II KK 419/23

WyrokIzba Karna2024-03-27

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Antoniego Bojańczyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z powołania sędziego w podobnej procedurze?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu wynikający z powołania sędziego w podobnej procedurze. Zasada nemo iudex in causa sua wymaga, aby środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące uchybienia w procedurze powołania sędziego nie był rozpoznawany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze.
Stan faktyczny
Obrońcy skazanych A. K. i A. L. wnieśli kasacje do Sądu Najwyższego. Obrońca A. K. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie, wskazując na jego powołanie na stanowisko sędziego SN na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. W kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na powołanie sędziego Sądu Apelacyjnego w podobnej procedurze.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 419/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie A. K. i A. L. skazanych z art. 148§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2024r. wniosku obrońcy skazanego A. K. o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Antoniego Bojańczyka na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie A. K. i A. L. prowadzonej pod sygn. akt II KK 419/23. UZASADNIENIE W sprawie A. K. i A. L. skazanych prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie, obrońcy wnieśli do Sądu Najwyższego kasacje. Następnie, pismem z dnia 19 marca 2024r., obrońca A. K. złożył, w trybie art. 41§1 k.p.k., wniosek o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie tego skazanego, zawisłej przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II KK 419/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W kasacji obrońcy skazanego A. K. podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez II KK 419/23 2 wydanie orzeczenia przez Sąd nienależycie obsadzony, w którego składzie zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Lublinie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji gdy Antoni Bojańczyk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, musiałby mieć w swej optyce własny status jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua (środek odwoławczy zawierający zarzuty dotyczące omawianego uchybienia w procedurze powołania sędziego nie może być rozpoznany przez sąd, w skład którego wchodzi osoba powołana w takiej samej procedurze). Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). II KK 419/23 3 Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [J.J.] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148§1 KKart. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy