II KK 157/22

Sygn. akt II KK 157/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca) Protokolant Klaudia Binienda w sprawie T. Z. w stosunku do którego wydano wyrok łączny po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 lutego 2017 r., sygn. akt VIII K […] uchyla zaskarżony wyrok łączny w części zaskarżonej i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE W dniu 7 października 2016 roku do Sądu Rejonowego w W. wpłynął wniosek T. Z. o wydanie wobec niego wyroku łącznego obejmującego skazania w 2 sprawach o sygn.: V K 1044/14 Sądu Rejonowego w P. oraz VIII K 626/14 Sądu Rejonowego w W.. W toku prowadzonego w tej sprawie postępowania o sygn. VIII K […]. Sąd Rejonowy w W. ustalił, że wobec T. Z. zostały wydane następujące prawomocne wyroki: 1. Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 29 maja 2006 roku, sygn. akt II K 1082/05, za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełniony w dniu 27 maja 2005 roku, na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, zaś na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzeczono grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych po 20 zł stawka: kara pozbawienia wolności została odbyta w całości, 2. Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 lutego 2006 roku. sygn. akt III K 348/06. za czyn z art. 281 k.k. popełniony w dniu 13 listopada 2002 roku, na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 288 § 1 k.k., popełniony w dniu 13 listopada 2002 roku, na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, za które to przestępstwa wymierzono skazanemu karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby; postanowieniem z dnia 8 września 2008 roku zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; kara została odbyta w całości; 3. Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 stycznia 2009 roku. sygn. akt IV K 1192/08, za czyn z art. 190 § 1 k.k., popełniony w dniu 13 listopada 2008 roku, na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł stawka oraz za czyn z art. 193 k.k., popełniony w dniu 13 listopada 2008 roku, na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 zł stawka; orzeczono karę łączną grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 20 zł stawka; kara została odbyta w całości; 4. Sądu Rejonowego w W. z dnia 2 grudnia 2010 roku. sygn. akt IV K 537/10, za czyn z art. 226 § 1 k.k. popełniony w dniu 4 maja 2010 roku, na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby; postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 roku zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, zaś postanowieniem z dnia 29 lipca 3 2016 roku uchylono postanowienie z dnia 3 lutego 2016 roku i umorzono postępowanie w tym przedmiocie; 5. Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV K 333/09. za trzy czyny z art. 190 § 1 k.k. popełnione w dniu 18 stycznia 2009 roku, przy czym za każdy z tych czynów orzeczono karę grzywny w wysokości 60 stawek dziennych grzywny po 10 zł stawka oraz za czyn z art. 193 k.k. popełniony w dniu13 listopada 2008 roku; orzeczono karę łączną grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 10 zł stawka; kara została odbyta w całości; 6. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 października 2011 roku, sygn. akt IV K 627/11 orzeczone opisanymi wyżej w pkt I i II (II K 1082/05 i III K 348/06) wyrokami jednostkowe kary pozbawienia wolności połączono i wymierzono skazanemu T. Z. karę łączną 3 lat pozbawienia wolności; kara ta została odbyta w całości; 7. Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 2015 roku. sygn. akt V K 1044/14, za czyn z art. 178a § 1 k.k., popełniony w dniu 13 października 2014 roku, na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, ponadto orzeczono środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; kara pozbawienia wolności została w całości odbyta; 8. Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 września 2016 roku. sygn. akt VIII K 626/14. za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 21 lutego 2014 roku, na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet orzeczonej kary zaliczono okres pozbawienia wolności w sprawie w dniach od 21 lutego 2014 roku do dnia 22 lutego 2014 roku. Sąd Rejonowy w W., po rozpoznaniu sprawy, wydał w dniu 24 lutego 2017 roku wyrok łączny, na mocy którego: I. na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 20 marca 2015 roku) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku, połączył kary pozbawienia wolności orzeczone skazanemu T. Z. wyrokami opisanymi w punktach 7 i 8, tj. Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lutego 4 2015 roku w sprawie V K 1044/14 i Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 września 2016 roku w sprawie VIII K 626/14 i wymierzył mu karę łączną 11 (jedenastu) miesięcy pozbawienia wolności; II.na podstawie art. 572 k.p.k. stwierdzając brak warunków do wydania wyroku łącznego obejmującego wyroki opisane w punktach 1 - 5, postępowanie w tym zakresie umorzył; III.na podstawie art. 576 k.p.k. stwierdził, iż wyroki podlegające łączeniu nie ulegają wykonaniu w zakresie objętym wyrokiem łącznym. Kasację od tego wyroku wywiódł Prokurator Generalny zaskarżając wyrok w części umarzającej na podstawie art. 572 k.p.k. postępowanie, tj. w zakresie rozstrzygnięcia z punktu II - na korzyść skazanego T. Z. i zarzucając: „ rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k., polegające na nieuwzględnieniu wynikających z akt sprawy istotnych okoliczności w postaci skutków utraty mocy, wydanego przez Sąd Rejonowy w W. w dniu 27 października 2011 roku w sprawie o sygn. IV K 627/11 wyroku łącznego obejmującego skazania T. Z. w sprawach o sygn. II K 1082/05 Sądu Rejonowego w Ż. i o sygn. III K 348/06 Sądu Rejonowego w W., co skutkowało rażącym naruszeniem art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku) poprzez bezpodstawne zaniechanie połączenia orzeczonych wobec skazanego w powyższych sprawach kar pozbawienia wolności i niezasadne umorzenie w tym zakresie postępowania, na podstawie art. 572 k.p.k.”. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma autor kasacji, iż zaskarżone orzeczenie Sądu Rejonowego w W., w części umarzającej postepowanie na podstawie art. 572 k.p.k., zapadło z rażącym naruszeniem prawa wskazanym w zarzucie kasacji. Bezsprzecznie Sąd procedując w przedmiocie wyroku łącznego dysponował aktami wszystkich spraw, w których zapadły wobec T. Z. wyroki skazujące oraz 5 wyrok łączny i odpisami zapadłych w tych sprawach prawomocnych orzeczeń, a także wszystkimi istotnymi dokumentami (aktualne dane o karalności, opinia o skazanym, dane dotyczące wykonywania przez skazanego orzeczonych kar). Zostały one ujawnione na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 roku i zaliczone w poczet materiału dowodowego. Jednak – jak słusznie podnosi autor kasacji – oczywistym jest, że Sąd ten nie uwzględnił tego, że z dniem 18 listopada 2015 roku - z datą uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie kontrawencjonalizacji w sprawie o sygn. III K 348/06 - utracił moc wydany wobec T. Z. wyrok łączny w sprawie o sygn. IV K 627/11. Niemniej nadal istniały określone w art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 2015 roku), warunki do połączenia jednostkowej kary roku pozbawienia wolności orzeczonej w wyroku w sprawie o sygn. III K 348/06 z karą 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II K 1082/05, uprzednio objętych wspomnianym wyrokiem łącznym. Sąd Rejonowy w W., procedując w przedmiocie wydania wobec T. Z. nowego wyroku łącznego, wyżej wskazanych i jednoznacznie wynikających przy tym z akt sprawy okoliczności ewidentnie nie uwzględnił, skoro zaniechał połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych w sprawach o sygn. II K 1082/05 i III K 348/06 i umorzył w tym zakresie postępowanie na podstawie art. 572 k.p.k. Zasadny zatem jest zarzut kasacji, iż procedowanie Sądu w przedmiocie wydania wyroku łącznego odbyło się z rażącym naruszeniem art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. Uchybienie to niewątpliwie miało charakter rażący i mogło mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku łącznego. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, zauważając jednak, że niestety nie zaskarżono w kasacji orzeczenia o karze łącznej zawartego w pkt. I zaskarżonego wyroku, co uniemożliwia Sądowi Najwyższemu uchylenie tego wyroku także w tej części i otworzenia w ten sposób orzekającemu ponownie i w przedmiocie wyroku łącznego Sądowi I instancji drogi do rozważenia możliwości objęcia wszystkich skazań nowym wyrokiem łącznym, wedle reżimu prawnego obowiązującego do dnia 30 czerwca 2015r. albo po tym dniu (w związku z treścią art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. poz. 396), po przeprowadzeniu analizy, który 6 z nich, zgodnie z art. 4 § 1 k.p.k., jest dla niego korzystniejszy. a.s.