I KZ 3/76
PostanowienieIzba Karna1976-02-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe fakty lub dowody, które nie były znane sądowi pierwszej instancji ani sądowi odwoławczemu przed wydaniem prawomocnego orzeczenia, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zważył, że przepis art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzeczenia) stanowi o dowodach i faktach nie znanych sądowi orzekającemu w sprawie zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Jedynym logicznym sposobem interpretacji użytego w tym przepisie słowa "przedtem" jest moment czasowy odnoszący się do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia. Jeśli orzeczenie sądu pierwszej instancji uprawomocniło się bez zaskarżenia, nowe fakty lub dowody muszą być takie, które nie były znane sądowi pierwszej instancji przed wydaniem prawomocnego orzeczenia. Jeżeli zaś orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało zaskarżone, nowe fakty lub dowody muszą być takie, które nie były znane ani sądowi pierwszej instancji, ani sądowi odwoławczemu przed wydaniem prawomocnego orzeczenia.Stan faktyczny
Obrońca skazanego Waldemara M. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, twierdząc, że ujawniły się nowe fakty wskazujące na niewinność skazanego. Fakty te miały wynikać z oświadczeń świadków. Sąd Wojewódzki w Warszawie oddalił wniosek, a obrońca złożył zażalenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie, oddalające wniosek o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Staszkiewicz. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), S. Mirski.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Eksner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Waldemara M., skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Otwocku z dnia 24 lutego 1975 r. za przestępstwo określone w art. 234 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego na oddalające jego wniosek o wznowienie postępowania postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 1975 r. oraz po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyżej wymienionym prawomocnym wyrokiem Waldemar M. został skazany na podstawie art. 234 § 1 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności. Po uprawomocnieniu się w dniu 5 maja 1975 r. tego wyroku obrońca skazanego wystąpił do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie o wznowienie postępowania. Sąd Wojewódzki w Warszawie postanowieniem oddalił ten wniosek. Na postanowienie to złożył zażalenie obrońca skazanego, wnosząc w nim o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie jego wniosku o wznowienie postępowania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Obrońca skazanego w swym wniosku o wznowienie postępowania, a następnie w zażaleniu na postanowienie zajmuje stanowisko, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawniły się nowe fakty, nie znane przedtem Sądowi Powiatowemu, wskazujące na to, że skazany jest niewinny. Fakty te wynikają - jak twierdzi obrońca - z oświadczeń Mieczysława D., Leokadii M., Mariana Ł. i Jana Z.Oświadczenia Mieczysława D., Leokadii M. i Mariana Ł., jak to wynika z protokołu rozprawy rewizyjnej, która odbyła się w Sądzie Wojewódzkim, były znane Sądowi Wojewódzkiemu i załączone zostały do akt sprawy przed wydaniem wyroku utrzymującego zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w mocy, nie można przeto uznać, aby fakty z nich wynikające nie były znane sądowi przed wydaniem prawomocnego orzeczenia w sprawie skazanego Waldemara M.Trzeba bowiem wyjaśnić, że przepis art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k. stanowi o dowodach i faktach nie znanych sądowi orzekającemu w sprawie zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Jedynym bowiem logicznym sposobem interpretacji użytego w tym przepisie słowa "przedtem" może być moment czasowy, odnoszący się do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia. Jeżeli więc wskutek niezaskarżenia przez strony orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji uprawomocniło się, owe nowe fakty lub dowody, o których mówi art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k., to takie, które nie były znane sądowi pierwszej instancji przed wydaniem prawomocnego orzeczenia. Jeżeli zaś orzeczenie sądu pierwszej instancji zostało zaskarżone przez strony i wskutek tego sprawa była rozpoznawana przez sąd odwoławczy, nowe fakty lub dowody, o których stanowi przepis art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k., to takie, które nie były znane ani sądowi pierwszej instancji, ani sądowi odwoławczemu przed wydaniem prawomocnego orzeczenia.Reasumując powyższe rozważania, stwierdzić należy, że nowe fakty lub dowody, o których stanowi przepis art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k., muszą być dowodami, które nie były znane sądowi ani pierwszej, ani drugiej instancji przed wydaniem prawomocnego orzeczenia (...).
Powiązane orzeczenia
- II KZ 20/82 1982-05-03Czy ujawnienie się nowych dowodów, które nie zostały przeprowadzone przez sąd w toku postępowania, ale były zgłoszone w rewizji, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.…
- II KZ 30/82 1982-05-03Czy nowe dowody, które nie zostały przeprowadzone przez sąd, ale zostały zgłoszone w toku postępowania rewizyjnego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.?
- III KZ 172/82 1982-12-03Czy pismo zawierające nową interpretację przepisów prawnych, które nie było znane sądowi w chwili wydawania prawomocnego orzeczenia, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 k.p.k…
- III KO 90/15 2016-02-12Czy nowe fakty lub dowody, ujawnione po uprawomocnieniu się wyroku, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego, jeśli nie wskazują z wysokim prawdopodobieństwem na błąd sądu?
- III KO 99/13 2014-03-18Czy ujawnienie się nowych faktów lub dowodów w postępowaniu po wydaniu prawomocnego orzeczenia, które zostały już ocenione przez sąd w ramach ponownego rozpoznania sprawy, może stanowić podstawę do wznowienia postępowani…
Powołane przepisy
art. 234 § 1 KKart. 59 § 1 KKart. 474 § 1 pkt 1 KPKart. 474 § 1 pkt 2 KPK§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.