V KK 275/25
WyrokIzba Karna2025-09-24
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Waldemar Płóciennik, Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział w orzekaniu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z uwagi na nienależytą obsadę sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok z uwagi na nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego w Łodzi, stwierdzając, że udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. Sąd oparł się na uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20, która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy udział w składzie sądu bierze osoba powołana na urząd sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy skazał S. K. za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, obniżając karę pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa procesowego i dowolną ocenę dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia w postaci nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarządzono zwrot opłaty od kasacji.Pełny tekst orzeczenia
V KK 275/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Waldemar Płóciennik SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) w sprawie S. K., skazanego za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej, w dniu 24 września 2025 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2024 r., II AKa 142/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 1 lutego 2024 r., III K 73/23, 1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2. zarządza zwrot S. K. opłaty od kasacji w kwocie 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych. Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek
V KK 275/25 2 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 1 lutego 2024 r., III K 73/23, uznał S. K. za winnego czynu z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie nawiązki na rzecz pokrzywdzonego i kosztów procesu. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego apelacją obrońcy oskarżonego, Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r., II AKa 142/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył karę pozbawienia wolności do 4 lat, a w pozostałym zakresie wyrok Sądu Okręgowego utrzymał w mocy. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył go w całości i zarzucił: „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia: 1/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka (pokrzywdzonego) K. K. wskazującego w różnym czasie na dwie, odmienne, sprzeczne ze sobą wersje zdarzenia, w którym doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, wobec zeznań świadków przeczących wersji przyjętej przez Sąd, braku jednoznacznego wykluczenia wersji sprzecznej z zeznaniami pokrzywdzonego przez biegłego z zakresu medycyny sądowej oraz braku bezpośredniego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie, a kontrola Sądu Apelacyjnego sprowadzała się przede wszystkim do uzasadnienia wskazania przez pokrzywdzonego innej wersji zdarzenia z obawy przed współosadzonymi, wbrew twierdzeniu pokrzywdzonego, że późne zgłoszenie uszczerbku na zdrowiu mogło wynikać z przypuszczeń pokrzywdzonego i współosadzonych, iż mimo bólu, nie jest to nic poważnego i sprowadza się do uszkodzenia żebra, na co wskazywał w zeznaniach sam pokrzywdzony, a nadto w przypadku zgłoszenia przemocy
V KK 275/25 3 pokrzywdzony zostałby przeniesiony i chroniony przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, 2/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - poprzez zaniechanie dokonania kontroli odwoławczej wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z zeznań świadka K. L. i uznaniu ich przez Sąd Okręgowy za niewiarygodne w zakresie zanegowania uderzenia pokrzywdzonego przez oskarżonego i wskazania na wykonywanie zabronionych ćwiczeń z użyciem taboretu więziennego jako przyczyny uszczerbku na zdrowiu, z powodu swoistej lojalności wobec oskarżonego, mimo iż świadek nie miał żadnych podstaw, aby kłamać w sytuacji, gdy znał oskarżonego od krótkiego czasu, zwłaszcza ryzykując odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań, 3/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do oceny dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej na okoliczność mechanizmu powstania obrażeń ciała u pokrzywdzonego i niezasadnym uznaniu w/w opinii w całości za wiarygodną w zakresie wykluczenia przez biegłego wersji zdarzenia przedstawionej przez oskarżonego oraz świadków, przede wszystkim z powodu braku siniaków i zarysowań na ciele pokrzywdzonego, w sytuacji gdy nie jest pewne, czy wobec poważnego, wewnętrznego urazu dokumentacja medyczna zawierałaby błahą w istocie informację o zasinieniu lub skaleczeniu w miejscu urazu (tym bardziej iż brak informacji również o tym, aby takich oznak nie było), przy braku pewności i jedynie przypuszczeniach odnośnie do budowy taboretu, zwłaszcza iż taboret mógł mieć łagodne zakończenia, które nie doprowadziłyby do naruszenia powłoki ciała w postaci zarysowań czy skaleczeń, a w przypadku łagodnego zakończenia efekt uderzenia, choć mniejszą powierzchnią niż pięść, mógł być zbliżony do uderzenia pięścią i nie pozostawić uszkodzenia skóry, a nadto biegły, zwłaszcza w opinii pisemnej, nie wyklucza w sposób całkowity wersji zdarzenia wskazywanej przez oskarżonego, mimo iż przyjmuje ją za mało prawdopodobną, 4/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. - poprzez pozorną, powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławcza wyroku Sądu I
V KK 275/25 4 instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do obrazy przepisów prawa procesowego polegającej na dokonaniu dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie przebiegu zdarzenia dotyczącego spowodowania u pokrzywdzonego K. K. ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, skutkującą jedynie ogólnym stwierdzeniem Sądu Okręgowego zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż ciężki uszczerbek na zdrowiu u pokrzywdzonego powstał w wyniku uderzenia pięścią przez oskarżonego, przy zaniechaniu przeprowadzenia szczegółowego postępowania dowodowego pozwalającego rozważyć wiarygodność wersji zdarzenia wskazanej przez oskarżonego oraz świadków, w szczególności zaniechania dokonania takich czynności jak oględziny taboretu, ustalenie jego budowy, wysokości, sposobu ćwiczenia przez osadzonych, oględzin ciała pokrzywdzonego, zweryfikowania jego budowy ciała, możliwości uderzenia z dużą siłą z pozycji siedzącej na łóżku innej osoby siedzącej obok na taborecie, co utrudniło także biegłemu z zakresu medycyny sądowej ocenę drugiej, możliwej wersji zdarzenia, 5/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 170 § 2 i 3 k.p.k. - poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych, które były przydatne dla stwierdzenia okoliczności zawartej w tezie dowodowej i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie o przesłuchanie świadków: a/ A. K. na okoliczność pozostawania w związku partnerskim z oskarżonym w czasie zdarzenia i braku rozstania między oskarżonym i świadkiem jako rzekomej przyczyny negatywnego zachowania się oskarżonego wobec pokrzywdzonego według zeznań świadka P. U., b/ funkcjonariusza Służby Więziennej Aresztu Śledczego w P. – Ł. J., na okoliczność przebiegu zdarzenia według relacji pokrzywdzonego oraz przyczyny powstania uszczerbku na zdrowiu wskazywanej przez pokrzywdzonego (świadek pierwszy dowiedział się o zdarzeniu i przeprowadził jako pierwszy rozmowę z pokrzywdzonym), c/ A. K. oraz M. P., na okoliczność wiedzy w/w osób o sposobie i czasie powstania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego, informowania przez
V KK 275/25 5 pokrzywdzonego innych osób osadzonych w Areszcie Śledczym w P. o okolicznościach spowodowania u pokrzywdzonego ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, wiarygodności pokrzywdzonego, stanu pokrzywdzonego podczas osadzenia i możliwego przyjmowania niedozwolonych substancji, 6/ art. 22 § 1 k.p.k. - poprzez zaniechanie zawieszenia przez Sąd Apelacyjny postępowania karnego, mimo zaistnienia długotrwałej przeszkody w postaci braku możliwości bezpośredniego przesłuchania na rozprawie pokrzywdzonego K. K. poszukiwanego listem gończym w innym postępowaniu przygotowawczym oraz do odbycia kary pozbawienia wolności, wobec przedstawienia przez pokrzywdzonego na etapie postępowania przygotowawczego dwóch sprzecznych ze sobą wersji zdarzenia, w którym doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co wymagało weryfikacji na rozprawie, 7/ art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. - poprzez powierzchowną i niepełną kontrolę odwoławczą wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutu apelacji odnoszącego się do błędu w ustaleniach faktycznych, dokonanego przez Sąd Okręgowy i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, polegającego na przyjęciu, że oskarżony S. K. działał z zamiarem ewentualnym, to jest przewidując możliwość popełnienia czynu zabronionego, godził się na to, podczas gdy oskarżony dokonując jednokrotnego uderzenia pięścią w brzuch pokrzywdzonego działał w sposób nieumyślny, nie mógł bowiem przewidywać, ze takie zachowanie pociągnie za sobą skutek w postaci krwiaka śledziony skutkującego jej usunięciem, co w konsekwencji doprowadziło do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u pokrzywdzonego”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Kasacja zawierała także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KK 275/25 6 Kasacja obrońcy okazała się skuteczna o tyle, że z uwagi na treść art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy był zobligowany badać również, poza granicami zarzutów kasacyjnych, czy w sprawie nie zaistniała bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia. Stwierdziwszy taką okoliczność w postaci nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Łodzi, należało zaskarżony wyrok uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Sąd Najwyższy jest związany uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest nadal obowiązująca i w myśl art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 622) Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Sąd Najwyższy konsekwentnie staje na trafnym stanowisku, że nic w tym względzie nie zmienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (tak: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2022 r., I KO 79/21 i I KO 80/21; por. także m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2023 r., IV KZ 59/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK 489/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2023 r., II KK 74/22). W uchwale połączonych Izb Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, iż sąd powszechny z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
V KK 275/25 7 Pogląd zawarty w uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego został następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Istotne jest również stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Reczkowicz p. Polsce. ETPCz wskazał w nim na negatywny wpływ nowelizacji ustawy o KRS na prawo stron do „sądu ustanowionego ustawą”, stwierdzając: „na mocy ustawy nowelizującej z 2017 r., która pozbawiła gremia sędziowskie prawa do powoływania i wyboru sędziów zasiadających w KRS – prawa przyznanego im przez dotychczasowe ustawodawstwo i mającego oparcie w standardach międzynarodowych – władza ustawodawcza i wykonawcza uzyskały decydujący wpływ na skład KRS […]. Ustawa praktycznie usunęła nie tylko dotychczasowy system przedstawicielski, ale także gwarancje niezależności sądownictwa w tym zakresie. W rezultacie umożliwiło to władzy wykonawczej i ustawodawczej bezpośrednią lub pośrednią ingerencję w procedurę powoływania sędziów, z której możliwości te władze skorzystały – o czym świadczą chociażby okoliczności towarzyszące zatwierdzaniu kandydatów na sędziów do KRS […] (pkt 274 wyroku z dnia 22 lipca 2021 r., skarga 43447/19). W późniejszym wyroku Wielkiej Izby z dnia 15 marca 2022 r. w sprawie Grzęda p. Polsce (skarga nr 43572/18) ETPCz przyjął, że „[…] cały ciąg wydarzeń w Polsce […] wyraźnie wskazuje na to, że kolejne reformy sądownictwa miały na celu osłabienie niezawisłości sędziowskiej, począwszy od poważnych nieprawidłowości w wyborze sędziów Trybunału Konstytucyjnego w grudniu 2015 r., poprzez przebudowę KRS i utworzenie nowych izb w Sądzie Najwyższym, po rozszerzenie kontroli Ministra Sprawiedliwości nad sądami i zwiększenie jego roli w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów” (pkt 348). Przywołane stanowisko o statusie KRS zostało podtrzymane także w innych orzeczeniach ETPCz (por. wyrok z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; wyrok z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. p. Polsce, skarga nr 1469/20, wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr 50849/21). Powodem uchylenia wyroku w tej sprawie jest orzekanie przez Sąd Apelacyjny w Łodzi z udziałem SSA X. Y., powołanego na urząd sędziego Sądu
V KK 275/25 8 Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS). Najpierw wadliwie ukształtowana Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą numer [...] zarekomendowała Pana X. Y. do powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi i na podstawie tej uchwały Prezydent RP postanowieniem z dnia [...] 2020 r., numer 1130.[…].2020, powołał go na stanowisko sędziego tego Sądu, a następnie uchwałą nr [...] Krajowa Rada Sądownictwa zarekomendowała Pana X. Y. do powołania na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które to powołanie nastąpiło postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2024 r., nr 1130.[…].2024. Sądy orzekające z udziałem sędziego X. Y. były już poddawane testom niezależności i bezstronności, które dały wynik negatywny (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2025 r., V KK 141/24; z dnia 6 marca 2025 r., V KK 368/24; 29 maja 2025 r., V KK 558/24 – wszystkie trzy wyroki zawierające testy sędziego X. Y. jako sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2025 r., V KS 7/25 – wyrok zawierający test sędziego X. Y. jako sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie nie znajduje podstaw do podważenia argumentacji wyrażonej w uzasadnieniach przywołanych wyroków. Przebieg drogi zawodowej sędziego X. Y. został szczegółowo opisany w sprawie V KK 141/24, należy jednak w tym miejscu przytoczyć najważniejsze okoliczności: - w 2015 r., pomimo negatywnej opinii Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi oraz Kolegium Sądu Okręgowego w Łodzi, Pan X. Y. został delegowany do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości; - Sędzia X. Y. zgłosił swoją kandydaturę na wolne miejsce sędziowskie w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie. W sporządzonej na potrzeby postępowania konkursowego opinii Prezesa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi stwierdzono przydatność sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w Wojskowym Sądzie Okręgowym, jednak Pan X. Y. cofnął swoje
V KK 275/25 9 zgłoszenie, w związku z tym umorzono wobec niego postępowanie (uchwały KRS: nr [...] z dnia [...] 2017 r.; nr [...] z dnia [...] 2017 r.); - pomimo braku poparcia Kolegium Sądu Okręgowego w Łodzi dla kandydatury Pana X. Y. i wyraźnego poparcia kandydatury innej osoby, w dniu 9 stycznia 2019 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości delegował sędziego X. Y. do Sądu Okręgowego w Łodzi. Delegowanie Sędziego było następnie przedłużane decyzjami podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości; - w 2018 r. Pan X. Y. przystąpił do procedury konkursowej ubiegając się o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi. W tym konkursie na osiemnaście wolnych stanowisk w Sądzie Okręgowym w Łodzi zgłosiło się 55 osób, przy czym dwie z nich wycofały swoje zgłoszenia i postępowanie wobec nich zostało umorzone. Sędzia X. Y. uzyskał pozytywną opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego w Łodzi (szesnaście osób uzyskało opinię wyższą: „pozytywna z rekomendacją”) oraz opinię Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Apelacji Łódzkiej wyrażoną w głosowaniu: 19 głosów „za”, 14 „przeciw”, 39 „wstrzymujących się”. Rekomendując kandydatów KRS pominęła opinie gremiów sędziowskich, rekomendując kandydatów mających gorsze wyniki w postępowaniu konkursowym i nie rekomendując m.in. osób, które uzyskały opinię Kolegium: „pozytywna z rekomendacją” i popieranych przez Zgromadzenie. Jak trafnie wskazano w poprzednich orzeczeniach, analiza treści uzasadnienia uchwały KRS nie pozwala na ustalenia jasnych argumentów przemawiających za dokonanym wyborem, a samo postępowanie można określić jako nietransparentne. Obrazem takiego stanu rzeczy jest także fakt zaskarżenia ww. uchwały KRS do Sądu Najwyższego (sprawy o sygnaturach I NO 59/19, I NO 60/19, I NO 61/19, I NO 62/19 i I NO 63/19). W sprawie I NO 69/19 stwierdzono m.in., że „Rada nie wyjaśniła w sposób niebudzący wątpliwości, dlaczego zdyskwalifikowała ustawowe kryteria oceny kandydatów, takie jak poparcie Kolegium Sądu Apelacyjnego w Łodzi i Zgromadzenia Przedstawicieli Apelacji Łódzkiej”, z kolei w sprawie I NO 63/19 wskazano, że „nie można zweryfikować twierdzenia uzasadnienia uchwały, na jakich podstawach przyjęto, że wszyscy kandydaci rekomendowani posiadają wysokie kwalifikacje merytoryczne i rozległą wiedzę specjalistyczną, a także odpowiednie doświadczenie zawodowe i życiowe”;
V KK 275/25 10 - w 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w Łodzi powierzył, będącemu na delegacji, sędziemu X. Y. pełnienie funkcji rzecznika prasowego Sądu Okręgowego w Łodzi do spraw karnych. W związku z rezygnacją z tej funkcji, sędzia został z niej zwolniony przez Prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi z końcem 2020 r.; - już w 2023 r. Pan X. Y. wystartował w konkursie na jedno wolne stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi. W ramach oceny sędziego wizytatora wskazano, że kandydat zasługuje na pozytywną ocenę, jednak z zastrzeżeniami, dotyczącymi „braku doświadczenia w rozstrzyganiu spraw obszernych lub o skomplikowanym charakterze, na co mogą wskazywać wskaźniki stabilności jego orzecznictwa, kształtujące się co do zasady poniżej średniej dla wydziałów, w których orzekał. Zwrócić należy uwagę, że kandydat został powołany na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego niespełna trzy lata temu. Jego orzekanie w IV Wydziale Karnym rozstrzygającym sprawy w I instancji było krótkie, a co za tym idzie ilość wydanych orzeczeń była niewielka. Przeważający okres czasu kandydat rozpoznawał odwołania od orzeczeń Sądów Rejonowych”. W tym postępowaniu konkursowym uczestniczyło jeszcze dwoje kontrkandydatów. Każdy z nich uzyskał lepszą od X. Y. opinię Kolegium Sądu Apelacyjnego w Łodzi (głosowania: „10 za” przy braku innych głosów; 6 „za” i 4 „wstrzymujące się” przy braku innych głosów; przy 8 głosach „przeciw” i 2 „wstrzymujących się” co do Pana X. Y.). Ze względu na wycofanie pozostałych zgłoszeń Pan X. Y. pozostał jedynym kandydatem w przedmiotowym konkursie. W toku posiedzenia plenarnego KRS w dniu 29 lutego 2024 r. za kandydaturą sędziego X. Y. oddano 7 głosów, a przeciwko niej 6 głosów. Analiza drogi zawodowej sędziego X. Y. prowadzi do wniosku, że akceptował on destrukcyjne dla wymiaru sprawiedliwości zmiany i z nich korzystał dla własnych celów. Sędzia dwukrotnie brał udział w konkursach przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną w trybie przepisów ustawy nowelizującej KRS, przy czym udział w konkursie na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego miał miejsce w momencie, gdy status tej Rady był powszechnie kwestionowany w orzecznictwie krajowym i międzynarodowym, m.in. po wydaniu przez Sąd Najwyższy uchwały połączonych Izb czy też wyroku ETPCz w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce. Wypada dostrzec, że odebranie nominacji do pełnienia urzędu sędziego Sądu Okręgowego również nastąpiło już po wydaniu uchwały połączonych Izb Sądu
V KK 275/25 11 Najwyższego. Aktywność konkursowa sędziego X. Y., mając na względzie chociażby uzyskany przez niego stopień naukowy doktora nauk prawnych i stały rozwój zawodowy, musiała nastąpić także ze świadomością konsekwencji dla orzeczeń wydanych przez sądy z udziałem sędziów powołanych w tej procedurze. Żadnej z procedur, w której brał udział sędzia X. Y. nie można jednoznacznie określić jako transparentną i przejrzystą. Dlatego też Sąd Apelacyjny w Łodzi, rozpoznający sprawę S. K. z udziałem sędziego X. Y. nie był należycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pociągnęło to za sobą, z uwagi na bezwzględny charakter uchybienia, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Dokonując kontroli pod kątem tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych Sąd Najwyższy stwierdził również, że na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS do pełnienia urzędu sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi został powołany także SSA X.1 Y.1. Sąd Najwyższy badał już możliwość zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z udziałem w wydaniu orzeczenia tego sędziego, nie stwierdzając zaistnienia ww. uchybienia (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24). Sąd Najwyższy aprobuje stanowiska wyrażone w przywołanych sprawach i nie stwierdził, aby w tej sprawie udział w wydaniu orzeczenia przez SSA X.1 Y.1 powodował nienależytą obsadę Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Ze względu na powód uchylenia zaskarżonego wyroku rozpoznanie zarzutów kasacyjnych byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Przeprowadzając postępowanie ponownie Sąd Apelacyjny w Łodzi uwzględni prawo stron postępowania do rzetelnego procesu i bezstronnego, niezależnego (także instytucjonalnie) sądu. Rozstrzygnięcie o zwrocie opłaty uzasadnia art. 527 § 4 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. [J.J.] [r.g.]
V KK 275/25 12 Waldemar Płóciennik Eugeniusz Wildowicz Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Powiązane orzeczenia
- II KK 524/24 2025-03-13Czy udział w składzie sądu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na ni…
- II KK 206/23 2023-12-06Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa stan…
- II KK 35/23 2024-03-05Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchy…
- III KK 422/24 2024-11-13Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku z uwagi na nienależytą obsadę sądu…
- II KK 47/25 2025-05-14Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli wadliwość procesu p…
Powołane przepisy
art. 156 § 1 pkt 2 KKart. 64 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 536 KPKart. 4 § 1 KKart. 433 § 2 KPKart. 457 § 3 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 170 § 2art. 22 § 1 KPKart. 87 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy