II KK 419/23

WyrokIzba Karna2024-07-10

Skład orzekający: Jerzy Grubba, Małgorzaty Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu oparty na tej samej podstawie?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawany jest zarzut nienależytej obsady sądu oparty na tej samej podstawie. Uczestnictwo takiego sędziego w rozpoznaniu sprawy, gdzie podnoszony jest zarzut dotyczący jego własnego statusu jako sędziego, narusza zasadę nemo iudex in causa sua, rodząc uzasadnione przekonanie o braku bezstronności.
Stan faktyczny
Obrońcy skazanych wnieśli kasacje od wyroku sądu apelacyjnego. Następnie obrońca A. K. wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka, co zostało uwzględnione. Kolejno, obrońca wniósł o wyłączenie sędziego Małgorzaty Bednarek, powołując się na analogiczne okoliczności. Wniosek dotyczył sytuacji, gdy sędzia została powołana na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., co miało stanowić podstawę zarzutu nienależytej obsady sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 419/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie kasacji wniesionych na korzyść A. K. i A. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2024r. wniosku obrońcy A. K. o wyłączenie od udziału w sprawie SSN Małgorzaty Bednarek na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionych na korzyść A. K. i A. L., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 419/23. UZASADNIENIE W dniu 6 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych, które zarejestrowano pod sygnaturą II KK 419/23. Następnie, kolejnymi pismami obrońca wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego Antoniego Bojańczyka (KRI […]). Wniosek ten został uwzględniony. II KK 419/23 2 Obecnie, pismem z dnia 3 lipca 2024 r. obrona wniosła o wyłączenie kolejnego sędziego wylosowanego do rozpoznania sprawy – SSN Małgorzaty Bednarek – powołując się na analogiczne okoliczności, jak w poprzednim wniosku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W kasacji obrońcy A. K. podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). W sytuacji, gdy Małgorzata Bednarek została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej tak zwanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. II KK 419/23 3 Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] (r.g.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy