II KK 422/17
WyrokIzba Karna2017-11-29
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu kasacyjnym w sprawie, w której obrona z urzędu nie była obowiązkowa ze względu na poczytalność skazanego, sąd powinien wydać postanowienie o nieobowiązkowym udziale obrońcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że jeśli opinia biegłych psychiatrów jednoznacznie wskazuje na poczytalność skazanego i jego zdolność do samodzielnego prowadzenia obrony, a jednocześnie nie wydano postanowienia o obowiązkowej obronie w postępowaniu instancyjnym, to w postępowaniu kasacyjnym sąd powinien wydać postanowienie stwierdzające, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Brak takiego postanowienia w poprzednich instancjach nie stanowi przeszkody do jego wydania na etapie kasacji.Stan faktyczny
W sprawie skazanego D.K. obrońca z urzędu został ustanowiony na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. Opinia biegłych psychiatrów jednoznacznie stwierdziła, że skazany był poczytalny w czasie popełnienia czynu i może samodzielnie prowadzić obronę. Pomimo tych ustaleń, w postępowaniu instancyjnym nie wydano postanowienia o nieobowiązkowym udziale obrońcy. Kwestia ta zaktualizowała się w postępowaniu kasacyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił uznać za uzasadnioną opinię biegłych psychiatrów i stwierdzić, że udział obrońcy w rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 422/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie D.K. skazanego z art. 178a § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 listopada 2017 r., z urzędu kwestii związanej z obowiązkowym udziałem obrońcy z urzędu w rozprawie kasacyjnej na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt X Ka (…), na podstawie art. 79 § 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. uznać za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyny przypisane skazanemu nie zostały popełnione w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynów lub pokierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego skazanego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny; 2. stwierdzić, że udział obrońcy w rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy.
2 UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2015 r. wyznaczono podejrzanemu wówczas D.K. obrońcę z urzędu, którym została radca prawny M.G.S.. Jako podstawę prawną tej czynności przywołano przepisy art. 79 § 1 pkt 3 i art. 81 § 1 k.p.k. W toku postępowania przygotowawczego dopuszczono dowód z opinii dwóch biegłych psychiatrów, w której sformułowano wnioski, że „stan psychiczny badanego, w czasie czynu, nie znosił ani nie ograniczał jego zdolności rozpoznania znaczenia czynu ani zdolności pokierowania swoim postępowaniem (poczytalność badanego, w czasie czynu i postępowania procesowego, nie budzi wątpliwości). Badany może brać udział w postępowaniu karnym, prowadzić obronę w sposób swobodny, samodzielny i rozsądny” (k – 55 – 57 akt sprawy). Orzekający w pierwszej instancji Sąd Rejonowy w W. stwierdził w uzasadnieniu swojego wyroku, że „podzielił opinię biegłych z zakresu psychiatrii, osób posiadających wymagane w tym zakresie kwalifikacje, które wydanie opinii poprzedziły stosownym badaniem. Opinia jest pełna, stanowcza, klarowana i wewnętrznie niesprzeczna. Jej wnioski są wyważone i należycie umotywowane. W kontekście jednoznacznych wniosków opinii Sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, iż zachodzą jakiekolwiek wątpliwości, co do możności rozpoznania przez oskarżonego znaczenia i pokierowania przez niego postępowaniem w dniu 18 czerwca 2015 roku”. Mimo zaistnienia przesłanek zawartych w art. 79 § 4 k.p.k. w postępowaniu instancyjnym nie wydano postanowienia, że udział obrońcy z urzędu nie jest obowiązkowy. Potrzeba rozstrzygnięcia tej kwestii zaktualizowała się w postępowaniu kasacyjnym. Stwierdzenie, że udział obrońcy w rozprawie kasacyjnej nie jest obowiązkowy nie stanowi przeszkody do uczestniczenia przez niego w tej czynności sądowej, co wynika z treści art. 84 § 1 k.p.k. as
Powiązane orzeczenia
- I KK 55/19 2021-04-30Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego jedynie w zakresie kary, może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji na niekorzyść oskarżonego w zakresie środka karnego, nawet jeś…
- III KK 226/21 2021-07-27Czy Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść jednego z oskarżonych, mógł uchylić rozstrzygnięcia dotyczące drugiego oskarżonego, na którego korzyść nie wniesiono środka odwoławczego?
- IV KK 34/19 2019-04-10Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację wniesioną na niekorzyść oskarżonego, może orzec na jego niekorzyść w zakresie kary jednostkowej, która nie została objęta zarzutem apelacji, a jedynie kara łączna, która ją obejmu…
- II KK 361/17 2018-03-12Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora wniesioną na korzyść oskarżonej, może orzec na jej niekorzyść, powołując się na naruszenie art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 1 k.p.k. i art. 72 § 1 k.k.?
- IV KK 91/21 2021-06-14Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonej, która zaskarżyła wyrok w części dotyczącej kary i środków karnych, miał obowiązek orzec obligatoryjny środek karny, mimo że nie zos…
Powołane przepisy
art. 178a § 1 KKart. 79 § 4 KPKart. 79 § 1 pkt 3art. 81 § 1 KPKart. 84 § 1 KPK§ 1§ 4§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy