III KS 23/18

Sygn. akt III KS 23/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie P. S. oskarżonego z art. 54 § 2 i 1 k.k.s., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 6 września 2018 r., skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt V Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt X K […] i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., postanowił: 1. oddalić skargę; 2. kosztami sądowymi postępowania skargowego obciążyć oskarżonego P. S. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 października 2017 r. P. S. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 54 § 2 i 1 k.k.s. Wyrok ten zaskarżył w całości apelacją wniesioną na niekorzyść oskarżonego Naczelnik […] Urzędu Celno Skarbowego w W. Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w R., wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu 2 w R. do ponownego rozpoznania. Skargę od wyroku Sądu odwoławczego, w oparciu o przepis art. 539a § 1 k.p.k., złożył obrońca oskarżonego, zarzucając mu naruszenie art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy przez ten Sąd w dniu 10 kwietnia 2018 r. podczas nieobecności oskarżonego P. S., w sytuacji, gdy jego obecność była obowiązkowa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skargę obrońcy oskarżonego, jako niezasadną, należało oddalić. Wskazać wpierw trzeba, że nadzwyczajny środek zaskarżenia, o którym stanowi art. 539a § 1 k.p.k. będzie skuteczny, gdy zostanie w nim wykazane – stosownie do § 3 tego przepisu – że wydanie orzeczenia kasatoryjnego naruszało art. 437 k.p.k. (w rzeczywistości chodzi o art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k.) lub też, że przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. W sprawie niniejszej autor skargi powołuje się na tę ostatnią jej podstawę. Wywodzi mianowicie, że zaskarżony wyrok dotknięty jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, albowiem sprawa została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w dniu 10 kwietnia 2018 r. pod nieobecność oskarżonego, którego obecność była jakoby obligatoryjna. Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się jednak zgodzić. Przypomnieć tu trzeba, że stosownie do treści art. 450 § 2 k.p.k. udział oskarżonego w rozprawie apelacyjnej nie jest co do zasady obowiązkowy, chyba, że prezes sądu lub sąd uzna go za konieczny. Analiza materiałów sprawy dowodzi, że w sprawie niniejszej tego rodzaju decyzja wskazanych organów jednak nie zapadła, a obecność oskarżonego na rozprawie odwoławczej nie była obligatoryjna. Zarówno bowiem z zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, jak i elektronicznego pokwitowania odbioru przez oskarżonego powiadomienia o jej terminie oraz wreszcie samego protokołu rozprawy apelacyjnej z dnia 10 kwietnia 2018 r. wynika jednoznacznie, że P. S. został jedynie zawiadomiony o terminie tej rozprawy, a nie nań wezwany. Miał on zatem jedynie prawo do wzięcia udziału w rozprawie, a nie był do tego zobowiązany. Całkowicie nietrafne są więc uwagi – obecnego przecież 3 na wskazanej rozprawie odwoławczej – obrońcy oskarżonego, że obecność jego mandanta na tym forum była obligatoryjna, co ma rzekomo wynikać z protokołu tej czynności. Skoro zatem, stosownie do treści art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., do bezwzględnej przyczyny odwoławczej opisanej w tym przepisie dojdzie jedynie w sytuacji, gdy sprawę rozpoznano podczas nieobecności oskarżonego, którego obecność była obowiązkowa, a nie, jak w sprawie niniejszej, jedynie fakultatywna – wniesiona skarga nie może okazać się skuteczną. W związku z powyższym podlegała ona oddaleniu. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.