II K 302/53

WyrokIzba Karna1953-04-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrona oskarżonego, polegająca na zaprzeczeniu winy lub zmianie linii obrony, może stanowić samodzielną podstawę do zaostrzenia kary, a także czy odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, który mógłby podważyć wiarygodność innego świadka, stanowi istotne naruszenie zasady prawdy obiektywnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obrona oskarżonego, polegająca na zaprzeczeniu winy lub zmianie linii obrony, nie może sama w sobie stanowić podstawy do zaostrzenia kary. Obrona staje się wykrętna i może być uwzględniona jako okoliczność obciążająca jedynie wtedy, gdy wskazuje na niski poziom moralny oskarżonego lub zdradza złą wolę. Ponadto, odmowa dopuszczenia dowodu z zeznań świadka, który mógłby podważyć wiarygodność innego świadka, stanowi istotne naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
Jerzy S. został skazany przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu na 7 lat więzienia za przywłaszczenie około 31.360 zł uzyskanych ze sprzedaży piwa bez dokumentów. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając m.in. obrazę prawa procesowego przez odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań świadka K. oraz niewiarygodność zeznań świadka N. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego S., osk. z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 1953 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, oraz art. 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 1953 r. Jerzy S. został uznany za winnego tego, że jako główny księgowy Zakładów Piwowarskich i Słodowniczych w C., działając w porozumieniu z Władysławem W., sprzedał bez dokumentów pewną ilość piwa dostarczonego do rozlewni w Z. i uzyskane w ten sposób pieniądze w sumie około 31.360 zł sobie przywłaszczył, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego. Za to przestępstwo oskarżony Jerzy S. został skazany na 7 lat więzienia, na podstawie art. 286 § 2 k.k.Rewizja oskarżonego zarzuca obrazę art. 292 § 1 k.p.k. przez odmowę dopuszczenia dowodu z zeznań świadka K., niepodanie w uzasadnieniu wyroku, jakie fakty Sąd uznał za udowodnione i pominięcie faktu, że zeznanie świadka N. jest niewiarygodne i nie budzące zaufania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego jest zasadna. Odmowa zbadania świadka K. była istotnym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Należało bowiem wziąć pod uwagę, że zeznanie świadka N. istotnie może budzić poważne zastrzeżenia. W tych warunkach niezrozumiała jest odmowa dopuszczenia dowodu ze świadka K., zwłaszcza że przesłuchanie jej nie sprawiało żadnych trudności, gdyż była ona obecna w sądzie.Należy zaznaczyć, że uzasadniająca zdaniem Sądu surowszy wymiar kary wykrętna obrona oskarżonego nie znalazła żadnego odzwierciedlenia w protokole rozprawy. Obrona oskarżonego w żadnym przypadku nie może być podstawą zaostrzenia kary za czyn inkryminowany. Teza, iż szczere przyznanie się do winy może stanowić okoliczność łagodzącą, jest słuszna. Nie oznacza to jednak, ażeby nieprzyznanie się do winy musiało zawsze obciążać oskarżonego. Zaprzeczenie winie lub zmiana linii obrony nie wystarczają same przez się do uznania obrony za wykrętną i w konsekwencji do zaostrzenia kary. Nie można również zaostrzać oskarżonemu kary ze względu na to, że swoją obroną utrudnił postępowanie karne. Obrona staje się wykrętna dopiero wówczas, gdy wskazuje na niski poziom moralny lub zdradza złą wolę skarżonego i wtedy może być uwzględniona jako okoliczność obciążająca w ramach art. 54 k.k.Nie zajmując więc stanowiska co do wysokości samej kary, którą należałoby wymierzyć oskarżonemu Jerzemu S. w przypadku udowodnienia jego winy, gdyż należy to do Sądu I instancji, Sąd Najwyższy zwraca jedynie uwagę na niedopuszczalność takiego powodu jej zaostrzenia, jaki znalazł wyraz w zaskarżonym wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 375art. 388 KPKart. 292 § 1 KPKart. 54 KK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.