II KK 385/21
WyrokIzba Karna2021-10-06
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Jerzy Grubba, Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę łączną grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok nakazowy, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., może orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Orzeczenie kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie tego przepisu, mające istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., który skazał oskarżoną A. G. za szereg kradzieży i przyjął, że czyny te stanowią wypadki mniejszej wagi. Sąd Rejonowy orzekł karę łączną grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary łącznej grzywny w wyższej wysokości niż dopuszczalna w postępowaniu nakazowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 385/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Dariusz Kala Protokolant Anna Janczak w sprawie A. G. skazanej z art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 października 2021 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt V K (…) 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. w sprawie A. G., oskarżonej o to, że: 1. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie B. mieszczącym się przy ul. P. w W. dokonała kradzieży karty kredytowej S. wydanej na dane H. P.,
2 tj. o czyn z art. 278 § 5 k.k.; 2. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie Ż. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 4, 99 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 3. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie Ż. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 24, 83 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 4. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie Ż. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 16, 50 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k.; 5. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie P. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S. Bank, wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 15, 20 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 6. w dniu 2 lutego 2020 roku w sklepie C. przy ul. G. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 44, 90 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 7. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie R. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 13, 50 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym
3 działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 8. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie T. przy ul. G. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 37, 52 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 9. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie T. przy ul. G. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 45, 31 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 10. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie P. przy ul. G. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 16, 17 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 11. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie Ż. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 17 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 12. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie Ż. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała kradzieży pieniędzy w kwocie 9, 98 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; 13. w dniu 3 lutego 2020 roku w sklepie D. w W. poprzez użycie w transakcji karty zbliżeniowej karty kredytowej S., wydanej dla pokrzywdzonej H. P., pokonała zabezpieczenie elektroniczne włamując się do systemu bankowego, a następnie dokonała
4 kradzieży pieniędzy w kwocie 21, 98 zł stanowiących płatność za zakupiony towar, czym działała na szkodę H. P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k.; wyrokiem nakazowym z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt V K (…), orzekł (przy zastosowaniu przepisów kodeksu karnego obowiązujących w dacie zarzucanych czynów): I. oskarżoną A. G. uznał za winną popełnienia czynu zarzucanego jej w punkcie 1 komparycji wyroku, wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i na podstawie powołanych przepisów skazał ją, a na podstawie art. 278 § 5 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierza jej karę grzywny w liczbie 100 (sto) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych; II. oskarżoną A. G. uznał za winną popełnienia czynów zarzucanych jej w punktach 2-13 komparycji wyroku, przy czym przyjął, że czyn zarzucany jej w punkcie 4 stanowi wypadek mniejszej wagi określony w art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. i na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. skazał oskarżoną za występki opisane w punktach 2-13 komparycji wyroku, a na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k. w zw. z art. 37a k.k. wymierzył jej za każdy z czynów karę grzywny w liczbie 100 (sto) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych; III. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył orzeczone wobec oskarżonej w punktach I i II sentencji wyroku kary grzywny i wymierzył A. G. karę łączną grzywny w liczbie 250 (dwieście pięćdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych; IV. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej obowiązek naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej H. P. kwoty 267, 88 zł (dwieście sześćdziesiąt siedem złotych, 88/100); V. na podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. zaliczył oskarżonej na poczet kary łącznej grzywny 1 (jeden) dzień zatrzymania w sprawie od 4.03.2020 roku (godz. 7:00) do 4.03.2020 r. (godz. 14:35) przyjmując, że równa się on 2 (dwóm) stawkom dziennym grzywny; VI. na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa 320 (trzysta dwadzieścia) złotych kosztów sądowych, w tym 250 złotych tytułem opłaty (k. 128-130). Od powyższego wyroku strony nie wniosły sprzeciwu i w związku z tym uprawomocnił się on z dniem 9 lutego 2021 r. Kasację od powyższego wyroku, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść skazanej A. G..
5 Skarżący zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec skazanej w postępowaniu nakazowym kary łącznej grzywny w wymiarze 250 stawek dziennych, podczas gdy zgodnie z treścią powyższego przepisu, wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200.000 złotych. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna i to w stopniu oczywistym, co pozwoliło rozpoznać ją na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącym naruszeniem wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa karnego procesowego, a to z uwagi na charakter tego uchybienia miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Brzmienie regulacji z art. 502 § 1 k.p.k. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wyrokiem nakazowym można orzec (tylko) karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Sąd Rejonowy wymierzając zatem wobec oskarżonej zaskarżonym wyrokiem nakazowym karę łączną 250 stawek dziennych rażąco naruszył ów przywołany przepis. To przekroczenie górnej granicy orzeczonej kary łącznej grzywny miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Bez popełnienia tego uchybienia – Sąd ten nie mógł wydać wobec oskarżonej tej treści wyroku nakazowego w zakresie dotyczącym kary łącznej grzywny. W tych warunkach zasadność kasacji jest oczywista, co skutkowało koniecznością jej uwzględnienia, a tym samym i uchylenia zaskarżonego nią wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten będzie miał na uwadze powyższe spostrzeżenia uwarunkowane treścią obowiązujących przepisów. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 638 k.p.k. Z tych to względów orzeczono jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- II KK 411/24 2024-11-07Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych?
- I KK 323/23 2023-10-25Czy w postępowaniu nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, mimo że przepis art. 502 § 1 k.p.k. stanowi, iż kara ta nie może przekroczyć tej wysokości?
- III KK 388/23 2023-10-18Czy wyrok nakazowy może orzec karę łączną grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- III KK 48/25 2025-04-08Czy wyrok nakazowy może orzec karę łączną grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, mimo że przepisy ograniczają ją do tej wysokości?
- III KK 40/23 2023-07-06Czy wyrok nakazowy może orzec karę łączną grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 278 § 5 KKart. 278 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 279 § 1 KKart. 283 KKart. 37a KKart. 85 § 1art. 86 § 1art. 46 § 1 KKart. 63 § 1art. 627 KPKart. 521 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy