II KK 96/14
WyrokIzba Karna2014-06-25
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Jerzy Grubba, Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, nakładając na sprawcę przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi, powinien określić sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi na podstawie art. 72 § 1a k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie określenia sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi, mimo orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b k.k., stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego, w tym art. 72 § 1a k.k. Niewypełnienie tego obowiązku może prowadzić do zachwiania funkcjonowania rodziny i stać się przyczyną łamania nałożonych środków probacyjnych.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał D. S. za czyn z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania. Na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b k.k. zobowiązano go do opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając niezastosowanie art. 72 § 1a k.k., który nakazuje określenie sposobu kontaktu skazanego z pokrzywdzonymi w takiej sytuacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt III i w tej części przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 96/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak w sprawie D. S. skazanego z art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2014 r., kasacji, wniesionej - na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. - przez Prokuratora Generalnego, na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 maja 2013 r., I. uchyla zaskarżony w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt III i w tej części przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania; II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 10 maja 2013 r., D. S. został skazany za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., na karę 2 lat pozbawienia wolności, której – na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k. – wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby lat 5, oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora sądowego. W pkt III wyroku, na podstawie art. 72 § 1 k.k. pkt 4, 5 k.k. i art. 7b k.k. zobowiązano oskarżonego do wykonywania pracy zarobkowej, powstrzymywania się od nadużywania alkoholu i do opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia co do obowiązku z pkt 7b art. 72 k.k. Zwolniono oskarżonego z kosztów sądowych. Orzeczenie to, jako że nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron, uprawomocniło się w dniu 18 maja 2013 r. (k. 94). Kasację od tego wyroku wywiódł, na korzyść skazanego, Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa karnego materialnego, tj. art. 72 § 1a k.k., poprzez jego niezastosowanie, co spowodowało nieokreślenie sposobu kontaktu D. S. z pokrzywdzonymi, w sytuacji orzeczenia wobec niego, na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b k.k., obowiązku opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi. W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja i postawiony w niej zarzut przez Prokuratora Generalnego są zasadne, dlatego podlegają uwzględnieniu w oparciu o przepis art. 535 § 5 k.p.k. Z akt przedmiotowej sprawy, w tym wyroku Sądu Rejonowego w O. wynika, że oskarżony D. S. został uznany winnym popełniania czynu z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Sąd Rejonowy wymierzając mu za ten czyn karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, na podstawie art. 72 § 1 pkt 7b, nałożył obowiązek opuszczenia lokalu wspólnie zajmowanego z pokrzywdzonymi. Tym samym zaniechał obowiązkowi wynikającemu z § 1a art. 72 k.k. Z treści tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że: nakładając na sprawę
3 przestępstwa popełnionego z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej obowiązek wymieniony w § 1 pkt 7b sąd określa sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonym. Jak słusznie zauważył w kasacji prokurator, ustalenie sposobu kontaktowania się oskarżonego z pokrzywdzonymi na podstawie art. 72 § 1a k.k. stanowi uzupełnienie orzeczenia obowiązku opuszczenia lokalu, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 7b k.k. Należy także w tym miejscu podzielić argumentację skarżącego co do tego, że zaniechanie uregulowania w orzeczeniu kwestii kontaktów skazanego z pokrzywdzonymi: żoną i dziećmi z jednej strony może prowadzić do zasadniczego zachwiania funkcjonowania tej rodziny, z drugiej zaś– skoro są elementem środka probacyjnego obowiązującym w okresie próby – stać się ewentualną przyczyną łamania nałożonego przez Sąd obowiązku. Wreszcie stwierdzić należy, że wadliwość w omawianym zakresie procedowania przez Sąd Rejonowy stanowi rażącą i mającą istotny wpływ na treść zapadłego wyroku obrazę art. 72 § 1a k.k. Sąd Rejonowy rozważy powyższe uwagi i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa karnego materialnego wyda wolne od wad rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- I KK 55/23 2023-11-29Czy sąd, orzekając obowiązek opuszczenia lokalu przez sprawcę przemocy wobec osoby najbliższej, ma obowiązek określić sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonym?
- IV KK 273/15 2015-12-16Czy zobowiązanie oskarżonego do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną, bez określenia sposobu kontaktu z pokrzywdzoną, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, uzasadniające uchylenie wyroku?
- I KK 9/21 2021-05-18Czy sąd odwoławczy, orzekając nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzoną na podstawie art. 41a § 1 k.k. w związku z przestępstwem znęcania, naruszył prawo materialne poprzez zaniechanie orzeczenia oblig…
- III KK 171/23 2023-07-06Czy wniosek oskarżonego o skazanie w trybie art. 387 k.p.k., zawierający nakaz opuszczenia lokalu mieszkalnego, ale pozbawiony obligatoryjnego zakazu zbliżania się do pokrzywdzonych, może zostać uwzględniony przez sąd?
- I KK 37/24 2024-03-27Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do pokrzywdzonej oraz nakazu opuszczenia mieszkania bez określenia okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mają…
Powołane przepisy
art. 207 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 521 § 1 KPKart. 69 § 1art. 70 § 1 pkt 1 KKart. 73 § 1 KKart. 72 § 1 KKart. 7b KKart. 72 KKart. 72 § 1art. 72 § 1 pkt 7art. 535 § 5 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy