II KK 212/17
WyrokIzba Karna2017-08-09
Skład orzekający: Andrzej Stępka, Małgorzata Gierszon, Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd orzekający w przedmiocie odpowiedzialności za czyn przeciwko mieniu, którego kwalifikacja prawna (przestępstwo czy wykroczenie) zależy od wartości mienia, powinien kierować się wartością minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dacie popełnienia czynu, czy w dacie orzekania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawach o czyny przeciwko mieniu, których kwalifikacja prawna zależy od wskaźnika minimalnego wynagrodzenia, należy kierować się wartością minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia czynu. W niniejszej sprawie, wartość skradzionego mienia (500 zł) w dacie orzekania stanowiła 1/4 minimalnego wynagrodzenia, co kwalifikowało czyn jako wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie za przestępstwo, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego.Stan faktyczny
Prokurator skierował do Sądu Rejonowego wniosek o skazanie A. G. bez rozprawy za kradzież roweru o wartości 500 zł, kwalifikując czyn jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek i skazał oskarżonego. Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, gdyż w dacie orzekania czyn ten stanowił już wykroczenie z uwagi na zmianę przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 212/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak w sprawie A. G. skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 sierpnia 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt. II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w P., oskarżając A. G. o przestępstwo z art. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 3 lipca 2016 r., w O. przy ul. P., zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci roweru, koloru bordowego, z błotnikami i bagażnikiem w kolorze srebrnym, o łącznej wartości 500 złotych na szkodę H. B., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo
2 podobne, na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., skierował w dniu 31 sierpnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w P. wniosek o wydanie wyroku skazującego A. G. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej H. B. oraz zasądzenie kosztów i opłaty sądowej. Sąd Rejonowy w P., uwzględniając wniosek prokuratora, wyrokiem wydanym na posiedzeniu w dnia 31 stycznia 2017 r., II K (…), uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres zatrzymania od dnia 4 lipca 2016 r. godz. 08.00 do dnia 6 lipca 2016 r. godz. 07.00. i przyjmując ten czas pozbawienia wolności za równy dwóm dniom kary pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej H. B. kwoty 500 zł. Obciążył też oskarżonego kosztami sądowymi. Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2017 r. Kasację od tego wyroku wniósł na korzyść skazanego Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego to jest art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w dniu 31 sierpnia 2016 r. i wydaniu na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2017 r. wyroku skazującego A. G. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z rażącą obrazą przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., w sytuacji, gdy czyn ten z uwagi na wartość przywłaszczonego mienia - 500 złotych - w dacie orzekania przez Sąd stanowił wykroczenie wyczerpujące dyspozycję art. 119 § 1 k.w., gdyż w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz.1247) wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., Sąd jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedstawione przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując A. G. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom. Nie ulega wątpliwości, że w dacie czynu kradzież dokonana przez A. G. na szkodę H. B. stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednak przestępstwem, lecz wykroczeniem. Ustawodawca, nowelizując ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) przepisy kodeksu wykroczeń, odstąpił od stosowanego poprzednio stałego kryterium kwotowego rozgraniczającego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., na rzecz kryterium będącego pochodną minimalnego wynagrodzenia. Od dnia 9 listopada 2013 r., to jest od wejścia w życie przepisu art. 2 powołanej ustawy, wartością, której przekroczenie powoduje odpowiedzialność za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. jest kwota odpowiadająca 1/4 wynagrodzenia, ustalanego – zgodnie z art. 47 § 9 k.w. – na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.). Orzekając w dniu 31 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1465), od dnia 1 stycznia
4 2017 r. wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 2000 zł, a zatem 1/4 tego wynagrodzenia wynosiła 500 zł. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w sprawach o czyny przeciwko mieniu, których uznanie za przestępstwo albo za wykroczenie jest determinowane określonym w Kodeksie wykroczeń wskaźnikiem minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW 2015/11/94). Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany A. G. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 500 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując A. G. za przestępstwo, uczynił to z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Oczywistym wydaje się, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. r.g.
Powiązane orzeczenia
- II KK 99/18 2018-05-29Czy sąd orzekający w przedmiocie odpowiedzialności za czyn przeciwko mieniu, którego kwalifikacja jako przestępstwo lub wykroczenie zależy od wartości wyrządzonej szkody, powinien uwzględnić minimalne wynagrodzenie obowi…
- V KK 291/17 2017-10-26Czy kradzież lub przywłaszczenie mienia o wartości równej ¼ minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na datę orzekania, stanowi przestępstwo, czy wykroczenie?
- III KK 335/17 2017-08-10Czy sąd, rozpoznając wniosek o wydanie wyroku skazującego na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., powinien uwzględnić zmianę kwalifikacji czynu z przestępstwa na wykroczenie, jeśli wartość przedmiotu czynu nie przekracza ¼ min…
- II KK 209/15 2015-08-06Czy przy ocenie, czy czyn stanowi przestępstwo, czy wykroczenie, należy uwzględnić wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia czynu, w przypadku tzw. czynów przepołowiony…
- III KK 199/14 2014-07-16Czy sąd, orzekając w sprawie o czyn, który w dacie wyrokowania stał się wykroczeniem w związku ze zmianą przepisów o minimalnym wynagrodzeniu, powinien zastosować ustawę względniejszą dla sprawcy, a tym samym zakwalifiko…
Powołane przepisy
art. 278 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 335 § 1 KPKart. 46 § 1 KKart. 343 § 7 KPKart. 119 § 1art. 2 pkt 4art. 535 § 5 KPKart. 2art. 47 § 9art. 4 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy