II KK 427/25

II KK 427/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025r. w sprawie A. B. skazanego za przestępstwa z art. 278§1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 4 czerwca 2025r., sygn. akt XI Ka 413/25, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego we Włodawie z dnia 20 lutego 2025r., sygn. akt II K 272/24 postanowił: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od skazanego A. B. na rzecz oskarżyciela posiłkowego M.D. kwotę 1.200 zł (tysiąc dwieście złotych) tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym, 3. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym. II KK 427/25 2 W tym nadzwyczajnym środku odwoławczym postawiono trzy zarzuty naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 433§2 k.p.k. w zw. z art. 457§3 k.p.k., które miało polegać na niedostatecznym rozważeniu zarzutów apelacji. W pierwszym zarzucie (pkt 1 lit. a), jako niewłaściwie rozpoznany, wskazano zarzut apelacji naruszenia przepisów art. 49§1 k.p.k. w zw. z art. 413§2 pkt 1 k.p.k. poprzez wadliwe i pozbawione podstaw ustalenie kręgu osób pokrzywdzonych działaniem A. B. i przypisanie w opisie czynu, że oskarżony działał na szkodę M. D. (czyn I), a także E. i A. K, (czyn II). W ocenie skarżącego zawarta w aktach sprawy dokumentacja, w szczególności decyzja scaleniowa, która stała się prawomocna z dniem 4 marca 2024r., nie pozwala na uznanie wymienionych osób jako pokrzywdzonych w sprawie, bowiem osoby te w inkryminowanym okresie nie były właścicielami działek objętych ramami postępowania, co skutkuje brakiem związku pomiędzy tymi osobami a dobrem, które zostało naruszone. W przestrzeni tego zarzutu obrona nie wykazała błędów w rozumowaniu Sądu Odwoławczego, lecz konsekwentnie stoi na stanowisku, że jedynie prawo własności do działek dawałoby podstawę do uznania wymienionych wyżej osób za pokrzywdzonych w sprawie. Skarżący całkowicie ignoruje w tym miejscu logiczne i rzeczowe argumenty Sądu Odwoławczego zawarte na str. 4 motywów pisemnych jego orzeczenia. Sąd wskazał w nich, że: „Decyzja Starosty W. z 2.02.2024r. zatwierdza projekt scalenia gruntów części wsi K. i w punkcie XV nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności (k.108-110). Z uzasadnienia wynika, że przemawiał za tym wzgląd na wyjątkowy interes społeczny i konieczność objęcia w posiadanie nowo wydzielonych działek w jednym czasie. To oznacza, że zarówno M. D. jak i małżonkowie K. byli posiadaczami odpowiednio działek nr […] i […]1 już od 2 lutego 2024r. Uprawomocnienie się decyzji w marcu 2024 r. miało znaczenie tylko dla nabycia prawa własności, ale nie dla statusu pokrzywdzonych w postępowaniu karnym”. Stanowisko Sądu Odwoławczego jest, w świetle art. 278 k.k., jak najbardziej uprawnione. Wszak przedmiotem ochrony czynu zabronionego przez §1 tego przepisu jest nie tylko własność, ale i posiadanie rzeczy, zaś w orzecznictwie wskazuje się także na inne prawa rzeczowe albo obligacyjne do rzeczy ruchomej (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2013r., sygn. akt V II KK 427/25 3 KK 233/13). Skarżący nie zdołał wykazać nieprawidłowości w rozumowaniu Sądu Odwoławczego, a co za tym idzie, rozważania tego Sądu, oparte na treściach wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, należało w pełni zaakceptować. Przede wszystkim zwrócić jednak należy uwagę na dyspozycję art. 49§1 k.p.k., która jednoznacznie wskazuje, że „pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo”. Przepis ten podkreśla, że status strony w postępowaniu karnym przysługiwać może osobie, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone, bez względu na to, jaki tytuł prawny miała do tego dobra. W drugim zarzucie kasacji (pkt I lit. b)), zwrócono uwagę na nieprawidłowe rozważenie zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 193§1 k.p.k. polegającego na niewywołaniu i zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd I instancji dowodu biegłego z zakresu szacowania wartości drewna i jej ustalenie w oparciu o cenę detaliczną drewna na podstawie decyzji nr 1 Nadleśniczego Nadleśnictwa W. z dnia 12 stycznia 2024r. Sąd Okręgowy odniósł się do zarzutu zwyczajnego środka odwoławczego w sposób rzeczowy i prawidłowy. Ponownie skarżący nie dostarczył takiej argumentacji, która podważałaby prawidłowość kontroli odwoławczej w omawianym obszarze. Dodać jedynie można, że w zarzucie apelacyjnym wprost wskazano, że niepowołanie biegłego wynikało nie z nieuwzględnienia stosownych wniosków stron, ale że Sąd nie podjął takiej decyzji z urzędu (pkt 3 apelacji obrońcy skazanego). Zasadnym więc jawi się wskazanie, że trudno jest skutecznie zarzucać Sądowi naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących postępowania dowodowego, a konkretnie zarzucanie braku inicjatywy dowodowej (która stanowi uprawnienie, a nie bezwzględny obowiązek Sądu), przy jednoczesnym braku inicjatywy dowodowej stron postępowania. Odnośnie zaś ostatniego zarzutu kasacji, w którym wskazano na niewłaściwe odniesienie się do zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 399§1 k.p.k., polegającego na nieuprzedzeniu przez Sąd I instancji o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, podnieść należy, że również w tej przestrzeni przeprowadzona kontrola odwoławcza nie jawi się jako nieprawidłowa. Zauważenia II KK 427/25 4 w tym miejscu wymaga, że Sąd Rejonowy zastosował przepis art. 91§1 k.k., a zatem orzekał w przestrzeni instytucji prawa materialnego o charakterze obligatoryjnym. W tej sytuacji Sąd nie był zobowiązany do uprzedzenia obecnych na rozprawie stron o „zmianie” kwalifikacji prawnej czynu – jak np. w przypadku orzeczenia kary łącznej. Co więcej, jak trafnie zauważył Sąd Odwoławczy, zmiana ta miała dla skazanego korzystny charakter, a co za tym idzie trudno mówić o uchybieniu proceduralnym, które niosłyby dla skazanego negatywne skutki procesowe. Biorąc pod uwagę wszystko powyżej należało uznać, że autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym. Konsekwencją powyższych wniosków było uznanie kasacji za bezzasadną w stopniu oczywistym. Zgodnie z wnioskiem pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego M. D., zawartym w odpowiedzi na kasację, na podstawie art. 627 k.p.k. w zw. § 11 ust. 2 pkt 6 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964 t.j.), zasądzono od skazanego na rzecz wymienionego oskarżyciela posiłkowego zwrot wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym. Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.] [a.ł]