II K 642/57

WyrokIzba Karna1957-08-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może przypisać oskarżonemu czyn, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia, a jedynie stanowi odmienną kwalifikację prawną tego samego zachowania?
Ratio decidendi
Sąd nie może przypisać oskarżonemu czynu, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia. Czyn zarzucony i czyn przypisany muszą dotyczyć tego samego zachowania się człowieka, tego samego wycinka życia. Różna może być jedynie treść myślowa wyrażona w opisie czynu zarzucanego i przypisanego, co może prowadzić do odmiennej kwalifikacji prawnej. Jednakże w obu przypadkach musi chodzić o to samo zachowanie się człowieka. Przypisanie czynu nieobjętego zarzutem stanowi obrazę art. 2 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Oskarżony został skazany m.in. za niepowiadomienie władz o posiadaniu przez inną osobę broni palnej bez zezwolenia. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego od zarzutów posiadania broni i usiłowania zabójstwa. Następnie Sąd przypisał oskarżonemu zachowanie, które nie zostało objęte zarzutem oskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził obrazę art. 2 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki, który przypisał oskarżonemu czyn niezarzucony.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneOskarżonego skazano, między innymi, na podstawie art. 18 § 1 m.k.k. za to, że w grudniu 1956 r. na terenie powiatu b. mając wiarogodną wiadomość, że A.D. przechowuje bez zezwolenia właściwej władzy broń palną, pistolet klb. 7,62 mm, nieustalonego bliżej typu, nie powiadomił o tym władz powołanych do ścigania przestępstw.Zasadniczym przedmiotowym elementem przestępstwa jest czyn. Czyn jest to pewien wycinek zachowania się człowieka, który w treści swej odpowiada opisanemu w ustawie karnej, a przy istnieniu warunków odpowiedzialności stanowi przestępstwo. I w związku z tym stanem przestępstwa zachowaniu się człowieka nadaje się określoną treść myślową (zabójstwo, kradzież, rabunek itp.).Określenie czynu przestępnego w przepisach kodeksu postępowania karnego występuje w dwojaki sposób: jako czyn zarzucony, opisany w akcie oskarżenia (art. 247 lit. "b” k.p.k.) i jako czyn przypisany, opisany w sentencji wyroku (art. 329 lit. "a” k.p.k.).Otóż czyn zarzucony jak i czyn przypisany muszą dotyczyć tego samego zachowania się człowieka, tego samego wycinka życia danego człowieka, a jedynie treść myślowa może być wyrażona inaczej w opisie czynu zarzucanego a inaczej w opisie czynu przypisanego. Stąd kwalifikacja prawna tego czynu, zależna od nadania mu treści myślowej, może być różna w czynie zarzuconym i w czynie przypisanym. Jednakże w jednym i drugim dotyczy ona tego samego zachowania się człowieka. Wyrażenie użyte przez Sąd Wojewódzki (i używane często w praktyce sądów) "zdarzenie historyczne" jest o tyle nieścisłe, że chodzi tu nie o opisanie jakiegoś zdarzenia, na które może się składać różne zachowanie się różnych ludzi, ale konkretne zachowanie się konkretnego człowieka. "Zdarzeniem historycznym" więc można nazwać całe zajście na stacji P. w nocy na 7 grudnia 1956 r. Natomiast czynami zarzuconymi oskarżonemu jest posiadanie bez zezwolenia broni palnej określonego typu i usiłowanie zabójstwa milicjanta. Otóż z obu tych zarzutów oskarżony został uniewinniony a Sąd przypisał mu takie zachowanie się, które nie zostało objęte zarzutem oskarżenia w ogóle.Wobec tego, że czyn przestępny z art. 18 § 1 m.k.k., przypisany oskarżonemu w sentencji wyroku, nie był mu zarzucony, należało stwierdzić, iż sprawę rozpoznano bez skargi i że Sąd Wojewódzki dopuścił się obrazy art. 2 § 1 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18 § 1art. 247art. 329art. 2 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.