II KK 97/25

WyrokIzba Karna2025-04-24

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. jest uzasadnione, gdy trafność zarzutów kasacji nie jest oczywista, a skazany powołuje się na dotychczasowe prawidłowe zachowanie i częściowe wykonanie kary?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga niemal pewnego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji, prowadzącego do uniewinnienia, umorzenia postępowania lub innego rozstrzygnięcia skutkującego niesłusznym wykonaniem kary. Samo prawidłowe zachowanie skazanego po uchyleniu tymczasowego aresztowania czy częściowe wykonanie kary nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie kasacyjnym, lecz może być rozważane w ramach prawa karnego wykonawczego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego G. K., skazanego za czyny z art. 200 § 1 k.k. na karę łączną 6 lat pozbawienia wolności, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku. Skazany odbył już znaczną część kary, a po uchyleniu tymczasowego aresztowania jego zachowanie było bez zarzutu. Obrońca argumentował, że natychmiastowe wykonanie kary doprowadziłoby do zbyt ciężkich skutków dla skazanego, który ubiega się o warunkowe przedterminowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 97/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie G. K. , skazanego za czyny z art. 200 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r., X Ka 71/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 3 kwietnia 2023 r., II K 122/18, p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 września 2024 r., X Ka 71/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 3 kwietnia 2023 r., II K 122/18, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa G. K. . W tym postępowaniu G. K. został uznany za winnego pięciu czynów kwalifikowanych z art. 200 § 1 k.k., za które wymierzono mu prawomocnie karę łączną 6 lat pozbawienia wolności. W kasacji został zawarty także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, złożony na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., który został II KK 97/25 2 poparty wskazaniem na bardzo wysoki poziom prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji. Obrońca podniósł, że natychmiastowe wykonanie kary prowadziłoby do zbyt ciężkich skutków dla skazanego. Podkreślił jednocześnie, że skazany w toku postępowania był tymczasowo aresztowany przez okres około 3 lat i 9 miesięcy, a więc odbył prawie 2/3 orzeczonej kary. Po uchyleniu środka zapobiegawczego, przez okres około 7 lat, nigdy nie wszedł w konflikt z prawem, a jego zachowanie było bez zarzutu. Podkreślił, że skazany ubiega się o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego okazał się niezasadny. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji i akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności, oczywistości i prowadzić do konkluzji o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania, ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary lub innych środków penalnych do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. Okoliczność ta musi być dostrzegalna już „na pierwszy rzut oka”. Gdy trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest – na tym etapie – oczywista, samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2024 r., III KK 15/24). W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności podniesionych w niej zarzutów wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Powodu do wstrzymania wykonania wyroku nie stanowi również podkreślany przez obrońcę fakt prawidłowego zachowania skazanego po uchyleniu II KK 97/25 3 stosowanego w toku postępowania tymczasowego aresztowania. Jak słusznie podkreśla się w literaturze i orzecznictwie, jeżeli treść art. 532 § 1 k.p.k. miałaby być postrzegana jako kolejna instytucja, która służy do wstrzymania wykonania kary w postępowaniu wykonawczym tylko na podstawie przesłanek faktycznych, osobistych czy rodzinnych skazanego oraz określonych okoliczności, które czyniłyby odbycie kary nadmiernie dolegliwym w aktualnej sytuacji skazanego, to zbędne było jej lokowanie w rozdziale o kasacji (tak: J. Matras, w: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. K. Dudka, Warszawa 2020, s. 1193; z orzecznictwa – por. np.: postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20; dnia 8 grudnia 2021 r., IV KK 636/21; dnia 14 stycznia 2022 r., V KK 628/21). Nie budzi wątpliwości, że umieszczenie tej instytucji w postępowaniu kasacyjnym przesądza, iż jej zastosowanie warunkowane jest bardzo wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia kasacji, a nie rękojmią prawidłowego zachowania w przypadku pozostawania skazanego na wolności. Zwłaszcza, że przesłanką do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. nie jest również postawa skazanego w toku dotychczasowego postępowania, która mogłoby hipotetycznie wpływać wyłącznie na decyzje co do zastosowania lub niezastosowania środków zapobiegawczych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2024 r., III KK 438/24). Okoliczności podnoszone we wniosku (dotychczas częściowo wykonana kara, prawidłowe zachowanie skazanego na wolności) mogą stanowić przesłanki do skorzystania z instytucji prawa karnego wykonawczego. Jak podkreślono we wniosku, skazany złożył wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. II KK 97/25 4 [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200 § 1 KKart. 532 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy