I KZP 4/25

UchwałaIzba Karna2026-01-21

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Anna Dziergawka, Paweł Kołodziejski, Adam Roch, Stanisław Stankiewicz, Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o odszkodowanie lub zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, Skarb Państwa jest stroną, a jeśli tak, to czy jest reprezentowany przez prokuratora, czy na zasadach ogólnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie rozbieżności w wykładni przepisów dotyczących statusu strony i reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu o odszkodowanie lub zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Brak podjęcia uchwały oznacza, że nie ustanowiono jednolitej zasady prawnej w tej kwestii.
Stan faktyczny
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w orzecznictwie dotyczących statusu strony i reprezentacji Skarbu Państwa w postępowaniu o odszkodowanie lub zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Wniosek dotyczył dwóch pytań prawnych: czy Skarb Państwa jest stroną w tym postępowaniu, oraz czy jest reprezentowany przez prokuratora, czy na zasadach ogólnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały.

Pełny tekst orzeczenia

I KZP 4/25 POSTANOWIENIE składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Dnia 21 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Anna Dziergawka SSN Paweł Kołodziejski SSN Adam Roch SSN Stanisław Stankiewicz (sprawozdawca) SSN Ryszard Witkowski Protokolant Edyta Demiańczuk-Komoń po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2026 r., przedstawionego na podstawie art. 83 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622) wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2025 r. (BSA […]) o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego rozbieżności w wykładni przepisów prawa, występujących w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w zakresie dotyczącym następującego zagadnienia prawnego: „1. Czy w stanie prawnym ukształtowanym przez ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1860) w postępowaniu w przedmiocie odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., I KZP 4/25 2 poz. 442), Skarb Państwa jest jego stroną? w przypadku udzielenia pozytywnej odpowiedzi na pytanie w pkt 1 2. Czy Skarb Państwa jako strona jest reprezentowany w postępowaniu, o którym mowa w pkt 1 niniejszego wniosku, a jeśli tak, czy reprezentację tę wykonuje prokurator, czy powinna być ona określona na ogólnych zasadach właściwych dla postępowania cywilnego (art. 67 § 2 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 442)?" p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały. Zbigniew Kapiński Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka Paweł Kołodziejski Adam Roch Stanisław Stankiewicz Ryszard Witkowski [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 83 § 1art. 8art. 67 § 2 KPCart. 558 KPKart. 8 ust. 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy