II KK 102/13

WyrokIzba Karna2013-04-18

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, kwestionująca ustalenia faktyczne dotyczące naruszenia zasad ostrożności przez kierującego pojazdem, może być skutecznie wniesiona w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego była oczywiście bezzasadna. Postępowanie kasacyjne nie jest przeznaczone do ponownej oceny rozumowania sądu meriti ani do kontroli ustaleń faktycznych, lecz stanowi nadzwyczajną kontrolę prawa. Kwestionowanie ustaleń faktycznych w kasacji, w tym oceny zachowania kierującego pojazdem i pokrzywdzonej, nie może być skutecznie forsowane na etapie postępowania kasacyjnego, gdyż rolą Sądu Najwyższego nie jest czynienie własnych ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uniewinnił W. M. B. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez uniewinnienie, twierdząc, że oskarżony zachował się nieostrożnie, nie stosując zasady ograniczonego zaufania i nie podejmując manewru hamowania, co zwiększyło ryzyko dla życia i zdrowia pokrzywdzonej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył oskarżyciela posiłkowego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 102/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 kwietnia 2013 r., sprawy W. M. B. uniewinnionego z zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 177 § 2 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 listopada 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 października 2011 r., p o s t a n o w i ł 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciążyć oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 25 października 2011 r. W. B. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu występku z art. 177 § 2 k.k. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 12 listopada 2012 r. Powyższy prawomocny wyrok został zaskarżony kasacją przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej, w której podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 177 § 2 k.k.) przez uniewinnienie W. B. od zarzutu pomimo, że zdaniem skarżącego, ten, zbliżając się do przejścia dla 2 pieszych oraz obszaru oznaczonego znakiem A-17 (miejsce na drodze uczęszczane przez dzieci), zachował się w sposób nieostrożny, nie dał posłuchu zasadzie ograniczonego zaufania nienależycie przy tym obserwując przedpole jazdy, nie zmniejszył prędkości i nie podjął manewru hamowania (ani żadnego innego manewru obronnego) przez co istotnie zwiększył prawnie nieakceptowane niebezpieczeństwo (ryzyko) dla dobra prawnego (życia i zdrowia), co pozwala, zdaniem skarżącego przyjąć, że po stronie oskarżonego doszło do zarzucalnego naruszenia reguł ostrożności wymaganej w danych okolicznościach (art. 9 § 2 k.k.), a wiec w stopniu uzasadniającym odpowiedzialność za występek z art. 177 § 2 k.k. Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zarzut wyeksponowany w kasacji, jako rażące naruszenie prawa materialnego skonfrontowany z jego uzasadnieniem prowadzi do wniosku, że skarżący de facto kwestionuje poczynione w sprawie ustalenia faktyczne. Zwłaszcza, gdy porównać zarzuty apelacyjne i ich uzasadnienie. Sąd odwoławczy szczegółowo referuje i omawia tok argumentacji Sądu I instancji w zakresie oceny zachowania kierującego pojazdem W. B. oraz pokrzywdzonej U. W. w perspektywie obowiązków nałożonych na uczestników ruchu przez Prawo o ruchu drogowym (s. 8- 10 uzasadnienia wyroku Sądu II instancji). Wyraża on przekonanie, że ocena prawna przyjęta w postepowaniu pierwszoinstancyjnym odnośnie braku obowiązku kierowania się przez kierującego pojazdem zasadą ograniczonego zaufania jest prawidłowa, gdyż przesłanki z art. 4 Prawa o ruchu drogowym nie wystąpiły. Ponadto, Sąd odwoławczy szczegółowo omawia warianty wykonania manewru hamowania, które, co podkreślił już wcześniej Sąd I instancji, nie uchroniłyby w żadnej sytuacji U. W. przed potrąceniem. Oceny zdarzenia i obowiązków W. B. zawarte w kasacji stanowią pogląd jej autora (z racji roli procesowej –odmienny od zawartego w wyrokach Sądów obu instancji), który na etapie postępowania kasacyjnego nie może być skutecznie 3 forsowany, gdyż nie jest rolą Sądu Najwyższego czynienie własnych ustaleń faktycznych w przekazywanych mu do rozpoznania sprawach, do czego dąży skarżący w taki, a nie inny sposób formułując kasację. Pamiętać należy, a zwłaszcza na uwadze winien mieć to profesjonalny pełnomocnik, że celem postępowania kasacyjnego nie jest ani powielająca kontrolę apelacyjną ocena rozumowania sądu meriti, ani kontrola przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, gdyż postępowanie kasacyjne, jako kontrola nadzwyczajna, związane jest przede wszystkim z "sądem - prawa", a nie "sądu - faktu" (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2012 r. V K.K. 125/12, LEX nr 1277781). Odnosząc się natomiast do rozbudowanych wywodów skarżącego o przesłankach obiektywnego przypisania skutku, podkreślić należy, że na jego płaszczyźnie normatywnej należy dokonać ustalenia, czy i ewentualnie jaką regułę postępowania z określonym dobrem prawnym naruszył ex ante sprawca. Sąd Najwyższy w aktualnym orzecznictwie silnie akcentuje, że nie chodzi tutaj o jakiekolwiek naruszenie owych reguł, ale ze względu na funkcje i cele prawa karnego – o naruszenie istotne, które w sposób karygodny zwiększa ryzyko wystąpienia skutku (por. m.in. postanowienie SN z dnia 15 lutego 2012 r. II KK 193/12 Biul.SN 2012/9/11, wyrok SN z dnia 8 marca 2000 r., III KKN 231/98, OSNKW 2000, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 1 grudnia 2000 r., IV KKN 509/98, OSNKW 2001, z. 5-6, poz. 45; wyrok SN z dnia 9 maja 2002 r., V KK 21/02, LEX nr 54393; wyrok SN z dnia 3 października 2006 r., IV KK 290/06, R-OSNKW 2006, poz. 1866; wyrok SN z dnia 30 sierpnia 2008 r., IV KK 187/11, LEX nr 950442). Brak jednak w wywodach kasacji zarzutu, że Sąd II instancji powielił błędne rozumienie schematu obiektywnego przypisania i w sytuacji tego rodzaju ustalonego, karygodnego i istotnego przyczynienia się do wystąpienia skutku – nie przypisał go. Ustalenia Sądów obu instancji nie zawierają tego rodzaju tez, co czyni zarzuty kasacyjne chybionymi. Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 177 § 2 KKart. 9 § 2 KKart. 4§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy