II KK 192/24
WyrokIzba Karna2024-05-16
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania postanowienia o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, złożony w ramach kasacji, powinien zostać uwzględniony ze względu na wysokie prawdopodobieństwo zasadności zarzutów kasacyjnych i ryzyko nieodwracalnych następstw dla skazanego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania postanowienia o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. Uzasadniono to wysokim prawdopodobieństwem zasadności zarzutów kasacyjnych, podniesionych przez Rzecznika, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, a także ryzykiem nieodwracalnych następstw dla skazanego w przypadku wykonania kary, której mógł nie powinien odbywać.Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od postanowienia utrzymującego w mocy orzeczenie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności wobec J. M. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na zarządzeniu wykonania kary mimo upływu terminu, który zgodnie z poprzednim brzmieniem art. 75 § 4 k.k. powinien skutkować umorzeniem postępowania wykonawczego. Rzecznik wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, wskazując na nieodwracalne następstwa dla skazanego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II Kzw 13/24, do czasu rozpoznania kasacji.Pełny tekst orzeczenia
II KK 192/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie J. M. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 maja 2024 r. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II Kzw 13/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II Ko 1474/23, w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej, wobec J. M., wyrokiem Sądu Rejonowego w Rykach z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. II K 322/19, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wstrzymać wykonanie postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt II Kzw 13/24, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II Ko 1474/23, w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej, wobec J. M., wyrokiem Sądu Rejonowego w Rykach z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. II K 322/19 do czasu rozpoznania kasacji.
II KK 192/24 2 UZASADNIENIE Rzecznik Praw Obywatelskich we wniesionym nadzwyczajnym środku zaskarżenia podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art. 75 § 4 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r.) w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegającego na utrzymaniu w mocy orzeczenia Sądu I instancji w sytuacji gdy - w dacie orzekania przez Sąd II instancji - w stosunku do skazanego nie można było już zarządzić wykonania warunkowo zawieszonej kary, ponieważ w toku postępowania międzystacyjnego, to jest w dniu 2 stycznia 2024 r., upłynęło już 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, co winno skutkować umorzeniem postępowania wykonawczego względem J. M., gdyż uregulowanie to było względniejsze dla sprawcy w porównaniu z treścią art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 2600, ze zm. z Dz.U. z 2023 r. poz. 403), który wszedł w życie 1 października 2023 r. i stanowił, że zarządzenie wykonania kary nie może nastąpić później niż w ciągu roku od zakończenia okresu próby. Jednocześnie autor kasacji wniósł m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, wobec J. M., na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. Wniosek o wstrzymanie Rzecznik Praw Obywatelskich uzasadnił treścią zarzutu i wniosku kasacyjnego wskazując, że wykonanie orzeczonej wobec skazanego kary pozbawienia wolności spowoduje dla niego nieodwracalne następstwa w postaci odbycia tej kary, której w zaistniałej sytuacji procesowej odbyć nie powinien. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich zasługiwał na uwzględnienie. Jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją może nastąpić wyjątkowo, w razie zaistnienia wysokiego prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych i w związku z tym nieodwracalnością dolegliwości, jakie poniósłby skazany, bez wstrzymywania wykonania tego orzeczenia (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 7 września 1998 r., II KKN 262/98, 17 sierpnia 2004 r., V KK 229/04, R-OSNKW 2004, poz. 1438, 8
II KK 192/24 3 września 2004 r., V KK 214/04, R-OSNKW 2004, poz. 1513, 16 lutego 2020 r., III KK 424/20). Charakter sformułowanego w kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich zarzutu – kwestionującego trafność merytoryczną zapadłego orzeczenia, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej, wobec J. M., wyrokiem Sądu Rejonowego w Rykach z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. II K 322/19, bez wątpienia – w realiach tej sprawy – wskazuje na duże prawdopodobieństwo uwzględnienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W takiej sytuacji oczywistym jest, nie przesądzając rzecz jasna ostatecznego rozstrzygnięcia na etapie postępowania kasacyjnego – że wprowadzenie do wykonania zarządzonej kary może narazić skazanego na dolegliwość, której ponosić nie powinien. Wobec trafności argumentacji podniesionej przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia zaskarżonego kasacją należało uznać za konieczne. [PGW] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- III KK 701/25 2026-02-10Czy można zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeżeli popełnione przez skazanego przestępstwo nastąpiło przed okresem próby, a termin na zarządzenie wykonania kary został przekroczony?
- V KK 167/17 2017-06-27Czy zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności jest możliwe po upływie terminu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, jeśli wykonanie postanowienia zostało wstrzymane do czasu zakończenia post…
- IV KK 180/24 2024-10-08Czy zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności może nastąpić po upływie terminu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, zgodnie z art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2023…
- II KK 480/25 2025-12-17Czy sąd odwoławczy, orzekając po upływie sześciomiesięcznego terminu od zakończenia okresu próby, mógł utrzymać w mocy postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, jeśli czyn zos…
- II KK 387/21 2021-10-13Czy zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności jest dopuszczalne po upływie sześciomiesięcznego terminu od zakończenia okresu próby?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 12 KKart. 532 § 1art. 75 § 4 KKart. 4 § 1 KKart. 532 § 1 KPK§ 1§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy