II KK 440/23
WyrokIzba Karna2024-02-14
Skład orzekający: Ryszarda Witkowskiego, Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o sygn. akt II KK 440/23, w której rozpoznawana jest kasacja Prokuratora Okręgowego w Warszawie od uniewinniającego wyroku, należy wyłączyć sędziego, który przed objęciem stanowiska w Sądzie Najwyższym pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., postanowił wyłączyć sędziego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Uzasadniono to koniecznością uwzględnienia społecznego odbioru bezstronności sędziego, a nie tylko obiektywnej bezstronności. Wskazano, że fakt pełnienia przez sędziego służby w wojskowych jednostkach prokuratury przed powołaniem do Sądu Najwyższego, w kontekście rozpoznawanej sprawy o charakterze społecznym, może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym.Stan faktyczny
Obrońca M. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej. Sprawa dotyczy kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie od uniewinniającego wyroku wobec M. B., oskarżonej o znieważenie pomnika Jana Pawła II i obrazę uczuć religijnych. Sędzia Ryszard Witkowski przed objęciem stanowiska w Sądzie Najwyższym pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23.Pełny tekst orzeczenia
II KK 440/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2024 r. w Izbie Karnej w sprawie kasacyjnej M. B., uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 261 k.k., wniosku adwokata M. P.– J.– obrońcy M. B., o wyłączenia SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej M. B. oznaczonej sygnaturą II KK 440/23 postanowił: na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 440/23, UZASADNIENIE Adwokat M. P.– J.– obrońca M. B., w dniu 18 stycznia 2024 r. złożył wniosek o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy kasacyjnej M. B. oznaczonej sygnaturą II KK 440/23 (k. 42 – 44). Przedmiotem sprawy o sygn. akt II KK 440/23, jest rozpoznanie kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie złożonej na niekorzyść M. B. od uniewinniającego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt IX Ka 592/23. M. B. była oskarżona o to, że w dniu 24 października 2020 r. w miejscowości […] w województwie […], działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, znieważyła pomnik urządzony w Parku […] od strony ulicy […], w celu uczczenia osoby Jana Pawła II poprzez pomalowanie części pomnika przedstawiających dłonie czerwoną farbą, czym obraziła uczucia religijne innych
II KK 440/23 2 osób wyznania rzymskokatolickiego znieważając publicznie przedmiot czci religijnej, to jest przestępstwo z art. 261 k.k. w zb. z art. 196 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Niniejsza sprawa rodzi społeczne emocje i uwzględniając jej realia Sąd Najwyższy uznał, że z punku widzenia jej społecznego odbioru nie jest pożądane, aby w rozpoznaniu kasacji Prokuratora Okręgowego w Warszawie złożonej na niekorzyść M. B. od uniewinniającego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt IX Ka 592/23, brał udział SSN Ryszard Witkowski, który przed powołaniem w dniu 19 września 2018 r. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, od roku 1996 pełnił służbę w wojskowych jednostkach prokuratury. W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67, znajdujemy wskazanie, że cyt. ,,Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności.” Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [PGW] [ał]
II KK 440/23 3
Powiązane orzeczenia
- V KK 15/24 2024-11-06Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli okoliczności uzasadniające wyłączenie dotyczą obu sędziów?
- V KB 5/22 2022-09-20Czy wniosek sędziego o wyłączenie od udziału w postępowaniu incydentalnym dotyczącym wniosku o wyłączenie innego sędziego, oparty na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., jest dopuszczalny?
- III KB 5/23 2023-05-12Czy sędzia wyznaczony do składu orzekającego w sprawie karnej jest uprawniony do złożenia wniosku o wyłączenie innego członka tego składu z powodu wątpliwości co do jego bezstronności?
- III KK 313/25 2025-08-27Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest formalnie dopuszczalny w polskim postępowaniu karnym?
- III KK 144/25 2025-06-13Czy wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy o wyłączenie innego sędziego, który sam został wyłączony od udziału w sprawie, podlega rozpoznaniu?
Powołane przepisy
art. 261 KKart 41 § 1 KPKart. 196 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy