II K 278/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Górski.Sędziowie: E. Merz, Z. Nyczaj (sprawozdawca).Prokurator: J. Jackiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana S. oskarżonego z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 20 lutego 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.1) uchylił orzeczenie o utracie prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 10 lat i na zasadzie art. 48 § 2 i 52 § 3 k.k. orzekł utratę prawa wykonywania zawodu kierowcy na okres lat 5;2) w pozostałych częściach tenże wyrok utrzymał w mocy.Sąd Wojewódzki w Białymstoku wyrokiem z dnia 20 lutego 1961 r. skazał oskarżonego Romana S. z art. 230 § 1 k.k. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia z utratą prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat 10 - za to, że dnia 11 grudnia 1959 r. na szosie w G. jako kierowca samochodowy Zakładów Przemysłu Terenowego w B. nieumyślnie spowodował śmierć Tadeusza S. przez to, że prowadząc w stanie nietrzeźwości, z dużą szybkością, samochód osobowy marki "Warszawa" o niesprawnym układzie kierowniczym i nie zachowując szczególnej ostrożności najechał na jadącego rowerem Tadeusza S., który w wyniku doznanych obrażeń ciała poniósł śmierć.Od powyższego wyroku wniósł rewizję oskarżony.Rewizja wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez złagodzenie orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności oraz o skrócenie okresu utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych, zarzucając rażącą niewspółmierność kary w stosunku do szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonemu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja jest słuszna jedynie częściowo.W szczególności niesłusznie kwestionuje ona zastosowany wobec oskarżonego wymiar kary pozbawienia wolności. Kara ta, orzeczona na poziomie średniego ustawowego zagrożenia przewidzianego dla danego przestępstwa, nie może być uznana za surową w stopniu rażącym, gdy uwzględni się okoliczność, że oskarżony działał w stanie odurzenia alkoholem (analiza wykazała 113 mgr/100 alkoholu we krwi oskarżonego), co stanowi ustawową okoliczność obciążającą.Jako karę dodatkową Sąd I instancji orzekł - na zasadzie art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) - utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat 10.Przyjęcie takiej podstawy prawnej wskazanego wyżej orzeczenia było błędne, albowiem cytowana ustawa weszła w życie z dniem ogłoszenia, czyli 19 grudnia 1959 r., a zatem nie obowiązywała ona jeszcze w chwili czynu dokonanego w dniu 11 grudnia 1959 r. Dlatego też należało orzec karę dodatkową utraty prawa wykonywania zawodu kierowcy na zasadzie przepisu ogólnego, tj. art. 48 § 2 k.k. Przepis ten bowiem jest względniejszy dla sprawcy, gdyż przewiduje stosowanie takiej kary dodatkowej jedynie fakultatywnie, w przeciwieństwie do przepisu art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), w myśl którego, w razie spełnienia określonych w nim warunków, orzeczenie omawianej kary dodatkowej jest obligatoryjne. Przepis art. 2 § 4 k.k., który głosi, że "środki zabezpieczające stosuje się według przepisów nowej ustawy", stanowiąc wyjątek od zasady wyrażonej w art. 2 § 1 k.k. - nie może mieć w tym wypadku zastosowania, albowiem dotyczy on jedynie stosowania środków zabezpieczających, kara zaś dodatkowa utraty prawa wykonywania zawodu (art. 48 k.k.) może się stać środkiem zabezpieczającym jedynie w warunkach przepisu art. 85 k.k., które w niniejszej sprawie nie zachodzą.Wobec zastosowania przepisu względniejszego oraz wobec tego, że oskarżony nie był dotychczas karany i że od 16 lat pracował jako kierowca nienagannie, Sąd Najwyższy uznał za słuszne skrócenie okresu utraty prawa wykonywania zawodu kierowcy do rozmiarów określonych w sentencji.Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.