II KK 39/20

Sygn. akt II KK 39/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie W. K. skazanego za przestępstwa z art. 158§1 k.k. i art. 280§1 k.k. w zb. z art. 157§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k., po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 5 marca 2020 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt: X Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt: III K (…), na podstawie art. 535§3 k.p.k. postanowił: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) zwolnić skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W.K. oskarżony został o to że: 1. w dniu 3 maja 2013r. w W., przy ul. P. wraz z K. M. i M. M. brał udział w bójce, której uczestnicy narażeni byli na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k., to jest o czyn z art. 158 §1 k.k.; 2. w dniu 3 maja 2013 r. w W. przy ul. P. m. 3, działając wspólnie i w porozumieniu z K. M. , M. M. i innymi nieustalonymi dotąd osobami, używając wobec M. K. przemocy w postaci uderzeń w głowę, ukradł na jego szkodę pieniądze w kwocie 3 000 zł, telewizor marki S. o wartości 1000 zł wraz z anteną pokojową o wartości 40 zł, dowód osobisty, kartę bankomatową banku P. S.A., telefony komórkowe marek S. i N. o wartości 70 zł każdy oraz damską kurtkę skórzaną koloru czarnego o wartości 300 zł, czym spowodował szkodę majątkową o łącznej wartości ok. 4480 zł a także obrażenia ciała pokrzywdzonego na okres powyżej siedmiu dni w postaci 2 wieloodłamowego złamania kości nosa, złamania dolnej ściany oczodołu prawego z wpukleniem drobnego fragmentu kostnego w obręb zatoki szczękowej, rozcięcia lewego łuku brwiowego oraz licznych zasinień; tj. o czyn z art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w W. , wyrokiem z dnia 19 października 2018 roku, sygn. akt III K (…), wydanym m.in. w stosunku do W. K. , uznał tego oskarżonego za winnego popełnienia pierwszego, z wyżej wymienionych czynów, opisanego w punkcie 5 części wstępnej wyroku, wyczerpującego dyspozycję art. 158 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu skazał go i wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Uznał również oskarżonego W. K. za winnego popełnienia drugiego z wymienionych czynów, opisanego w punkcie 6 części wstępnej wyroku, przy czym ustalił, iż dopuścił się on tego czynu w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne i przyjął, iż ten czyn wyczerpuje dyspozycję art. 280 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. i w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 64 § 1 k.k. i na podstawie tych przepisów skazał go, a na podstawie art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności. Następnie Sąd wymierzone oskarżonemu W. K. pozbawienia wolności połączył i wymierzył mu karę łączną 2 lat pozbawienia wolności. Wyrok zawierał również dalsze rozstrzygnięcia, w tym dotyczące pozostałych oskarżonych, które nie są istotne z punktu widzenia zarzutów podniesionych w kasacji. Po rozpoznaniu apelacji wniesionej m.in. przez obrońcę oskarżonego W. K. , Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt X Ka (…) zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Także i to orzeczenie zawierało dalsze rozstrzygnięcia, poboczne dla odpowiedzialności karnej oskarżonego. Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył kasacją obrońca skazanego W. K. . Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego: 1) będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 1 pkt 6 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku Sądu I instancji — orzekającego w składzie jednego sędziego, który nie został podpisany przez sędziego, czyli osobę biorącą udział w jego wydaniu; a w zakresie czynu opisanego w punkcie 6 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego: 2) mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 193 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu psychiatrii, ewentualnie również psychologii, podczas gdy wieloletnia choroba alkoholowa pokrzywdzonego M. K. oraz znaczny poziom jego upojenia alkoholowego w dniu 3 maja 2013 r. wymagał wiadomości specjalnych, to znaczy ustalenia czy i w jakim 3 zakresie okoliczności te miały wpływ na zdolności postrzegania rzeczywistości i zapamiętywania przez M. K. , a okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazując na powyższe autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego oraz poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. w celu ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało oddalenie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów podnieść należało następujące argumenty. 1. Zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. w postaci braku podpisu pod wyrokiem Sądu I instancji podpisu sędziego, który wydał to orzeczenie, okazał się chybiony. W pierwszej kolejności odnotować należy, co zresztą dostrzegł także prokurator, nakreślony pod wyrokiem podpis nie przybiera postaci „pięciu pionowo nakreślonych, równoległych linii”. Tenże znak graficzny nie pozwala na odczytanie imienia i nazwiska (tzw. podpis nieczytelny, skrócona forma podpisu), ale brak jest prawnie usankcjonowanego wymogu złożenia pod orzeczeniem (jego uzasadnieniem) wydanym jednoosobowo podpisu czytelnego, a to wobec domniemania, iż orzeczenie podpisał sędzia, który je wydał. Obowiązek złożenia podpisu imieniem i nazwiskiem, a w przypadku skróconej formy podpisu – potwierdzenia go imienną pieczęcią lub nadrukiem danych o imieniu i nazwisku dotyczy wyłącznie orzeczeń i uzasadnień wydawanych w składach kolegialnych (§ 119 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, Dz. U. z 2019 r., poz. 1141). Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, jakoby wyrok Sądu meriti został niepodpisany przez wydającą go sędzię, czy też że złożony podpis nie odpowiada prawnie przyjętej formie. 2. Bezzasadny w stopniu oczywistym okazał się także drugi z zarzutów kasacji. Zarzut ten dotyczy postępowania pierwszoinstancyjnego, co przyznaje sam skarżący na s. 3 kasacji. Podniesienie tego zarzutu na obecnym etapie postępowania, przy braku wskazania na obrazę tego przepisu w apelacji, jest więc sprzeczne z wynikającą z art. 519 k.p.k. istotą postępowania kasacyjnego, albowiem strona postępowania może wnieść nadzwyczajny środek zaskarżenia w szczególności od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. W tym kontekście oczywiste jest, że także i podnoszone uchybienia 4 o charakterze innym, niż wymienione w art. 439 k.p.k. mają, co do zasady, dotyczyć etapu postępowania prowadzonego przez sądem ad quem. Przedmiotowy zarzut musiałby zostać oceniony jako oczywiście bezzasadny także wówczas, gdyby uznać, iż rzeczywistą intencją skarżącego było wskazanie na konieczność przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego przed Sądem II instancji. Podzielić należy stanowisko prokuratora, że na żadnym etapie postępowania karnego nie ujawniły się wątpliwości co do stanu psychicznego pokrzywdzonego M. K. , jego zdolności postrzegania i odtwarzania tych spostrzeżeń. Takiego stanu rzeczy nie sposób wywodzić wyłącznie na podstawie nietrzeźwości pokrzywdzonego, która to okoliczność była znana od samego początku postępowania i pozostała również w polu uwagi Sądu Rejonowego. Pokrzywdzony w sposób spójny i logiczny opisał nie tylko przebieg zdarzenia, ale także stanowczo wskazał i opisał sprawców opisując zapamiętane przez siebie wszelkie istotne elementy zdarzenia. Dlatego dokonując oceny jego depozycji Sąd I instancji uznał je za całkowicie wiarygodne i – wobec braku podstaw do ich zakwestionowania – zasadnie uczynił je podstawą ustaleń w zakresie przypisanego skazanemu przestępstwa rozboju. Ocena ta, jako kompletna i spełniająca kryteria art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. zasadnie zyskała aprobatę Sądu odwoławczego, który rozważał jej prawidłowość w płaszczyźnie podniesionych w apelacji zarzutów błędów w ustaleniach faktycznych. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.