II KK 139/21

Sygn. akt II KK 139/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Andrzej Stępka Protokolant Anna Janczak w sprawie D. A. R. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 18 sierpnia 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt III K (…), uchyla zaskarżony wyrok łączny Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020r., sygn. akt III K (…) i sprawę skazanego D. A. R. przekazuje temu sądowi do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem łącznym z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt III K (…), orzekł w sprawie D. A. R. skazanego prawomocnymi wyrokami: 2 1. Sądu Rejonowego w W. z dnia 18.10.2018 r. o sygn. akt III K (…), za popełniony w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 28 marca 2018 r. czyn z art. 209 § 1 k.k., na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin miesięcznie, ponadto zobowiązano skazanego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie córki Z. R.; kara ograniczenia wolności nie została wykonana; 2. Sądu Rejonowego w W. z dnia 06.08.2019 r. o sygn. akt III K (…), za popełniony w okresie od 29 marca 2018 r. do dnia 10 maja 2019 r. czyn z art. 209 § 1 k.k., na karę 1 (jednego) roku i 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin miesięcznie; kara ograniczenia wolności nie została wykonana. Na podstawie art. 569 §1 k.p.k., 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. Sąd połączył kary ograniczenia wolności wymierzone wyrokami wymienionymi w punktach I i II części wstępnej wyroku i orzekł wobec skazanego D. A. R. karę łączną 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Obecnie na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść D. A. R. Autor kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu skazanemu, w wyniku połączenia orzeczonych wobec niego na mocy wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt III K (…) i wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt III K (…), kar jednostkowych odpowiednio roku i 6 miesięcy ograniczenia 3 wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym oraz roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, kary łącznej 2 lat i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym, tj. kary w rozmiarze powyżej górnej granicy kary łącznej ograniczenia wolności, określonej we wskazanym przepisie prawa materialnego, wynoszącym 2 lata. W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego na korzyść D. A. R. okazała się oczywiście zasadna, co przemawiało za jej rozpoznaniem i uwzględnieniem na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Autor kasacji, uzasadniając postawiony zarzut odwołał się do treści art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., która to regulacja (na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, Dz.U. 2020.1086). Stosownie do tego uregulowania kara łączna powinna zawierać się w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. W świetle dyrektyw wynikających z tego przepisu, orzekając w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy mógł zatem wymierzyć łączną karę ograniczenia wolności w wymiarze od roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności do 2 lat ograniczenia wolności. 4 W tej sytuacji, orzeczenie wobec D. A. R. kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy stanowiło niewątpliwie rażące naruszenie prawa materialnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym przepis art. 86 § 1 k.k. wyznacza dolną i górną granicę kary łącznej orzekanej na podstawie poprzednio wymierzonych kar jednostkowych. Wobec tego orzeczenie kary łącznej powyżej dolnej granicy wynikającej z powołanego przepisu lub powyżej przewidzianej tam górnej granicy, uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku w toku postępowania kasacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (por. np. wyrok z dnia 18 kwietnia 2018 r., III KK 43/18, wyrok z dnia 13 grudnia 2017 r., IV KK 161/17). W tych warunkach należało podzielić tezę wyrażoną w kasacji, że wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 października 2020 r., sygn. akt III K (…), dotknięty jest wadą stanowiącą rażące naruszenie prawa, które w sposób niekorzystny dla skazanego D. A. R. kształtuje jego sytuację prawną. Powyższe ustalenie uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. w celu ponownego rozpoznania. Procedując ponownie w przedmiocie wyroku łącznego Sąd Rejonowy zastosuje uregulowania kształtujące zasady wymiaru kary łącznej i jej ustawowe granice. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.