IV KK 105/21
WyrokIzba Karna2021-05-12
Skład orzekający: Jarosław Matras, Andrzej Tomczyk, Andrzej Stępka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony jako środek karny może być określony w latach i miesiącach, czy też wyłącznie w pełnych latach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środek karny, zgodnie z art. 43 § 1 k.k., musi być orzekany w pełnych latach. Orzeczenie go w latach i miesiącach stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec P.D. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i orzekł zakaz prowadzenia pojazdów na okres roku. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora, zmienił wyrok, orzekając zakaz prowadzenia pojazdów na okres roku i sześciu miesięcy. Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 105/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie P. D. skazanego z art. 178a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 12 maja 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt IV Ka (…) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zakazu prowadzenia pojazdów i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 4 listopada 2019 r., sygn. akt II K (…), warunkowo umorzył na okres 3 lat próby postępowanie karne przeciwko P. D., o czyn wypełniający dyspozycje art. 178a § 1
2 k.k., a polegający na tym, że w dniu 8 czerwca 2019 r. w K. przy ul. (…) na wysokości os. (…), będąc w stanie nietrzeźwości, przy stwierdzonym stężeniu alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącym w czterech kolejnych próbach: I – 0,41 mg/l, II – 0.45 mg/l, III – 0.44 mg/l, IV – 0,38 mg/l, kierował po drodze publicznej w ruchu lądowym pojazdem mechanicznym marki O. o nr rej. (…) Jednocześnie, na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł wobec P.D. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres roku. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez prokuratora, Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt. IV Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych ustalił na okres roku i sześciu miesięcy. Od tego orzeczenia kasację, w części dotyczącej zmiany punktu III. wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 listopada 2019 r., sygn. akt II K (…), na niekorzyść P.D., wniósł Prokurator Generalny. Autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, tj. art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 3 k.k. i art. 43 § 1 k.k., polegające na określeniu wymiaru orzeczonego wobec P.D. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych poprzez wskazanie okresu roku i 6 miesięcy, podczas gdy przepis art. 43 § 1 k.k. obliguje do wymiaru tego środka jedynie w latach, z ograniczeniem w wypadku warunkowego umorzenia postępowania do 2 lat i wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna, gdyż zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisu prawa karnego materialnego opisanym w zarzucie kasacji. W kwestionowanym wyroku orzeczono wobec oskarżonego środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku i 6 miesięcy, a więc w rozmiarze, który na gruncie przepisów Kodeksu karnego uznać należy za niedopuszczalny. Zgodnie bowiem z treścią jednoznacznego w swym brzmieniu i wymowie przepisu art. 43 § 1 k.k. środek karny zakazu prowadzenia pojazdów orzeka się w latach. Wymiar tego zakazu musi być zatem określony pełną liczbą lat i nie jest możliwe orzeczenie go w miesiącach lub latach i miesiącach. Przypomnieć trzeba, że tam, gdzie ustawodawca przewiduje stopniowanie wymiaru kary lub środka karnego w miesiącach, wyraźnie to wskazuje (np. art. 37 k.k. i art. 41b § 9 k.k.). Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że Sąd odwoławczy, zmieniając orzeczenie w części dotyczącej zakazu prowadzenia pojazdów rażąco naruszył
3 przepisy prawa materialnego i miało to istotny wpływ na treść wyroku (art. 523 § 1 k.p.k.). Dlatego też należało uchylić wyrok w zaskarżonej części i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd ten baczył będzie na treść obowiązujących unormowań prawnych i do nich dostosuje wymiar czasowy środka karnego, tak by był on współmierny do stopnia zawinienia sprawcy i szkodliwości społecznej dokonanego przezeń czynu i spełniał pozostałe kryteria określające granice jego wymiaru.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 60/12 2012-08-21Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzekany jako środek karny na podstawie art. 43 § 1 k.k., może być orzeczony na okres wyrażony w latach i miesiącach, czy wyłącznie w pełnych latach?
- II KK 157/17 2017-10-04Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w wymiarze lat i miesięcy jest dopuszczalne na gruncie przepisów Kodeksu karnego?
- II KK 461/24 2024-11-14Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
- IV KK 491/21 2021-12-16Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego, bez określenia czasu jego obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialne…
- III KK 437/18 2018-08-28Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które może być konwalidowane w postępowaniu wykonawc…
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 178a § 1art. 67 § 3 KKart. 39 pkt 3 KKart. 43 § 1 KKart. 37 KKart. 41b § 9 KKart. 523 § 1 KPK§ 1§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy