II KK 358/13

WyrokIzba Karna2014-05-20

Skład orzekający: Józef Szewczyk, Przemysław Kalinowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne wydanie wyroku łącznego, obejmującego skazania już objęte wcześniejszym prawomocnym wyrokiem łącznym, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, w tym zasady ne bis in idem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ponowne wydanie wyroku łącznego, obejmującego skazania już prawomocnie objęte wcześniejszym wyrokiem łącznym, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i zasady ne bis in idem. Takie działanie jest dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, który objął skazania M. P. już wcześniej prawomocnie połączone wyrokiem łącznym. Sąd Rejonowy wydał nowy wyrok łączny, mimo że wcześniejsze wyroki łączne, utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy, kształtowały już sytuację prawną skazanego w odniesieniu do tych samych przestępstw. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 358/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący) SSN Przemysław Kalinowski SSA del. do SN Mariusz Młoczkowski (sprawozdawca) Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza, w sprawie M. P. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 czerwca 2013 r., I. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umarza; II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Prokurator Generalny wywiódł kasację od prawomocnego wyroku łącznego Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 czerwca 2013 r., wydanego w sprawie, sygn. akt IV K 440/12, orzeczenie to zaskarżając na niekorzyść skazanego M. P. Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. wyrokowi Sądu Rejonowego zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. wyroku łącznego, obejmującego skazania M. P. wyrokami Sądu Rejonowego, sygn. akt III K 1692/04 i Sądu Rejonowego, sygn. akt IV K 1152/06 oraz Sądu Rejonowego, sygn. akt IV K 251/07 i Sądu Rejonowego, sygn. akt IV K 1914/07, które to skazania zostały wcześniej objęte prawomocnym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt IV K 737/10, co skutkowało zaistnieniem bezwzględnej przesłanki odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Sąd Rejonowy wydał zaskarżony kasacją wyrok w następującej sytuacji procesowej. M. P. został skazany prawomocnymi wyrokami: I. Sądu Rejonowego z dnia 8 lutego 2005 r., wydanym w sprawie sygn. akt III K 1692/04, za przestępstwo popełnione w dniu 30 września 2004 r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres czterech lat próby, przy czym następnie postanowieniem z dnia 17 lutego 2009 r. zarządzono jej wykonanie, II. Sądu Rejonowego z dnia 1 czerwca 2007 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 251/07, za przestępstwo popełnione w dniu 8 listopada 2006 r., na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat próby, przy czym następnie postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r. zarządzono jej wykonanie, III. Sądu Rejonowego z dnia 5 lutego 2008r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 1914/07, za przestępstwo popełnione w dniu 2 maja 2007 r., na karę ośmiu miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, 3 kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze trzydziestu godzin w stosunku miesięcznym, IV. Sądu Rejonowego z dnia 15 kwietnia 2008r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 1152/06, za przestępstwo popełnione w dniu 5 kwietnia 2002 r., na karę dziesięciu miesięcy ograniczenia wolności, z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze czterdziestu godzin w stosunku miesięcznym, V. Sądu Rejonowego z dnia 15 stycznia 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 1180/08, za przestępstwo popełnione w dniu 5 września 2008 r., na karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat próby i orzeczoną na podstawie art. 71 § 1 k.k. karę trzydziestu stawek dziennych grzywny po trzydzieści złotych każda z nich, VI. Sądu Rejonowego z dnia 27 marca 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 906/08, za przestępstwo popełnione w dniu 1 sierpnia 2008 r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres czterech lat próby i orzeczoną na podstawie art. 71 § 1 k.k. karę sześćdziesięciu stawek dziennych grzywny po dziesięć złotych każda z nich, VII. Sądu Rejonowego z dnia 19 listopada 2009 r., wydanym w sprawie sygn. akt IX K 1889/08, za przestępstwo popełnione w dniu 14 października 2008 r., na karę roku pozbawienia wolności, VIII. Sądu Rejonowego z dnia 22 października 2010 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 528/09, za przestępstwo popełnione w dniu 19 kwietnia 2009 r., na karę pięciu miesięcy pozbawienia wolności, IX. Sądu Rejonowego z dnia 14 kwietnia 2010r., wydanym w sprawie sygn. akt VIII K 261/10, za przestępstwo popełnione w dniu 20 września 2007 r., na karę czterech miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem łącznym z dnia 15 marca 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 737/10, Sąd Rejonowy:  połączył orzeczoną wobec M. P. w sprawie sygn. akt III K 1692/04 Sądu Rejonowego karę roku pozbawienia wolności z orzeczoną w sprawie sygn. akt IV K 1152/06 Sądu Rejonowego karą dziesięciu miesięcy ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną roku i pięciu miesięcy pozbawienia 4 wolności (punkt I wyroku),  połączył orzeczoną wobec M. P., w sprawie sygn. akt IV K 251/07 Sądu Rejonowego, karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z orzeczoną w sprawie sygn. akt IV K 1914/07 Sądu Rejonowego karą ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną roku pozbawienia wolności (punkt II wyroku),  na poczet orzeczonych kar łącznych zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia wolności M. P. w poszczególnych sprawach (sygn. akt: III K 1692/04, IV K 1152/06, IV K 251/07, IV K 1914/07; punkt III wyroku),  stwierdził, że w pozostałym zakresie wyroki, które ulegały połączeniu podlegają odrębnemu wykonaniu (punkt IV wyroku),  odnośnie wyroków opisanych w punktach V, VI, VII, VIII i IX (a więc wydanych w sprawach sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08 Sądu Rejonowego, sygn. akt IX K 1889/08 Sądu Rejonowego oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10 Sądu Rejonowego – uwaga S.N.) postępowanie umorzył (punkt V wyroku). Na skutek apelacji wniesionej przez skazanego M. P. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 14 listopada 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt VI Ka 717/11, uchylił powyższy, zaskarżony, wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie V odnośnie umorzenia postępowania (w przedmiocie wydania wyroku łącznego – uwaga S.N.) co do wyroków opisanych w części wstępnej wyroku sądu I instancji w punktach V, VI, VII, VIII i IX (a więc wydanych w sprawach sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08 Sądu Rejonowego, sygn. akt IX K 1889/08 Sądu Rejonowego oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10 Sądu Rejonowego – uwaga S.N.) i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania (punkt 1 wyroku); w pozostałym zakresie (a więc, w szczególności, co do połączenia kar jednostkowych wymierzonych M. P. w sprawach: sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 1152/06, sygn. akt IV K 251/07 i sygn. akt IV K 1914/07 Sądu Rejonowego – uwaga S.N.) zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (punkt 2 wyroku sądu odwoławczego). Po uchyleniu – we wskazanym wyżej zakresie - wyroku łącznego wydanego wobec M. P. w sprawie sygn. akt VII K 737/10, po ponownym postępowaniu 5 mającym na celu zbadanie przesłanek wydania wyroku łącznego w odniesieniu do kar jednostkowych wymierzonych mu w sprawach: sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08, sygn. akt IX K 1889/08 oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10, Sąd Rejonowy wyrokiem łącznym z dnia 22 lutego 2012 r., wydanym w sprawie sygn. akt IV K 1144/11, połączył wymierzone M. P. w sprawach sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08 kary pozbawienia wolności oraz grzywny i wymierzył mu karę łączną roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres czterech lat próby, oraz karę łączną sześćdziesięciu stawek dziennych grzywny po dziesięć złotych każda z nich (punkt I wyroku); na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył zaś postępowanie odnośnie wyroków wydanych w sprawach sygn. akt IX K 1889/08 oraz sygn. akt IV K 528/09 i VIII K 261/10 (punkt II wyroku). Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w dniu 10 maja 2012 r. W takim stanie rzeczy, na skutek wniosku skazanego M. P., który wpłynął do Sądu Rejonowego w dniu 18 czerwca 2012r., wszczęto kolejne postępowanie o wydanie wyroku łącznego, zarejestrowane pod sygnaturą IV K 440/12. Orzekając wyłącznie w zakresie obejmującym kary jednostkowe wymierzone M. P. w sprawach sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV K 1914/07 i sygn. akt IV K 1152/06 Sądu Rejonowego, ten ostatni Sąd wydał w dniu 24 czerwca 2013 r., w sprawie sygn. akt IV K 440/12, zaskarżony kasacją wyrok łączny, mocą którego połączył orzeczoną wobec M. P. w sprawie sygn. akt III K 1692/04 karę pozbawienia wolności oraz karę ograniczenia wolności orzeczoną w sprawie sygn. akt IV K 1152/06 i wymierzył mu karę łączną roku i czterech miesięcy pozbawienia wolności (punkt I wyroku), jak również połączył orzeczoną wobec M. P. w sprawie sygn. akt IV K 251/07 karę pozbawienia wolności z orzeczoną w sprawie sygn. akt IV 1914/07 karą ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną roku pozbawienia wolności (punkt III wyroku); na poczet orzeczonych kar łącznych zaliczył M.P. okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w poszczególnych sprawach, uznając obie kary łączne na wykonane w całości (punkty II i IV wyroku); stwierdził, że w pozostałym zakresie wskazane wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu (punkt V); zwolnił skazanego od kosztów sądowych (w realiach wyroku łącznego rozstrzygnięcie to dotyczy wydatków 6 Skarbu Państwa – uwaga S.N.; punkt VI wyroku). Wyrok ten uprawomocnił się, bez zaskarżenia, w dniu 2 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na niekorzyść skazanego M. P. jest zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem. Trafnie bowiem w niej podniesiono, iż prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 24 czerwca 2013 r., wydany w sprawie sygn. akt IV K 440/12, został wydany z rażącą obrazą prawa procesowego, a to art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., z naruszeniem tzw. powagi rzeczy osądzonej, co zaliczane jest do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.). Tym samym afirmowane przez wnoszącego kasację uchybienie mieści się w kategorii tzw. podstaw kasacyjnych wskazanych w art. 523 § 1 k.p.k., a jego charakter, w oczywisty sposób, nakazuje uchylenie zaskarżonego wyroku (o przesłankach następczego umorzenia przez Sąd Najwyższy postępowania będzie mowa poniżej). Dla porządku trzeba też dodać – zważywszy na kierunek przedmiotowego nadzwyczajnego środka odwoławczego, tj. na niekorzyść skazanego – iż rozpoznawana kasacja została wniesiona przez Prokuratora Generalnego przed upływem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k., co pozwala na stwierdzenie, że został spełniony warunek formalny, od którego uzależniona jest możliwość uwzględnienia kasacji na niekorzyść M.P. W zaskarżonym kasacją wyroku, jak wskazano na wstępie, połączono węzłami kar łącznych kary jednostkowe wymierzone skazanemu za cztery przestępstwa (pozostające w dwóch zbiegach realnych), które były przedmiotem osądu w sprawach: sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV 1914/07 i sygn. akt IV K 1152/06 i orzeczono kary łączne pozbawienia wolności, odpowiednio: roku i czterech miesięcy oraz roku (pierwsza kara łączna została orzeczona za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa osądzone w sprawach: sygn. akt III K 1692/04 i sygn. akt IV K 1152/06, druga zaś za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa osądzone w sprawach: sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV K 1914/07 Sądu Rejonowego). Za uznaniem kasacji za zasadną w jednoznaczny sposób przemawia to, że Sąd Rejonowy orzekł w stosunku do skazanego M. P. powyższe kary łączne w 7 sytuacji, gdy istniał prawomocny wyrok łączny, mocą którego połączono już kary jednostkowe wymierzone skazanemu za czyny będące przedmiotem osądu w tych samych, wskazanych powyżej, sprawach, które następnie objął zaskarżony kasacją wyrok łączny (notabene po stwierdzeniu, że przestępstwa te pozostają w takich samych dwóch zbiegach realnych, w rozumieniu art. 85 k.k., jak to przyjęto w uprzednio wydanym wyroku łącznym), i tylko te kary (wymierzone M. P. za cztery przestępstwa) były przedmiotem postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, prowadzonego pod sygnaturą IV K 440/12. Rzecz bowiem w tym, iż wyrokiem łącznym z dnia 15 marca 2011r., wydanym przez Sąd Rejonowy w sprawie sygn. akt IV K 737/10, między innymi (gdyż wyrok ten zawierał też rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania, o czym niżej) wymierzono M. P. kary łączne pozbawienia wolności za pozostające w dwóch zbiegach realnych przestępstwa osądzone właśnie w sprawach: sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 1152/06 (była to kara łączna roku i pięciu miesięcy pozbawienia wolności – a więc kara surowsza o jeden miesiąc, aniżeli orzeczona w zaskarżonym kasacją wyroku, co zarazem przemawia za stwierdzeniem, iż kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego, orzeczona za pierwszy z realnych zbiegów przestępstw) oraz w sprawach: sygn. akt IV K 251/07 Sądu Rejonowego i sygn. akt IV K 1914/07 (była to kara łączna roku pozbawienia wolności, a więc orzeczona w takim samym wymiarze, jak w wyroku zaskarżonym kasacją, orzeczona za drugi z realnych zbiegów przestępstw); w pozostałym zakresie sąd I instancji umorzył postępowanie (jak wskazano w pisemnym uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, w trybie art. 572 k.p.k., z uwagi na brak warunków do wydania wyroku łącznego), a więc w zakresie obejmującym wyroki skazujące M. P. wydane w sprawach: sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08, sygn. akt IX K 1889/08 oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10. Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone, w całości, apelacją wniesioną przez skazanego; wyrokiem z dnia 14 listopada 2011 r., wydanym w sprawie VI Ka 717/11, Sąd Okręgowy w W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia w przedmiocie kar łącznych obejmujących kary jednostkowe wymierzone M. P. w sprawach sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV 1914/07 i sygn. akt IV K 1152/06 (jak i związane z tym rozstrzygnięcia z punktu III i IV wyroku sądu I 8 instancji; por. pkt 2 wyroku sądu odwoławczego), uchylił zaś wyrok sądu I instancji – z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania – tylko w zakresie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, a więc w części dotyczącej wyroków wydanych w sprawach: sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08, sygn. akt IX K 1889/08 oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10 (pkt 1 wyroku sądu odwoławczego); to właśnie wyłącznie w tym ostatnim zakresie orzekał, w ponownym postępowaniu, Sąd Rejonowy w sprawie sygn. akt IV K 1144/11, wydając następnie w dniu 22 lutego 2012 r. wyrok łączny. W takich realiach procesowych stwierdzić trzeba, że w chwili wydawania przez Sąd Rejonowy w W. zaskarżonego kasacją wyroku w obrocie prawnym występowały dwa wyroki łączne w prawomocny sposób kształtujące zagadnienie możliwości orzeczenia kar łącznych za wszystkie popełnione przez M.P. przestępstwa (a osądzone w dziewięciu, wskazanych na wstępie, sprawach karnych) – pierwszy, wydany w sprawie IV K 737/10 (obejmujący rozstrzygnięcie w zakresie wyroków zapadłych w sprawach sygn. akt III K 1692/04 Sądu, sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV 1914/07 i sygn. akt IV K 1152/06, które zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 14 listopada 2011 r. (pkt 2 tego wyroku), wydanym w sprawie sygn. akt VI Ka 717/11, zyskując tym samym przymiot prawomocności) oraz drugi, wydany w sprawie IV K 1144/11, w wyniku ponownego postępowania o wydanie wyroku łącznego (obejmujący, jak wyżej wskazano, prawomocne rozstrzygnięcie w zakresie wyroków zapadłych w sprawach: sygn. akt IV K 1180/08 i sygn. akt IV K 906/08, sygn. akt IX K 1889/08 oraz sygn. akt IV K 528/09 i sygn. akt VIII K 261/10). Podkreślić przy tym należy, że przedmiotem rozpoznania w sprawie sygn. akt IV K 440/12 nie były żadne „nowe” skazania M. P., co mogłoby uzasadniać wydanie nowego wyroku łącznego, stosownie do dyspozycji art. 575 § 1 k.p.k.; żaden też z wyroków będących podstawą wydania orzeczenia w prawomocny sposób kształtującego, w odniesieniu do poszczególnych, pozostających w zbiegach realnych przestępstw, kary łączne wymierzone skazanemu, nie został uchylony, ani nie został zmieniony, co mogłoby uzasadniać wydanie nowego wyroku łącznego w trybie art. 575 § 2 k.p.k. Innymi więc słowy, zakres 9 rozstrzygnięcia wynikający z treści zaskarżonego kasacją wyroku jest tożsamy z zakresem prawomocnego rozstrzygnięcia co do kar łącznych, wynikającego z uprzednio wydanego w dniu 15 marca 2011 r., w sprawie IV K 737/10, wyroku łącznego, który w tej części został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 14 listopada 2011 r., w sprawie sygn. akt VI Ka 717/11. Dla porządku wypada też już w tym miejscu odnotować, w kontekście unormowania wynikającego z art. 575 § 1 k.p.k., iż wydanie wobec M. P. wyroku łącznego w sprawie sygn. akt IV K 440/12 nie spowodowało, że uprzednio wydany w tym samym zakresie wyrok łączny (sygn. akt IV K 737/10 ) utracił moc z mocy ustawy. Nie odnosząc się bliżej do zasygnalizowanego zagadnienia procesowego, wynikającego z treści art. 575 § 1 k.p.k. (bo nie ma w realiach niniejszej sprawy takiej potrzeby), dość powiedzieć, że li tylko wówczas wydanie nowego wyroku łącznego powoduje – z chwilą jego wydania – utratę mocy uprzednio wydanego wyroku łącznego (a kształtującego kary łączne – ewentualnie karę łączną - w odniesieniu do tożsamych przestępstw pozostających w zbiegu realnym), w trybie art. 575 § 1 k.p.k., gdy istniała rzeczywista „potrzeba” wydania nowego wyroku łącznego, a wynikająca z kwestii materialnoprawnych określonych w art. 85 k.k. (por. w tym przedmiocie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, LEX nr 1099359, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, LEX nr 843498). Kwestia ta o tyle jednak wymagała podkreślenia, że taki właśnie pogląd determinuje orzeczenie następcze Sądu Najwyższego wydane w niniejszym postępowaniu kasacyjnym (tj. o umorzeniu postępowania, nie zaś o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, co byłoby koniecznością w przypadku utraty mocy, we wskazanym wyżej zakresie, przez wyrok łączny wydany wobec M. P. w sprawie sygn. akt IV K 737/10 ). Celowym też wydaje się podkreślenie, dla wszechstronnego przedstawienia przesłanek wydanego w niniejszym postępowaniu kasacyjnym wyroku, iż ponad wszelką wątpliwość określony w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. bezwzględny zakaz równoległego prowadzenia postępowań karnych dotyczących tego samego przedmiotu procesu, w stosunku do tej samej osoby, ma pełne odniesienie do postępowań w przedmiocie wydania wyroku łącznego (por. w tym przedmiocie m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2005 r., V KK 151/05, LEX nr 10 157208), co tym bardziej trzeba odnosić do etapu orzekania w przedmiocie wyroku łącznego (por. uzasadnienie powołanego wyżej wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, LEX nr 1099359) – to zaś ostatnie zagadnienie występuje w sprawie niniejszej (bowiem bezwzględna przesłanka odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. wiąże się z kwestią orzekania idem, nie zaś prowadzenia postępowania w tym samym zakresie podmiotowo-przedmiotowym, a które to obie okoliczności „łącznie” obejmuje przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Tak więc należy podkreślić, iż ponowne orzeczenie o połączeniu kar wymierzonych skazanemu za przestępstwa związane już węzłem kary łącznej w poprzednim, prawomocnym wyroku, po rozpoznaniu sprawy w zakresie odnoszącym się do tych samych, wszystkich, wyroków, które były już przedmiotem analizy w kontekście unormowania art. 85 k.k., jest orzeczeniem „w tym samym przedmiocie”, w oczywisty sposób wpływającym na sytuację prawną tego skazanego, która została wszak już w ostateczny sposób ukształtowana („prawomocnie zakończona”), a którego to stanu rzeczy, także w odniesieniu do postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, dotyczącą wskazane w kasacji przepisy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Zmiana tego stanu rzeczy możliwa jest zaś wyłącznie w przypadku ujawnienia, w ponownym postępowaniu, „nowego” orzeczenia skazującego, które nie tylko nie było przedmiotem dotychczasowego rozpoznania, w odniesieniu do hipotezy normy wynikającej z art. 85 k.k., ale ponadto zmienia przyjęte w dotychczasowym wyroku łącznym ustalenia co do pozostawania danych przestępstw w zbiegach realnych (art. 85 k.k.), przy jednoczesnym stwierdzeniu, że wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, albo też zaistnienia okoliczności, o których mowa w § 2 art. 575 k.p.k. W przedstawionym stanie rzeczy, skoro Sąd Rejonowy, wydając w dniu 24 czerwca 2013 r. zaskarżony kasacją wyrok łączny (sygn. akt IV K 440/12), orzekł dokładnie o tym samym, co zostało prawomocnie rozstrzygnięte w wyroku łącznym tego Sądu z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV K 737/10) – i tylko taki, notabene, był zakres rozpoznania tej sprawy – a więc, iż popełnione przez M. P. cztery przestępstwa osądzone w sprawach sygn. akt III K 1692/04, sygn. akt IV K 251/07 oraz sygn. akt IV 1914/07 i sygn. akt IV K 1152/06 pozostają w dwóch zbiegach 11 realnych (ustalenia co do ich zakresu są w obu wyrokach tożsame) i istnieją warunki materialnoprawne określone w art. 85 k.k. do wymierzenia kar łącznych, co następnie uczynił, ponownie rozstrzygając o połączeniu węzłami kar łącznych tych samych kar jednostkowych wymierzonych skazanemu za popełnione przestępstwa - to tym samym, w oczywisty sposób, wydał ów wyrok łączny z naruszeniem zasady ne bis in idem; w efekcie takiego sposobu procedowania zaskarżony kasacją wyrok łączny zapadł z rażącym naruszeniem prawa procesowego - jest on bowiem dotknięty bezwzględną przesłanką odwoławczą określoną w art. 439 k.p.k. § 1 pkt 8, co nakazuje jego uchylenie. Trafny zarazem okazał się wniosek Prokuratora Generalnego również co do orzeczenia następczego, niezbędnego po uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt. IV K 440/12 (art. 537 § 2 k.p.k.). Biorąc bowiem pod uwagę poczynione wyżej rozważania dotyczącego tego, że wydanie zaskarżonego wyroku nie skutkowało, w trybie art. 575 § 1 k.p.k., utratą mocy wyroku łącznego zapadłego w sprawie IV K 737/10 Sądu Rejonowego (w zakresie, w jakim stał się on prawomocny po wydaniu przez sąd odwoławczy – Sąd Okręgowy– wyroku w sprawie VI Ka 717/11, o czym była mowa w stosownym miejscu niniejszego uzasadnienia), tym samym, w logicznej konsekwencji, po uchyleniu zaskarżonego kasacją wyroku, należało umorzyć postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 537 § 2 KPKart. 523 § 1 KPKart. 526 § 1 KPKart. 537 § 1art. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 439 § 1 pkt 8 KPKart. 71 § 1 KKart. 572 KPKart. 524 § 3 KPKart. 85 KKart. 575 § 1 KPKart. 575 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy