II KK 157/17
WyrokIzba Karna2017-10-04
Skład orzekający: Roman Sądej, Piotr Mirek, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze lat i miesięcy jest dopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze lat i miesięcy jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 43 § 1 k.k., zakaz ten orzeka się w latach, co oznacza, że jego wymiar musi być określony pełną liczbą lat. Ustawodawca, gdy przewiduje możliwość orzekania w miesiącach, wyraźnie to zaznacza, co nie ma miejsca w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł wobec oskarżonego M. S., skazanego za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.), środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat i 6 miesięcy. Wyrok nakazowy uprawomocnił się. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. poprzez orzeczenie zakazu w wymiarze niedopuszczalnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 157/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry, w sprawie M. S. skazanego z art. 178a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 4 października 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 sierpnia 2016 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy , wyrokiem nakazowym z dnia 8 sierpnia 2016 r., sygn. akt V K …/16, uznał oskarżonego M. S. za winnego tego, że w dniu 2 maja 2016 r., w W.,
2 umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym określone w art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w ten sposób że będąc w stanie nietrzeźwości (I badanie – 0,60 mg/l, II badanie – 0,55 mg/l, III badanie – 0,50 mg/l, IV badanie – 0,50 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu), kierował samochodem osobowym marki BMW po drodze publicznej, tj. ul. D. w W. i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. skazał go na karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Jednocześnie na mocy art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat i 6 miesięcy, a na mocy art. 43a § 2 k.k. świadczenie pieniężne w kwocie 8.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Rozstrzygnął o zaliczeniu na poczet wymierzonej oskarżonemu kary ograniczenia wolności okresu jego zatrzymania oraz zaliczeniu na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych okresu zatrzymania prawa jazdy. Obciążył też oskarżonego kosztami sądowymi. Od powyższego wyroku strony nie wniosły sprzeciwu i w związku z tym uprawomocnił się on z dniem 15 września 2016 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone kasacją, na niekorzyść skazanego, przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, który powołując się na zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia art. 43 § 1 k.k., polegającego na orzeczeniu wobec skazanego za przypisane mu przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów w rozmiarze 3 lat i 6 miesięcy, a więc w wysokości nieprzewidzianej w tym przepisie, wniósł o uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o wymienionym środku karnym i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu . Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna, gdyż zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego opisanym w zarzucie kasacji. W kwestionowanym wyroku orzeczono wobec oskarżonego środek karny
3 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat i 6 miesięcy, a więc w rozmiarze, który na gruncie przepisów Kodeksu karnego uznać należy za niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z treścią jednoznacznego w swym brzmieniu i wymowie przepisu art. 43 § 1 k.k. środek karny zakazu prowadzenia pojazdów orzeka się w latach. Wymiar tego zakazu musi być zatem określony pełną liczbą lat i nie jest możliwe orzeczenie go w miesiącach lub miesiącach i latach. Przypomnieć trzeba, że tam, gdzie ustawodawca przewiduje stopniowanie wymiaru kary lub środka karnego w miesiącach, wyraźnie to wskazuje (np. art. 37 k.k. i art. art. 41b § 9 k.k.). Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że Sąd Rejonowy, orzekając zakaz prowadzenia pojazdów rażąco naruszył przepisy prawa materialnego i miało to istotny wpływ na treść wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.). Dlatego Sąd Najwyższy, uznając sformułowany przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego zarzut za w pełni trafny, uwzględnił wniesioną w niniejszej sprawie kasację. kc
Powiązane orzeczenia
- IV KK 105/21 2021-05-12Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony jako środek karny może być określony w latach i miesiącach, czy też wyłącznie w pełnych latach?
- IV KK 60/12 2012-08-21Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzekany jako środek karny na podstawie art. 43 § 1 k.k., może być orzeczony na okres wyrażony w latach i miesiącach, czy wyłącznie w pełnych latach?
- II KK 461/24 2024-11-14Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
- III KK 437/18 2018-08-28Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które może być konwalidowane w postępowaniu wykonawc…
- I KK 155/22 2022-05-30Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres trzech lat w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego, na podstawie art. 67 § 3 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialne…
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 45 ust. 1art. 178a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 43 § 1 KKart. 43a § 2 KKart. 37 KKart. 41b § 9 KKart. 523 § 1 KPK§ 1§ 2§ 9
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy