II KK 219/21
WyrokIzba Karna2021-09-16
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, wysokość tych kosztów powinna być ustalana na podstawie faktycznie poniesionych wydatków przez stronę, czy też na podstawie urzędowych stawek minimalnych, gdy strona nie udokumentuje wysokości poniesionych kosztów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku wniosku o zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, jeśli strona domagająca się zwrotu poniesionych kosztów nie udokumentuje ich wysokości, wówczas należało ustalić je na podstawie urzędowej stawki minimalnej. Jeżeli jednak wysokość żądanej kwoty nie przekracza sześciokrotności stawki minimalnej i jest odpowiednio udokumentowana, sąd powinien zasądzić zwrot kosztów w tej wysokości.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski pełnomocników oskarżycieli posiłkowych dotyczące kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Kasacja obrońcy skazanego została wcześniej oddalona jako oczywiście bezzasadna. Pełnomocnicy złożyli odpowiedzi na kasację i wnioski o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jeden z pełnomocników wniósł o zasądzenie kosztów według norm przepisanych, drugi o zasądzenie konkretnej kwoty wynikającej z potwierdzenia przelewu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych zwrot kosztów zastępstwa prawnego poniesionych w postępowaniu kasacyjnym, ustalając wysokość tych kosztów na podstawie złożonych wniosków i obowiązujących stawek minimalnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 219/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie B. K. skazanego za czyn z art. 177 § 1 i 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 września 2021 r. wniosków złożonych przez pełnomocników oskarżycieli posiłkowych w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. oraz art. 634 i art. 637a k.p.k. p o s t a n o w i ł: zasądzić od B. K. na rzecz oskarżycieli posiłkowych M. K. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) zł, a N. D. kwotę 3690 (trzy tysiące sześćset dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego poniesionych przez nich w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadną oddalił kasację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 listopada 2020 r., sygn. akt II Ka (…) częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 lipca 2020 r., sygn. akt II K (…), jednocześnie obciążając skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Przed rozpoznaniem kasacji zarówno pełnomocnik M. K. jak i pełnomocnik N. D., złożyli odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego, w której zawarli wnioski o
2 zasądzenie na rzecz pokrzywdzonych zwrot poniesionych przez nich wydatków z tytułu ustanowienia zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. O ile w imieniu M. K. jego pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów wg norm przepisanych, o tyle pełnomocnik pokrzywdzonej złożył wniosek o zasądzenie od skazanego na jej rzecz kwoty 3690 zł wynikającej z załączonego potwierdzenia wykonania przelewu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Oba wnioski należało uwzględnić. Pełnomocnicy oskarżycieli posiłkowych w tej sprawie sporządzili odpowiedź na kasację wniesioną przez obrońcę B. K. Po wykonaniu tej czynności każdy z nich złożył w imieniu swojego mandanta wniosek o obciążenie skazanego kosztami zastępstwa procesowego, jakie w postępowaniu kasacyjnym poniosły reprezentowane przez nich strony. Skoro oskarżycielowi posiłkowemu przysługuje od skazanego zwrot kosztów zastępstwa prawnego z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika (art. 616 § 1 pkt. 2 k.p.k., oraz 627 k.p.k.) to należało także w tym postępowaniu obciążyć skazanego, poniesionymi przez oskarżycieli posiłkowych kosztami zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym. Oczywiste jest, że pełnomocnika działającego z wyboru łączy z klientem umowa określająca jego wynagrodzenie; w granicach określonych prawem w zakresie wysokości wynagrodzenia, sąd nie powinien ingerować w wysokość tego wynagrodzenia. Strona domagająca się zwrotu kosztów postępowania powinien wysokość poniesionych kosztów udokumentować, a jeśli tego nie jest w stanie uczynić, to wówczas wysokość kosztów ustala się na podstawie urzędowej stawki minimalnej. W tej sprawie jedynie wniosek pełnomocnika N. D. zawarł wskazanie żądanej kwoty tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego. Warto zauważyć, że wysokość wskazanej kwoty nie przekracza wartość sześciokrotności stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), tj. sześciokrotność kwoty 720 zł. (por. § 11 ust. 4 pkt 2 i 15 ust. 3 cyt. rozporządzenia) a sposób udokumentowania wysokości poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową kosztów ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym, nie budzi żadnych zastrzeżeń.
3 Z kolei, w sytuacji gdy wniosek pełnomocnika M. K. nie zawiera wskazania żądanej kwoty tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego, jej wysokość należało określić na poziomie stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Z uwagi na to, Sąd Najwyższy w oparciu o regulację § 11 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia przyznał temu oskarżycielowi zwrot kosztów w kwocie 720 zł. Na podstawie § 15 ust. 1 cyt. rozporządzenia ustalenie opłaty stanowiącej podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego nastąpiło z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w odpowiednich przepisach, na zasadzie wyrażonej w § 20 rozporządzenia. Zasada wyrażona w przywołanym, jako ostatni, przepisie odwołuje się do podobieństwa spraw, co do których nie określono stawek minimalnych względem spraw objętych pozytywnymi unormowaniami rozporządzenia. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 163/23 2023-07-26Czy w przypadku uniewinnienia oskarżonych w postępowaniu kasacyjnym, oskarżyciel posiłkowy ponosi koszty zastępstwa procesowego obrońców oskarżonych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- I KK 106/25 2026-06-09Czy oskarżyciel posiłkowy może zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego obrońcy skazanego w postępowaniu kasacyjnym, przekraczającymi stawkę minimalną, ale mieszczącymi się w granicach rozsądku i rzeczywiście pon…
- II KK 472/22 2023-02-16Czy koszty zastępstwa prawnego poniesione przez oskarżyciela posiłkowego na etapie postępowania kasacyjnego, w tym za sporządzenie odpowiedzi na kasację, podlegają zwrotowi od skazanego, a jeśli tak, to w jakiej wysokośc…
- V KK 193/25 2025-08-18Czy wniosek o ustalenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, złożony po wydaniu postanowienia oddalającego kasację, powinien zostać uwzględniony?
- IV KK 487/22 2023-07-14Czy wniosek o zasądzenie kosztów procesu z tytułu zastępstwa procesowego, obejmujący wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na kasację, powinien zostać uwzględniony, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
Powołane przepisy
art. 177 § 1art. 626 § 2 KPKart. 616 § 1 pkt 2 KPKart. 627 KPKart. 634art. 637a KPKart. 616 § 1 pkt. 2 KPK§ 1§ 2§ 1 pkt 2§ 1 pkt. 2§ 11 ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy