IV KK 333/22
WyrokIzba Karna2024-04-24
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Antoniego Bojańczyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja podnosząca zarzut nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu udziału w składzie sądu pierwszej instancji osoby powołanej na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym samym trybie?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja podnosząca zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału w składzie sądu pierwszej instancji osoby powołanej na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym samym trybie. Dzieje się tak, ponieważ udział takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy prowadziłby do sytuacji, w której pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońca skazanego A. R. wniósł kasację do Sądu Najwyższego. W trakcie postępowania obrońca wnosił o wyłączenie kolejnych sędziów Sądu Najwyższego z uwagi na ich powołanie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wnioski te były uwzględniane. Następnie obrońca wniósł o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka, powołując się na analogiczne okoliczności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść A. R.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 333/22 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie kasacji wniesionej na korzyść lustrowanego A. R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2024r. wniosku obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Antoniego Bojańczyka na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionej na korzyść A. R. , a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt IV KK 333/22. UZASADNIENIE W dniu 28 lipca 2022r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy lustrowanego A. R. , którą zarejestrowano pod sygnaturą IV KK 333/22. Następnie, kolejnymi pismami obrońca wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie kolejno sędziów – Małgorzatę Bednarek, Adama Rocha, Marka Motuka i Pawła Kołodziejskiego. Wszystkie te wnioski zostały uwzględnione. Obecnie, pismem z dnia 13 marca 2024r., obrona wniosła o wyłączenie kolejnego sędziego wylosowanego do rozpoznania sprawy – SSN Antoniego
IV KK 333/22 2 Bojańczyka – powołując się na analogiczne okoliczności, jak w poprzednich wnioskach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Okręgowy, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy Antoni Bojańczyk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”.
IV KK 333/22 3 Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 326/15 2016-01-29Czy kontakty z organami bezpieczeństwa PRL, o których wiedzieli podwładni lustrowanego, mogą być uznane za współpracę w rozumieniu ustawy lustracyjnej, jeśli nie ustalono, czy osoby, których dotyczyły przekazywane inform…
- V KK 160/21 2021-05-06Czy ustalenie, że osoba lustrowana pełniła rolę konsultanta, przekazując funkcjonariuszom Służby Bezpieczeństwa jedynie własne opinie i oceny dotyczące bieżącej sytuacji społeczno-politycznej oraz wnioski dotyczące aktua…
- III KK 406/20 2021-09-23Czy służba w Wydziale Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w latach 1984-1990 stanowiła służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej?
- II KK 308/13 2014-02-13Czy kontakty osoby lustrowanej z funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, udokumentowane w materiałach archiwalnych, wypełniają definicję współpracy w rozumieniu ustawy lustracyjnej, jeśli osoba ta deklarowała pozorowanie…
- IV KK 420/20 2021-08-18Czy funkcjonariusz Wydziału Łączności Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w latach 1984-1990 pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy lustracyjnej?
Powołane przepisy
art. 41§1 KPKart. 42§1 KPkart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy