II KKN 24/98

Sygn. akt II KKN 24/98 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2000 r. Sąd Najwyższy w Warszawie – Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SN – Elżbieta Sadzik (spraw.) Sędziowie: SN – Andrzej Deptuła SN – Antoni Kapłon Protokolant: Katarzyna Głodowska przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej – Franciszka Pasturczaka po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2000 r. sprawy A. B. skazanego z art. 236 w zw. z art. 59 § 1 kk z 1969 r. z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Wojewódzkiego w R. z dnia 11 sierpnia 1976 r., sygn. II Kr […] i zmienionego nim wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia 27 czerwca 1976 r., sygn. II Kp […] oddala kasację, a kosztami sądowymi postepowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE A. B. oskarżono o to, że w dniu 25 czerwca 1976 r. w R. dopuścił się czynu o charakterze chuligańskim w ten sposób, że w miejscu publicznym bez powodu znieważył funkcjonariuszy MO używając pod ich adresem słów uznanych powszechnie za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, tj. o czyn z art. 236 kk w zw. z art. 59 § 1 kk z 1969 r. Wyrokiem z dnia 27 czerwca 1976 r. sygn. II Kp […] Sąd Powiatowy w R. uznał A. B. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz nawiązkę na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża Oddział w R. w wysokości 2000 zł. Powyższy wyrok zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego A. B. zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych, przez przyjęcie, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu, w sytuacji gdy w/w nie przyznał się do winy. Obrońca podniósł także, że zgrupowana na balkonie większa ilość osób nie dała podstaw, by zeznający świadek – funkcjonariusz Milicji mógł rozpoznać oskarżonego z całą pewnością, tym bardziej że było to wieczorem, a świadek przechodził w zwartej grupie. W związku z powyższym obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego. Sąd Wojewódzki w R. wyrokiem z dnia 11 sierpnia 1976 r. sygn. II Kr […] zmienił zaskarżony wyrok w części orzeczenia o karze w ten sposób, że za przypisany oskarżonemu czyn na mocy art. 236 w zw. z art. 59 § 1 kk oraz art. 33 § 1 i 34 § 1 kk z 1969 r. wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. 3 Kasację na korzyść A. B. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając obrazę prawa materialnego, a mianowicie art. 236 kk z 1969 r. polegającą na przyjęciu, że wymieniony zachowaniem swoim wyczerpywał znamiona przypisanego mu przestępstwa, podczas gdy w rzeczywistości nie można mu było przypisać działania polegającego znieważeniu funkcjonariuszy MO podczas i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych. W związku z powyższym kasacja wnosiła o zmianę zaskarżonych wyroków przez uniewinnienie A. B. od popełnienia zarzuconego mu przestepstwa. Prokurator Krajowy na rozprawie kasacyjnej wniósł o uwzględnienie kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona. Z dokonanych przez oba Sądy ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych w kasacji, wynika, że w dniu 25 czerwca 1976 r., w czasie tzw. wypadków czerwcowych, gdy funkcjonariusze MO przechodzili zwartą formacją w pobliżu miejsca zamieszkania A. B., ten stojąc na balkonie, wypowiadał głośno pod ich adresem słowa obelżywe. Zdaniem Autora kasacji jednak – oskarżony nie miał zamiaru „znieważenia” funkcjonariuszy MO w rozumieniu art. 236 kk z 1969 r., albowiem, chociaż funkcjonariusze MO wykonywali wówczas obowiązki służbowe, to nie było podstaw do ich łączenia z zachowaniem A. B.. Powyższy pogląd, na tle ustalonego i nie kwestionowanego stanu faktycznego, nie jest trafny. Do znamion ówcześnie obowiązującego art. 236 kk z 1969 r. należało, by działanie sprawcy było podjęte podczas i w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza obowiązków służbowych. Przez pełnienie tych obowiązków należało rozumieć takie czynności, które formalnie należą do zakresu działania funkcjonariuszy, zaś kwestia ich merytorycznej słuszności 4 nie miała znaczenia. Warunkiem zastosowania art. 236 kk z 1969 r. było istnienie związku przyczynowego między czynem sprawcy, a wykonywaniem obowiązków służbowych. Mógł on wypływać z treści zarówno samej wypowiedzi znieważającej, jak i z innych okoliczności zdarzenia (J. Bafia, K. Mioduski, M. Siewierski: Kodeks karny. Komentarz, W-wa 1977 r. s. 634). W rozpoznawanej sprawie ustalono po pierwsze, iż A. B. wypowiadał słowa obelżywe, po wtóre, że było to zbieżne czasowo z przemarszem funkcjonariuszy MO przez ulice miasta w związku z tzw. wydarzeniami r., a więc z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych (niezależnie od oceny merytorycznej słuszności tych działań), a wreszcie, że motywem działania sprawcy było wyrażenie niezadowolenia w odniesieniu do czynności wykonujących swe obowiązki funkcjonariuszy MO. Wszystkie te elementy mieszczą się w znamionach określonych art. 236 kk z 1969 r., stąd też nie można uwzględnić zarzutu kasacji, iż zaskarżone wyroki wydane zostały z obrazą prawa materialnego, tj. art. 236 kk z 1969 r. Z uwagi na powyższe kasację oddalono, orzekając o kosztach sądowych postepowania kasacyjnego na podstawie art. 636 kpk. aw f/es