II KK 483/22
WyrokIzba Karna2023-10-04
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Ryszarda Witkowskiego, Ryszard Witkowski, Małgorzatę Bednarek, Antoniego Bojańczyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli wniosek o jego wyłączenie opiera się na zarzucie wadliwości trybu jego powołania, który dotyczy również sędziego sądu drugiej instancji, a wątpliwości co do jego bezstronności mogą być uzasadnione w odbiorze społecznym?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego podlega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W sytuacji, gdy wniosek o wyłączenie sędziego opiera się na zarzucie wadliwości trybu powołania, który dotyczy również sędziego sądu drugiej instancji, a sama wadliwość jest tego rodzaju, że mogłaby implikować w odczuciu społecznym wątpliwości co do bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, wniosek o wyłączenie powinien zostać uwzględniony. Zasada nemo iudex idoneus in propria causa wymaga respektowania w rzetelnym procesie.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał, że sędzia uzyskał nominację w trybie uznanym przez obrońcę za sprzeczny z trójpodziałem władzy, co mogłoby sugerować zależność od władzy wykonawczej. Obrońca podniósł, że podobne zarzuty dotyczące wadliwości trybu powołania sędziego zostały podniesione w kasacji, a Sąd Najwyższy w innych sprawach wyłączył sędziów z podobnych powodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie rozpoznawanej w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą akt II KK 483/22.Pełny tekst orzeczenia
II KK 483/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie K. W. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 października 2023 r., wniosku o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt II KK 483/22 na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie rozpoznawanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 483/22. UZASADNIENIE Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2023 r. SSN Ryszard Witkowski został wyznaczony do rozpoznania kasacji wniesionych przez obrońców skazanych K. W. i D. H. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., IV Ka 248/21. W dniu 18 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D.H. o wyłączenie od rozpoznania sprawy SSN Ryszarda Witkowskiego wobec tego, że uzyskał on „nominację decyzją Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (uchwałą z dnia 28.08.2018 r.) w sposób sprzeczny z trójpodziałem władzy, a zatem wytwarzający z punktu widzenia odbioru społecznego możliwości zależności od władzy wykonawczej”. Podniósł nadto, że „okoliczności tożsame de facto dotyczące sędziego ze składu Sądu odwoławczego podniósł szczegółowo w pkt III kasacji”, a Sąd Najwyższy z tych samych powodów wyłączył od rozpoznania przedmiotowej sprawy SSN Małgorzatę Bednarek i SSN Antoniego Bojańczyka.
II KK 483/22 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że bezstronność należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu (zob. uchwała SN z 26.04.2007 r., I KZP 9/07, OSNKW 2007, z. 5, poz. 39; wyroki SN: z 8.01.2009 r., III KK 257/08, LEX nr 532400, oraz z 18.03.2009 r., IV KK 380/08, LEX nr 491543). Tym samym wątpliwość co do bezstronności sędziego powinna być „uzasadniona”. Analiza podniesionych przez obrońcę skazanego okoliczności w przedmiotowym wniosku w pełni uzasadniają przekonanie o jego trafności. Jako wręcz oczywiste jawi się bowiem to, że rozpoznawanie przez sędziego kasacji obrońcy w której podniesiono zarzut kwestionujący status sędziego orzekającego w sprawie w II instancji z uwagi na wadliwość trybu jego powołania w sytuacji, w której ta wadliwość jest tego rodzaju, że dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania tej kasacji, mogłoby implikować w odczuciu społecznym wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Tym bardziej zasadnie przy uwzględnieniu reguły nemo iudex idoneus in propria causa, co do trafności, której i niezbędności respektowania w rzetelnym procesie, nie może być uzasadnionych kontrowersji. Równocześnie poza sporem pozostaje też i to, że problem zgłoszony przez obrońcę skazanego (w przedmiotowym wniosku i kasacji) był przedmiotem obszernej analizy, tak w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I- 4110 – 1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNKW 2022, z.6, poz. 22, co czyni zgłaszane w niniejszym postępowaniu przez
II KK 483/22 3 niego wątpliwości „uzasadnionymi” i skutkuje niezbędnością uwzględnienia jego wniosku. Z tych względów postanowiono jak wyżej. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- II KK 110/22 2024-02-06Czy kasacje obrońców skazanych z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii są oczywiście bezzasadne?
- III KK 56/23 2023-03-22Czy kasacje obrońców skazanych z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wniesione od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący, są oczywiście bezzasadne?
- II KK 466/21 2021-12-07Czy kasacje wniesione przez obrońców skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in. są oczywiście bezzasadne?
- II KK 498/18 2019-10-08Czy kasacje obrońców skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii są oczywiście bezzasadne?
- IV KK 315/20 2021-03-09Czy kasacje obrońców skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wniesione od wyroku Sądu Apelacyjnego zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego, są oczywiście bezzasadne?
Powołane przepisy
art. 40 § 1 pkt 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 41 § 1 KPK§ 1 pkt 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy