawy do zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej byłego prokuratora wojskowego za czyny popełnione w stanie wojennym, które miałyby stanowić zbrodnię komunistyczną i zbrodnię pr…
- I ZI 17/24 2024-07-30Czy istnieją wystarczające podstawy do zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej byłego prokuratora wojskowego za popełnienie zbrodni komunistycznej i przeciwko ludzkości w związku z wydaniem postanowienia o…
- Rw 93/84 1984-03-12Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego osobie odbywającej zasadniczą służbę w obronie cywilnej, popełnionego w czasie tej służby, powinna uwzględniać przepis określający przestępstwo wojskowe w związku z przepisem us…
Powołane przepisy
art. 152 KKart. 394art. 3art. 6 ust. 1art. 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.