II K 642/57
WyrokIzba Karna1957-08-30
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może przypisać oskarżonemu czyn, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia, a jedynie stanowi odmienną kwalifikację prawną tego samego zachowania?Ratio decidendi
Sąd nie może przypisać oskarżonemu czynu, który nie został mu zarzucony w akcie oskarżenia. Czyn zarzucony i czyn przypisany muszą dotyczyć tego samego zachowania się człowieka, tego samego wycinka życia. Różna może być jedynie treść myślowa wyrażona w opisie czynu zarzucanego i przypisanego, co może prowadzić do odmiennej kwalifikacji prawnej. Jednakże w obu przypadkach musi chodzić o to samo zachowanie się człowieka. Przypisanie czynu nieobjętego zarzutem stanowi obrazę art. 2 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany m.in. za niepowiadomienie władz o posiadaniu przez inną osobę broni palnej bez zezwolenia. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego od zarzutów posiadania broni i usiłowania zabójstwa. Następnie Sąd przypisał oskarżonemu zachowanie, które nie zostało objęte zarzutem oskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził obrazę art. 2 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki, który przypisał oskarżonemu czyn niezarzucony.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneOskarżonego skazano, między innymi, na podstawie art. 18 § 1 m.k.k. za to, że w grudniu 1956 r. na terenie powiatu b. mając wiarogodną wiadomość, że A.D. przechowuje bez zezwolenia właściwej władzy broń palną, pistolet klb. 7,62 mm, nieustalonego bliżej typu, nie powiadomił o tym władz powołanych do ścigania przestępstw.Zasadniczym przedmiotowym elementem przestępstwa jest czyn. Czyn jest to pewien wycinek zachowania się człowieka, który w treści swej odpowiada opisanemu w ustawie karnej, a przy istnieniu warunków odpowiedzialności stanowi przestępstwo. I w związku z tym stanem przestępstwa zachowaniu się człowieka nadaje się określoną treść myślową (zabójstwo, kradzież, rabunek itp.).Określenie czynu przestępnego w przepisach kodeksu postępowania karnego występuje w dwojaki sposób: jako czyn zarzucony, opisany w akcie oskarżenia (art. 247 lit. "b” k.p.k.) i jako czyn przypisany, opisany w sentencji wyroku (art. 329 lit. "a” k.p.k.).Otóż czyn zarzucony jak i czyn przypisany muszą dotyczyć tego samego zachowania się człowieka, tego samego wycinka życia danego człowieka, a jedynie treść myślowa może być wyrażona inaczej w opisie czynu zarzucanego a inaczej w opisie czynu przypisanego. Stąd kwalifikacja prawna tego czynu, zależna od nadania mu treści myślowej, może być różna w czynie zarzuconym i w czynie przypisanym. Jednakże w jednym i drugim dotyczy ona tego samego zachowania się człowieka. Wyrażenie użyte przez Sąd Wojewódzki (i używane często w praktyce sądów) "zdarzenie historyczne" jest o tyle nieścisłe, że chodzi tu nie o opisanie jakiegoś zdarzenia, na które może się składać różne zachowanie się różnych ludzi, ale konkretne zachowanie się konkretnego człowieka. "Zdarzeniem historycznym" więc można nazwać całe zajście na stacji P. w nocy na 7 grudnia 1956 r. Natomiast czynami zarzuconymi oskarżonemu jest posiadanie bez zezwolenia broni palnej określonego typu i usiłowanie zabójstwa milicjanta. Otóż z obu tych zarzutów oskarżony został uniewinniony a Sąd przypisał mu takie zachowanie się, które nie zostało objęte zarzutem oskarżenia w ogóle.Wobec tego, że czyn przestępny z art. 18 § 1 m.k.k., przypisany oskarżonemu w sentencji wyroku, nie był mu zarzucony, należało stwierdzić, iż sprawę rozpoznano bez skargi i że Sąd Wojewódzki dopuścił się obrazy art. 2 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- II KK 234/14 2014-09-30Czy sąd może przypisać oskarżonemu przestępstwo paserstwa (art. 291 k.k.), jeśli akt oskarżenia zarzucał mu kradzież z włamaniem (art. 279 § 1 k.k.), mimo że opis czynu w akcie oskarżenia precyzyjnie określał sposób jego…
- IV KK 211/17 2018-02-14Czy sąd może przypisać oskarżonemu czyn inny niż ten, który został mu zarzucony w akcie oskarżenia, jeśli nie zachodzi tożsamość czynu i brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela co do przypisanego czynu?
- IV KK 4/20 2021-09-01Czy sąd drugiej instancji, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który orzekł o czynie innym niż zarzucany w akcie oskarżenia, narusza przepisy postępowania, w tym zasadę skargowości i tożsamości czynu?
- III KK 366/10 2011-03-02Czy sąd orzekający w wyroku skazującym w granicach aktu oskarżenia, jeśli dokonuje odmiennych ustaleń faktycznych co do tego samego zdarzenia, narusza zasadę skargowości, gdy przypisuje oskarżonemu czyn o innej kwalifika…
- III KK 166/15 2015-06-16Czy przypisanie oskarżonemu czynu, który różni się od zarzucanego aktem oskarżenia jedynie sposobem wykonania, lecz dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego, stanowi uchybienie skutkujące bezwzględną przyczynę odwoławcz…
Powołane przepisy
art. 18 § 1art. 247art. 329art. 2 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.