II KK 243/12
WyrokIzba Karna2012-09-26
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Michał Laskowski, Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 100 stawek dziennych?Ratio decidendi
Wyrok nakazowy, wydawany w trybie szczególnym bez udziału stron, jest ograniczony do spraw, w których można orzec kary mniej dolegliwe. Art. 502 § 1 k.p.k. wyraźnie limituje wysokość grzywny orzekanej w tym trybie do 100 stawek dziennych. Przekroczenie tego limitu stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, skazując A. S. za przestępstwo narkotykowe i wymierzając mu karę 120 stawek dziennych grzywny. Wyrok uprawomocnił się po nieuiszczeniu sprzeciwu. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie grzywny w wysokości przekraczającej dopuszczalny limit 100 stawek dziennych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z uwagi na rażące naruszenie przepisów postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 243/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Jacek Sobczak Protokolant Ewa Oziębła w sprawie A. S. skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2012 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego z dnia 30 października 2008 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wydał w dniu 30 października 2008 r., wyrok nakazowy, którym A. S. uznany został za winnego przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 58 ust. 3 k.k., za które wymierzono mu karę 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej
2 stawki na 30 złotych. Sąd, na podstawie art. 63 § 1 k.k., zaliczył na poczet kary oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia go wolności w tej sprawie w dniach 17-18 lipca 2008 r. i uznał orzeczoną karę grzywny za wykonaną w wymiarze 4 stawek dziennych. Jednocześnie orzeczono w wyroku przepadek dowodów rzeczowych. Wobec tego, że od powyższego wyroku nakazowego nie wniesiono sprzeciwu uprawomocnił się on z dniem 3 grudnia 2008 r. Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok nakazowy w całości na korzyść skazanego A. S. W kasacji Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi rażące i mające wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego – art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego, w postępowaniu nakazowym, kary grzywny w wysokości przekraczającej maksymalny jej wymiar przewidziany w tym przepisie to jest powyżej 100 stawek dziennych. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona na korzyść skazanego kasacja Prokuratora Generalnego jest w stopniu oczywistym zasadna, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu prowadzonym na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z brzmieniem art. 500 § 1 k.p.k. wyrok nakazowy może być wydany w sprawach o przestępstwa podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny, o ile sąd uzna na podstawie zebranego w postępowaniu przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Przepis art. 502 § 1 k.p.k. ogranicza jednocześnie wysokość orzekanej w tym trybie grzywny do 100 stawek dziennych, zaś w odniesieniu do grzywien orzekanych kwotowo do 200 000 złotych. Wobec faktu, iż wyrok nakazowy wydawany jest w trybie szczególnym, bez udziału stron i na podstawie jedynie materiałów zgromadzonych w postępowaniu przygotowawczym ustawodawca postanowił ograniczyć procedowanie w tym trybie do spraw, w których orzekane być mogą tylko niektóre kary i to nie najbardziej dolegliwe. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii nie przewiduje orzekania grzywien kwotowo, nie zawiera także innych szczególnych regulacji
3 dotyczących orzekania grzywny, zastosowanie w tej materii znajdują zatem przepisy kodeksu karnego zawarte w art. 33, które przewidują wymierzanie grzywny w stawkach dziennych. Sąd Rejonowy wydając w dniu 30 października 2008 r. wyrok nakazowy rażąco naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k. limitujący wysokość orzekanych w wyroku nakazowym grzywien do 100 stawek dziennych. Naruszenie to miało oczywisty wpływ na treść wyroku i było niekorzystne dla oskarżonego. Sąd mógł w tym trybie orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości 100 stawek dziennych, a jeśli uznał, że współmierna dla oskarżonego jest kara surowsza powinien był odstąpić od orzekania w trybie nakazowym i rozpoznać sprawę na rozprawie, w trybie uproszczonym. Wobec faktu, że sprawę rozpoznano w trybie, w którym zgodnie ze wskazanym przepisem niemożliwe było orzeczenie kary grzywny, na którą skazany został A. S. uznać należało, że wobec wadliwego trybu procedowania wskazany w kasacji wyrok w całości nie może się ostać. Podczas ponownego rozpoznania sprawy, Sąd Rejonowy rozważyć powinien raz jeszcze, prawidłowo tym razem stosując przepisy kodeksu postępowania karnego, kwestię zasadności postawionego zarzutu, winy oskarżonego i ewentualnej wymierzanej mu kary wraz z orzeczeniami w pozostałych kwestiach.
Powiązane orzeczenia
- III KK 104/25 2025-03-27Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych?
- V KK 30/25 2025-04-16Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- IV KK 422/13 2014-01-29Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wymiarze przekraczającym 100 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- III KK 48/25 2025-04-08Czy wyrok nakazowy może orzec karę łączną grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, mimo że przepisy ograniczają ją do tej wysokości?
- II KK 132/23 2023-04-18Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, gdy ustawa kodeksowa przewiduje taką karę?
Powołane przepisy
art. 62 ust. 1art. 58 ust. 3 KKart. 63 § 1 KKart. 502 § 1 KPKart. 535 § 5 KPKart. 500 § 1 KPKart. 33§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy