II KK 308/23

WyrokIzba Karna2024-10-22

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja dotycząca zarzutu nienależytej obsady sądu apelacyjnego z powodu udziału w nim osób powołanych na stanowisko sędziego na wniosek tej samej Krajowej Rady Sądownictwa?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja dotycząca zarzutu nienależytej obsady sądu apelacyjnego z powodu udziału w nim osób powołanych na stanowisko sędziego na wniosek tej samej Krajowej Rady Sądownictwa. Dzieje się tak, ponieważ udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której podnoszony jest zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z wadliwego powołania sędziów, prowadziłby do sytuacji, w której sędzia ten pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu, naruszając zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego A.R. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Uzasadnieniem wniosku było powołanie sędziego M.B. na stanowisko w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Podobny zarzut dotyczył sędziów sądu apelacyjnego orzekających w sprawie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 308/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanego A.R. o wyłączenie SSN M.B. od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022r. w sprawie o sygn. akt II AKa 273/22 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2024r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.B. od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść A.R., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 308/23. UZASADNIENIE W dniu 13 marca 2024r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego M.B. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2022r. w sprawie o sygn. akt II AKa 273/22. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz.U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji II KK 308/23 2 gdy analogiczny zarzut jest stawiany trzem sędziom rozpoznającym sprawę w instancji odwoławczej. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 308/23 sędziego SN M.B. jest zasadny. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy M.B. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałaby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie II KK 308/23 3 określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. WB [a.ł].

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy