II KK 224/23
WyrokIzba Karna2023-08-23
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak zawiadomienia jednego z ustanowionych obrońców o terminie rozprawy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w związku z art. 77 k.p.k. lub względną przyczynę odwoławczą z art. 79 § 1 pkt 4 k.p.k. w stopniu uzasadniającym uchylenie wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak zawiadomienia jednego z ustanowionych obrońców o terminie rozprawy, mimo reprezentowania oskarżonego przez innego obrońcę, stanowi jedynie względną przyczynę odwoławczą, a nie bezwzględną. Brak automatyzmu w stosowaniu tej podstawy odwoławczej oznacza, że nie każde naruszenie prawa do obrony skutkuje uchyleniem wyroku, a skarżący musi wykazać, że miało to istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Skazany R.P. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. Sąd Rejonowy orzekł karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok, obniżył karę do 2 miesięcy ograniczenia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. obrazę przepisów k.p.k. dotyczących zawiadamiania obrońców i nieustanowienia obrońcy z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
II KK 224/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 sierpnia 2023 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy R.P., skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k..k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 września 2022 r., sygn. akt IX Ka 697/22, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Mokotowa w Warszawie z dnia 22 lutego 2022 r, sygn. akt III K 999/08, p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) zwolnić skazanego z kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa z dnia 22 lutego 2022 r. (sygn. akt III K 999/08) r.p. został uznany za winnego czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności połączoną z obowiązkiem
II KK 224/23 2 wykonywania kontrolowanej, nieodpłatnej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 września 2022 r. (sygn. akt IX Ka 697/22) zmieniono wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że obniżono karę ograniczenia wolności do 2 miesięcy. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając wyrokowi „rażącą obrazę przepisów prawa procesowego, tj.: a) art.439 pkt. 10 k.p.k. w Zb. z art. 77 k.p.k. przez ich niewłaściwe zastosowanie, co objawiło się mylną interpretacją w/w normy, które polegało na ustaleniu, że ustawodawca redagując w/w przepisy miał na myśli faktycznie jednego obrońcę, b) art.79 § 1 pkt.4 k.p.k. przez nieustanowienie obrońcy skazanemu z urzędu”. Skarżący wniósł o uchylenie wyroku Sądu w Warszawie oraz Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I Instancji. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Bezwzględnej przyczyny odwoławczej skarżący upatruje się w tym, że ustanowiony formalnie jeden z obrońców adw. M. K. nie był zawiadamiany o wszystkich terminach rozprawy (na których jednak oskarżony był reprezentowany przez obrońcę z wyboru, a następnie z urzędu). Kwestie te obszernie wyjaśnia Sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku. Niezależnie od przyczyn tego stanu rzeczy, Sąd Najwyższy podziela stanowisko, że jeśli oskarżony ustanowił więcej niż jednego obrońcę należy powiadamiać o czynnościach i terminach każdego. Jednak brak uczynienia tego stanowi jedynie względną przyczynę odwoławczą in concreto orbitującą wokół naruszenia prawa do obrony. Nie ma tutaj jednak żadnego automatyzmu (tak m.in. w wyroku z 24.01.2018 r., III KK 254/17, LEX nr 2449667).
II KK 224/23 3 Sam skarżący w kasacji nie przedstawia argumentacji, która ten sposób wykładni przepisów procedury czyniła oczywiście niesłusznymi. Obrona utrzymuje jedynie, że przepis wskazany w kasacji obejmuje także sytuację, gdy jeden z dwóch lub trzech ustanowionych obrońców nie został prawidłowo powiadomiony o rozprawie, bez pogłębionej refleksji nad tym stanowiskiem. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji. wz [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KK 332/20 2020-10-28Czy nieskuteczne zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, gdy jego obecność nie jest obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?
- I KK 464/22 2023-02-15Czy pozbawienie skazanego prawa do obrony w postępowaniu karnym, wyrażające się w przeprowadzeniu rozprawy odwoławczej pod nieobecność obrońcy z wyboru, gdy obrońca ten nie został skutecznie zawiadomiony o terminie rozpr…
- IV KK 275/21 2021-06-23Czy brak udziału obrońcy w rozprawie głównej, mimo istnienia obowiązku obrony obligatoryjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która powinna skutkować uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpozn…
- II KS 11/23 2023-04-05Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu drugoinstancyjnym, polegające na niepowiadomieniu jego obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1…
- V KK 22/13 2013-04-04Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony i rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na rozpoznaniu apelacji pod nieobecność oskarżonego, który nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, stanowi bezw…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 13 § 1 KKart. 286 § 1art. 271 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 11 § 2 KKart.439 pkt. 10 KPKart. 77 KPKart.79 § 1 pkt.4 KPK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy