II KK 20/25

WyrokIzba Karna2025-07-31

Skład orzekający: Stanisław Stankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanemu, któremu jednokrotnie wyznaczono obrońcę z urzędu do sporządzenia i wniesienia kasacji, przysługuje prawo do ponownego wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże niemożność poniesienia kosztów obrony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanemu, któremu jednokrotnie przyznano obrońcę z urzędu do wykonania czynności procesowej objętej przymusem adwokacko-radcowskim (sporządzenie i wniesienie kasacji), nie przysługuje prawo do ponownego wyznaczenia obrońcy z urzędu w tym samym postępowaniu kasacyjnym, nawet jeśli wykaże niemożność poniesienia kosztów obrony. Prawo do obrony zostało już zrealizowane poprzez jednokrotne przyznanie obrońcy, który jest uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Skazany J.Z. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na niemożność poniesienia kosztów obrony z wyboru. Do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym i zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 20/25 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie J.Z. skazanego z art. 200 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2025 r., wniosku skazanego w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 81 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W dniu 4 kwietnia 2025 r. (data wpływu do SN – 10.04.2025 r.) skazany J.Z. skierował do Sądu Najwyższego korespondencję (zatytułowaną „wniosek”), w której domagał się wyznaczanie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w niniejszej sprawie o sygn. akt II KK 20/25. Skazany wskazał w złożonym piśmie, że opuścił zakład karny i nie jest w stanie ponieść kosztów obrońcy z wyboru, zaś do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, tudzież zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. (z 04.04.2025 r.), potwierdzające, że jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II KK 20/25 2 Wniosek skazanego był niezasadny i dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. - mającym zastosowanie także w postępowaniu kasacyjnym - oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Rzecz jednak w tym, że prawo do obrony in concreto skazanego J.Z., który wykazał niemożność poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 78 § 1 k.k.), zostało już wcześniej zrealizowane przez jednokrotne przyznanie - z urzędu - obrońcy dla wykonania określonej czynności procesowej objętej przymusem adwokacko-radcowskim. Mianowicie zarządzeniem z dnia 8 października 2024 r. (vide k. 585 akt o sygn. II KK 666/22), wyznaczono J.Z. obrońcę z urzędu - adwokata P.M. (Kancelaria Adwokacka w L.), która sporządziła i wniosła na rzecz skazanego kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt XI Ka 311/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II K 666/22. W tej sytuacji, w myśl art. 84 § 3 k.p.k. in fine, obrońca z urzędu jest również uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu kasacyjnym. Reasumując, w zaistniałych w przedmiotowej sprawie kasacyjnej (II KK 20/25) uwarunkowaniach procesowych, brak jest racjonalnych podstaw do ustanowienia J.Z. kolejnego obrońcy z urzędu, skoro ma on zapewnioną (na koszt Skarbu Państwa) efektywną pomoc prawną świadczoną z urzędu, a zatem w odniesieniu do skazanego zostały zrealizowane standardy rzetelnego procesu, o czym przekonuje zresztą wniesiona kasacja. Oczywiście niczego w tej materii nie zmienia okoliczność, że z treści pisma skazanego wynika, że tkwi on w przekonaniu, iż nie korzysta z pomocy obrońcy z urzędu, który został mu wyznaczony po prawomocnym zakończeniu postępowania. Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, postanowił jak na wstępie. II KK 20/25 3 SSN Stanisław Stankiewicz [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200 § 1 KKart. 78 § 1 KPKart. 81 § 1 KPKart. 78 § 1 KKart. 84 § 3 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy