II K 29/59

WyrokIzba Karna1959-03-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obraza przepisów postępowania, polegająca na nierozważeniu przez sąd zeznań świadków, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, jeśli nie miała decydującego wpływu na jego treść i nie uzasadnia przyjęcia innej kwalifikacji prawnej czynu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obraza przepisów postępowania, w tym nierozważenie zeznań świadków, nie zawsze prowadzi do uchylenia wyroku. Uchybienie to nie może spowodować uchylenia, jeśli nie miało decydującego wpływu na treść orzeczenia i nie uzasadnia przyjęcia innej kwalifikacji prawnej czynu. W niniejszej sprawie, mimo że sąd nie ustosunkował się do zeznań niektórych świadków, okoliczności przez nich podane nie uzasadniały przyjęcia kwalifikacji z art. 225 § 2 k.k. (działanie pod wpływem silnego wzruszenia).
Stan faktyczny
Oskarżony Czesław R. został skazany na 15 lat więzienia z art. 225 § 1 k.k. za zabójstwo Henryka R. poprzez uderzenie go siekierą. Zarówno prokurator, jak i oskarżony wnieśli rewizje. Prokurator domagał się surowszej kary, zarzucając rażącą niewspółmierność kary. Oskarżony wnosił o zmianę kwalifikacji prawnej na art. 225 § 2 k.k. (działanie pod wpływem silnego wzruszenia) lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając nierozważenie zeznań świadków.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając rewizje prokuratora i oskarżonego za niezasadne.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława R. oskarżonego z art. 225 § 1 k.k. po rozpoznaniu założonych przez prokuratora i oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach Wydz. VIII w Częstochowie z dnia 1 października 1958 r. na podstawie art. 375, 444 i 459 k.p.k. oraz art. 4 dekretu o o.s.k. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Czesław R. skazany został na 15 lat więzienia z art. 225 § 1 k.k. za to, że dnia 16 października 1957 r. we Wręczycy pow. kłobuckiego, w zamiarze pozbawienia życia Henryka R. uderzył go kilkakrotnie siekierą w głowę, plecy i nogi, powodując szereg ciężkich obrażeń (złamanie sklepienia czaszki, wielokrotne pęknięcia podstawy w okolicy prawego środkowego dołu czaszkowego i kości skalistej prawej, ogniska stłuczenia mózgu w okolicy płatów czołowych i skroniowego prawego, obrzęk i przekrwienie miękkich opon mózgowych, cztery rany cięte pleców, złamanie żebra z przerwaniem opłucnej po prawej stronie) - na skutek czego nastąpiła śmierć tegoż Henryka R.Od tego wyroku założyli rewizje prokurator i oskarżony.Rewizja prokuratora zarzuca rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu, wynikającą w szczególności z niedostatecznego uwzględnienia wysokiego stopnia społecznej szkodliwości tego czynu i wnosi o zmianę wyroku w zaskarżonej części przez wymierzenie oskarżonemu kary surowszej.Rewizja oskarżonego zarzucając obrazę art. 320 i 339 k.p.k. na skutek pominięcia i nierozważenia zeznań świadków: R., O. i K. oraz innych dowodzi, iż uwzględnienie tych zeznań winno doprowadzić do wniosku, że oskarżony działał pod wpływem silnego wzruszenia.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 225 § 2 k.k. i wymierzenie łagodnej kary, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Aczkolwiek podniesiony w rewizji oskarżonego zarzut obrazy art. 339 k.p.k. jest zasadny, gdyż istotnie Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się do zeznań niektórych świadków, w szczególności świadków R. i O., którzy podali, że już w gospodzie zachowanie się pokrzywdzonego R. i świadka Pawła K. w stosunku do osk. Czesława R. było niewłaściwe, niemniej jednak, wbrew wywodom rewizji, uchybienie to nie miało decydującego wpływu na treść wyroku i nie może spowodować jego uchylenia, okoliczności bowiem przez tych świadków podane nie uzasadniały bynajmniej przyjęcia kwalifikacji prawnej z art. 225 § 2 k.k.Jasne jest, że wspomniane zachowanie się pokrzywdzonego R. i świadka Pawła K. w gospodzie, a następnie po wyjściu z tejże wprowadziło oskarżonego w stan pewnego podenerwowania, co zresztą Sąd Wojewódzki przyjął. Zachowanie się to jednak nie było tego rodzaju, by można mówić o silnym wzruszeniu w rozumieniu przepisu art. 225 § 2 k.k. Pokrzywdzony R., świadek Paweł K. i oskarż. Czesław R. mieli do siebie wzajemne pretensje. Jeżeli jednak powstała między nimi sprzeczka doprowadziła do tak tragicznego finału, to nie dlatego, że chodziło o naprawdę poważne rzeczy, lecz wyłącznie dlatego, że wszyscy znajdowali się pod wpływem silnego odurzenia alkoholowego. Tym też tłumaczyć należy stan podenerwowania oskarżonego oraz dalsze następstwa tegoż.Zgodzić się wypada z twierdzeniem obrony, że moralnym sprawcą całego zajścia był świadek Paweł K., który swoim zachowaniem się, będącym również wynikiem stanu odurzenia alkoholowego, sprowokował w pewnym sensie to zajście.Okoliczność ta jednakże nie może mieć żadnego znaczenia w kwestii winy oskarżonego. Dlatego też o działaniu oskarżonego w warunkach, o których mowa w art. 225 § 2 k.k., mowy być nie może i stanowisko Sądu Wojewódzkiego w tej mierze, nawet przy uwzględnieniu pominiętych przez Sąd zeznań powołanych w rewizji świadków, należy w pełni podzielić.Przytoczone wyżej momenty, dotyczące zachowania się Pawła K. i Henryka R., nie pozostają jednakże bez wpływu na ocenę stopnia zawinienia oskarżonego Czesława R., a w konsekwencji i na wymiar kary.Wprawdzie nie przemawiają one za rażącą surowością orzeczonej kary, jak to twierdzi rewizja oskarżonego, nie pozwalają jednak wbrew rewizji prokuratora na uznanie jej za rażąco łagodną.Właśnie pominięte przez Sąd okoliczności stwierdzone zeznaniami świadków O., R. i innych, nad którymi również rewizja prokuratora przechodzi do porządku dziennego, przy uwzględnieniu okoliczności obciążających przytoczonych w motywach wyroku, doprowadzają do wniosku, iż orzeczona kara nie jest ani zbyt łagodna, ani też zbyt surowa w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu.W tym stanie rzeczy, zarówno rewizję prokuratora jak i rewizję oskarżonego należało uznać za niezasadne i orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 225 § 1 KKart. 375art. 4art. 320art. 225 § 2 KKart. 339 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.