II KK 304/24

II KK 304/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie G. K. uniewinnionego od czynu z art. 212 § 1 k.k, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 września 2024 r. wniosku oskarżycielki prywatnej o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KK 304/24. UZASADNIENIE Oskarżycielka prywatna – r.pr. A. D. wniosła kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2024 r., sygn. akt V Ka 999/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 4 września 2023 r., sygn. akt II K 774/22. Kasacja została zarejestrowana pod sygn. II KK 304/24 i zgodnie z kolejnością wpływu 4 lipca 2024 r. sprawę przydzielono SSN Zbigniewowi Kapińskiemu. Pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. A. D. wniosła o wyłączenie SSN Zbigniewa Kapińskiego od orzekania w przedmiotowej sprawie. Uzasadniając wniosek, oskarżycielka wskazała na wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sądu z udziałem SSN Zbigniewa Kapińskiego w świetle wyroku TSUE z 19 II KK 304/24 2 listopada 2019 r. oraz uchwały SN z 23 stycznia 2020 r. Zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2024 r. wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. KRI 554. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek oskarżycielki prywatnej, oparty o przepis art. 41 k.p.k., zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 1 tego przepisu sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okolicznością mogącą wywołać tę wątpliwość może być m.in. tryb powołania sędziego Sądu Najwyższego na urząd (zob. np. postanowienie SN z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 206/21). Sąd Najwyższy ma zatem obowiązek wyłączyć sędziego także wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszych uchybień, a więc do naruszenia standardu niezależności i bezstronności gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II KK 57/23 [KRI 155]). Złożony przez oskarżycielkę prywatną wniosek opiera się na okolicznościach związanych z powołaniem Zbigniewa Kapińskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sam fakt brania udziału w orzekaniu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; uchwała Sądu Najwyższego w składzie połączonych 3 Izb z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wynika II KK 304/24 3 natomiast, że tego rodzaju wady stwierdzone w postępowaniach nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter systemowy i będą brane pod uwagę w podobnych skargach złożonych w przyszłości do Trybunału (por. m. in. wyroki: z dnia 22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce). Mając powyższe na uwadze, należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Zbigniewa Kapińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. II KK 304/24. [PGW] [ms]