II KK 483/22

WyrokIzba Karna2023-09-07

Skład orzekający: Marek Pietruszyński, Antoniemu Bojańczykowi, Antoniego Bojańczyka, Antoni Bojańczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której jednym z zarzutów kasacyjnych jest nienależyta obsada sądu odwoławczego z uwagi na udział sędziego powołanego na wniosek nowej Krajowej Rady Sądownictwa?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny. Sędzia, który sam został powołany na urząd w procedurze kwestionowanej przez nową Krajową Radę Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, w której podnoszony jest zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego z uwagi na udział sędziego powołanego przez ten sam organ. Rozpoznanie takiej sprawy przez tego sędziego naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua, mogłoby być odebrane jako brak bezstronności i potencjalnie prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego D. H. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Kasacja została przydzielona sędziemu SN, który również został powołany na urząd przez nową Krajową Radę Sądownictwa. Obrońca złożył wniosek o wyłączenie tego sędziego, argumentując, że jego powołanie nastąpiło w sposób sprzeczny z zasadą trójpodziału władzy i narusza standard niezawisłości. Podkreślono, że sędzia musiałby rozstrzygać o okolicznościach dotyczących jego własnego powołania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 483/22.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 483/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie K. W. i D. H. skazanych za czyny z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2023 r. wniosku obrońcy skazanego D. H. o wyłączenie sędziego, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i § 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 483/22. UZASADNIENIE Obrońca skazanego H. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 10 marca 2022 r., sygn. IV Ka 248/21. Kasację przydzielono do rozpoznania SSN Antoniemu Bojańczykowi, po wyłączeniu poprzednio wyznaczonych sędziów do rozpoznania tej kasacji. W dniu 22 sierpnia 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego D. H. o wyłączenie od rozpoznania sprawy związanej z wniesioną kasacją SSN Antoniego Bojańczyka. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że SSN Antoni Bojańczyk podobnie jak poprzedni sędziowie wyznaczeni do rozpoznania tej kasacji został powołany do służby sędziowskiej przez nową Krajową Radę Sądownictwa w sposób sprzeczny z zasadą trójpodziału władz, prowadzący do naruszenia standardu niezawisłości. Poza tym sędzia ten rozpoznając kasację, w szczególności w zakresie z pkt. III musiałby wypowiedzieć się odnośnie okoliczności związanych z zarzuconym wystąpieniem bezwzględnej przyczyny II KK 483/22 2 odwoławczej z uwagi na nienależytą obsadę Sądu odwoławczego, w którego składzie zasiadła sędzia powołana na urząd sędziego na wniosek nowej Krajowej Rady Sądownictwa, a więc co do okoliczności bezpośrednio dotyczących sposobu jego powołania na urząd sędziego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego jest zasadny. Biorący udział w rozpoznaniu tej sprawy SSN Antoni Bojańczyk musiałby rozstrzygać co do podnoszonego zarzutu wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zarzuconą nienależytą obsadę Sądu odwoławczego, od wyroku którego wniesiono kasację, ponieważ w jej składzie zasiadała sędzia powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, którą ukształtowano na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, samemu będąc powołanym na urząd sędziego w trybie kwestionowanej procedury przed tym organem. Tym samym SSN Antoni Bojańczyk wypowiadałby się odnośnie okoliczności, które dotyczą go bezpośrednio. Takie procedowanie w odbiorze społecznym mogłoby być odebrane jak postąpienie nieutrwalające obrazu sądu jako działającego w warunkach bezstronności. Rozpoznanie tej sprawy przez wskazanego sędziego stanowiłoby także naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a ponadto mogłoby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa. Uwzględniając te argumenty należało wyłączyć SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu tej sprawy. Z tych względów postanowiono jak na wstępie. [SOP] [ms] II KK 483/22 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 56 ust. 3art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 6 ust. 1§ 1§ 4§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy