III KK 332/20
WyrokIzba Karna2020-10-28
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieskuteczne zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, gdy jego obecność nie jest obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nieskuteczne zawiadomienie obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej, gdy jego obecność nie jest obowiązkowa zgodnie z art. 450 § 1 k.p.k. w zw. z art. 79 i 80 k.p.k., nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Brak obecności obrońcy w takiej sytuacji nie jest równoznaczny z pozbawieniem oskarżonego prawa do obrony w rozumieniu wspomnianego przepisu.Stan faktyczny
Obrońca skazanego W. G. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Głównym zarzutem kasacji było pozbawienie skazanego prawa do obrony poprzez odstąpienie od zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy odwoławczej. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu i uznał kasację za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 332/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie W. G. skazanego z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 28 października 2020 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 maja 2020 r., sygn. akt V Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt X K (…) p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt X K (…) uznał W. G. za winnego popełnienia występku z art. 178 § 1 i 4 k.k. i za to skazał go, a na mocy art. 178 § 4 k.k. w zw. z art. 37a k.k. i art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Ponadto na mocy art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego W. G. dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na podstawie art. 43a § 1 k.k. w zw. z art. 43a § 2 k.k. orzekł
2 wobec oskarżonego W. G. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10 000 złotych. Apelację od wyroku złożył obrońca oskarżonego zaskarżając wyrok w całości, podnosząc zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazę szeregu przepisów postępowania. Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Wyrokiem z dnia 14 maja 2020 r. Sąd Okręgowy w G., sygn. akt V Ka (…), zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od tego orzeczenia kasację wywiódł obrońca skazanego, zaskarżając wyrok sądu odwoławczego w całości, zarzucając wyrokowi: „rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku, w szczególności: 1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6 k.p.k., art. 79 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony w postępowaniu karnym wyrażające się w odstąpieniu od zawiadomienia obrońcy skazanego adwokata T. J. o terminie rozprawy odwoławczej wyznaczonej na dzień 14 maja 2020 roku w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w G. pod sygn. akt: V Ka (…) i rozpoznanie sprawy pod nieobecność obrońcy”. W konkluzji obrońca skazanego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na wniesioną kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w P. wniósł o uznanie jej za bezzasadną w stopniu oczywistym i jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zarzut kasacji dotyczący zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie znajduje oparcia w realiach sprawy. Opisana przez skarżącego okoliczność nieskuteczności zawiadomienia obrońcy o terminie rozprawy nie mieści się w katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych, o których mowa w art. 439 § 1 pkt.10 k.p.k. albowiem w ogóle obecność obrońcy na rozprawie odwoławczej nie
3 miała charakteru obligatoryjnego. Natomiast niewątpliwie w niniejszej sprawie, wskutek wadliwego wskazania adresata zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej, doszło do naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 117 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k. Nie oznacza to jednak, że w toku procesu zaistniało uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., które polega na nieposiadaniu przez oskarżonego obrońcy w postępowaniu sądowym w wypadkach określonych w art. 79 k.p.k oraz art. 80 k.p.k. W przypadku rozprawy apelacyjnej przeprowadzonej w dniu 14 maja 2020 r. udział obrońcy, zgodnie z brzmieniem art. 450 § 1 k.p.k. byłby obowiązkowy w wypadkach określonych w art. 79, art. 80 k.p.k., a żadna z tych sytuacji nie zaistniała. W toku postępowania przygotowawczego co prawda dopuszczono dowód z opinii biegłych psychiatrów (k.103-107), jednak biegli ci wskazali, iż W. G. w czasie dokonywania czynu zabronionego miał zachowaną zdolność do rozpoznawania jego znaczenia, jak i pokierowania swoim postępowaniem, jego stan psychiczny nie budzi wątpliwości, może uczestniczyć w toczącym się postępowaniu oraz prowadzić obronę w sposób samodzielny i rozsądny. Przed sądem I instancji dopuszczono nadto dowód z opinii z zakresu neurologii, która nie zmieniła tych ustaleń (k.197-200). Co więcej, w czasie rozprawy odwoławczej w dniu 14 maja 2020 r. przewodniczący (skład jednoosobowy), działając jako sąd, odwołując się właśnie do treści ostatniej opinii (opinia neurologiczna) stwierdził, że obecność obrońcy nie jest obowiązkowa (art. 79 § 4 k.p.k.). Skoro w niniejszej sprawie udział obrońcy w rozprawie odwoławczej nie był obowiązkowy, to nie mogła też zaistnieć bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Z uwagi na treść art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. w tej sprawie kasacja mogła być wniesiona na korzyść skazanego tylko z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KK 224/23 2023-08-23Czy brak zawiadomienia jednego z ustanowionych obrońców o terminie rozprawy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w związku z art. 77 k.p.k. lub względną przyczynę odwoławczą z art. 79 § 1…
- I KK 464/22 2023-02-15Czy pozbawienie skazanego prawa do obrony w postępowaniu karnym, wyrażające się w przeprowadzeniu rozprawy odwoławczej pod nieobecność obrońcy z wyboru, gdy obrońca ten nie został skutecznie zawiadomiony o terminie rozpr…
- III KS 23/18 2018-09-06Czy rozpoznanie sprawy przez sąd odwoławczy w obecności obrońcy, ale pod nieobecność oskarżonego, którego obecność nie była obowiązkowa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.?
- IV KK 329/19 2021-01-21Czy brak udziału obrońcy w rozprawie odwoławczej, gdy jego udział był obowiązkowy z uwagi na art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 79 § 3 k.p.k.?
- II KS 11/23 2023-04-05Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu drugoinstancyjnym, polegające na niepowiadomieniu jego obrońcy o terminie rozprawy apelacyjnej, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1…
Powołane przepisy
art. 178a § 4 KKart. 535 § 3 KPKart. 178 § 1art. 178 § 4 KKart. 37a KKart. 33 § 1art. 42 § 3 KKart. 43a § 1 KKart. 43a § 2 KKart. 6 KPKart. 79 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy