II KK 352/24
WyrokIzba Karna2024-10-17
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, w szczególności w kontekście zarzutu dotyczącego składu sądu orzekającego?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga wysokiego stopnia prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym wystąpieniu nieodwracalnych skutków dla skazanego. Sam fakt powołania sędziego w procedurze związanej z nową Krajową Radą Sądownictwa nie jest wystarczający do uznania bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a ocena tej kwestii wymaga merytorycznego rozpoznania kasacji.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego. W kasacji zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku w zakresie przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa, wskazując na nieodwracalną szkodę dla skazanego. Następnie obrońca wniósł o ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie, podnosząc zarzut uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z udziałem w składzie sądu odwoławczego sędziów powołanych w nowej procedurze.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
II KK 352/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M.J., skazanego za czyn z art. 263 § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 17 października 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2024 r., II AKa 34/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 października 2021 r., V K 221/12, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2024 r., II AKa 34/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 października 2021 r., V K 221/12, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa M.J., który został uznany za winnego czynów kwalifikowanych: z art. 263 § 2 k.k., z art. 171 § 1 k.k. i z art. 299 § 1 k.k., za które wymierzono mu ostatecznie karę łączną 8 lat pozbawienia wolności, a także – w związku ze skazaniem za czyn kwalifikowany z art. 299 § 1 k.k. –
II KK 352/24 2 grzywnę 2000 stawek dziennych, po 2000 zł każda oraz orzeczono przepadek przedmiotów pochodzących pośrednio z przestępstwa. W kasacji zawarty został także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku w zakresie orzeczenia o przepadku przedmiotów, albowiem dotyczył on ruchomości w postaci dzieł sztuki, a w ocenie obrońcy wykonanie wyroku w tym zakresie wiązałoby się z nieodwracalną szkodą dla skazanego. Pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. (k. 37 akt SN) obrońca skazanego wniósł o rozpoznanie kasacji poza jej zarzutami wskazując, że w sprawie zaistniało uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez Sąd odwoławczy, w składzie którego zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3) – obrońca wskazał na udział w wydaniu wyroku SSA X.Y. i SSA X.Y.1. Z uwagi na dostrzeżenie ww. okoliczności obrońca ponownie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie jest zasadny. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości
II KK 352/24 3 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. Ma to znaczenie także przy wniosku sformułowanym „punktowo”, tak jak pierwotny wniosek zawarty w kasacji, dotyczący wyłącznie rozstrzygnięcia o przepadku przedmiotów, bowiem ewentualna zasadność wstrzymania wykonania wyroku w tym zakresie jest determinowania skutecznością zarzutów kasacji, gdyż rozstrzygnięcie w przedmiocie przepadku ma charakter akcesoryjny wobec pierwotnego rozstrzygnięcia o pociągnięciu do odpowiedzialności karnej. W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Sąd Najwyższy dostrzega, że w dodatkowym piśmie procesowym, w którym zawarto także wniosek o wstrzymanie, obrona wskazała na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący wskazuje, że w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3). Jednakże sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w tej procedurze nie jest wystarczający do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Natomiast kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności związanych z nominacją konkretnych sędziów, będzie przedmiotem rozważań w ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu
II KK 352/24 4 Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK 54/22). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. WB [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- II KK 524/24 2025-03-13Czy udział w składzie sądu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na ni…
- V KK 275/25 2025-09-24Czy udział w orzekaniu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z uwagi na nienależytą obsadę sądu…
- II KK 289/23 2024-02-22Czy skład sądu odwoławczego, w którym zasiadają sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., może być uznany za nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2…
- II KK 296/23 2024-02-08Czy udział w składzie sądu apelacyjnego sędziów powołanych w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji…
- II KK 206/21 2022-12-14Czy udział w składzie sądu odwoławczego sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 roku, w sytuacji gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu…
Powołane przepisy
art. 263 § 2 KKart. 532 § 1 KPKart. 171 § 1 KKart. 299 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 KPK§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy