V KK 527/24
WyrokIzba Karna2024-12-16
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. jest uzasadnione, gdy nie zachodzą oczywiste podstawy do uwzględnienia kasacji i nie występuje ryzyko nieodwracalności skutków kary?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 532 k.p.k. jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń i może nastąpić tylko wyjątkowo. Wymaga to potwierdzenia, że zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy nakazujące pozbawienie prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności, co musi być dostrzegalne już „na pierwszy rzut oka”. Samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nie uzasadnia odstąpienia od zasady bezzwłocznej wykonalności, a argumentem nie może być jedynie dolegliwość związana z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu. Wniosek oparty był na twierdzeniu o powadze zarzutów kasacyjnych i wysokim stopniu ich uprawdopodobnienia, wskazując na ryzyko nieodwracalności skutków kary. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.Pełny tekst orzeczenia
V KK 527/24 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie P. K. skazanego z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 20 § 2 k.k.s. w zw. z art. 56 § 1 k.k.s. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 14 marca 2024 r., sygn. II AKa 251/21 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 25 września 2020 r., sygn. II K 51/17, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest utrwalony pogląd, że wstrzymanie wykonania wyroku na podstawie art. 532 k.p.k., jest odstępstwem od zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (art. 9 § 2 k.k.w.). Zastosowanie tej instytucji może więc nastąpić tylko wyjątkowo. Kontrola kasacyjna dotyczy bowiem prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego domniemaniem prawidłowości ustaleń i trafności rozstrzygnięć w nim zawartych.
V KK 527/24 2 Szczególne uprawnienie Sądu kasacyjnego wynikające z art. 532 k.p.k. wymaga potwierdzenia, że w sprawie zaistniały szczególne, nadzwyczajne względy nakazujące pozbawienia w tym trybie prawomocnego wyroku atrybutu wykonalności. Powodem ku temu może być zasadność argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów kasacji, stwarzająca wysokie prawdopodobieństwo wydania orzeczenia kasatoryjnego. Okoliczność ta musi być jednak dostrzegalna już „ na pierwszy rzut oka”, skoro procedowanie na podstawie art. 532 k.p.k. następuje przed merytorycznym rozpoznaniem kasacji. Gdy trafność zarzutów podniesionych w kasacji nie jest – na tym etapie – oczywista, samo zwrócenie się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku nie uzasadnia odstąpienia od wspomnianej na wstępie zasady bezzwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń. W kasacji wskazano, że powaga zarzutów kasacyjnych i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia przemawia za wstrzymaniem wykonania wyroku, gdyż zarządzenie wykonania tego wyroku kary oznaczałoby nieodwracalność skutków kary dla skazanego w następstwie wdrożenia oczywiście niesłusznej kary pozbawienia wolności. Rozważając te okoliczności, nie można było uznać, że w rachubę może wchodzić nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania, co miałoby przemawiać za wstrzymaniem wykonania wyroku mającego walor prawomocności. W szczególności argumentem w tym zakresie nie może być tylko ( mniejsza czy większa) dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością przystąpienia do odbycia kary pozbawienia wolności ( por. postanowienie SN z 7.03.2022 r., IV KK 475/21). Instytucja z art. 532 k.p.k. zastrzeżona jest dla innych okoliczności, w szczególności takich, których wystąpienie w sposób nieuzasadniony zwielokrotnia dolegliwość wynikającą z konieczności przystąpienia przez skazanego do wykonania bądź częściowego wykonania wobec niego kary pozbawienia wolności (zob. postanowienie SN z 13.04.2023 r., III KK 109/23). Taki przypadek w analizowanej sprawie nie zachodził. Nadto na obecnym etapie postępowania nic nie wskazuje również, jakoby wniesiona w imieniu skazanego kasacja miała walor „oczywistej zasadności”, tzn. podniesione w niej zarzuty, w tym również zarzut zaistnienia uchybienia w postaci
V KK 527/24 3 bezwzględnej przyczyny odwoławczej przekonywały o trafności i skuteczności nadzwyczajnego środka zaskarżenia bez potrzeby prowadzenia dalszych rozważań prawnych. Niezależnie bowiem od tego, jak zasadność i skuteczność kasacji ocenia sam jej autor, rozstrzygnięcie w zakresie wniosku nie może pomijać wstępnej analizy materiałów przeprowadzonego postępowania instancyjnego. Ocena sposobu przeprowadzenia postępowania oraz zapatrywań wyrażonych przez orzekające sądy oraz uwzględnienie wywodów zawartych w odpowiedzi prokuratora na kasację (wnioskującego o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej), nie pozwalają – przynajmniej na obecnym etapie procedowania - na wnioskowanie o nieprawidłowości prawomocnego wyroku. Z tych względów, Sąd Najwyższy uznał, że w tej sprawie nie zachodzą dostateczne podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 k.p.k. Dlatego orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł.]
Powiązane orzeczenia
- III KK 549/24 2025-02-12Czy orzeczenie środka karnego w postaci ściągnięcia równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej jest dopuszczalne, gdy oskarżony jest już zobowiązany do zwrotu tej samej kwoty na mocy decyzji administracyjnych…
- IV KK 94/13 2013-04-24Czy można orzec środek karny w postaci przepadku korzyści majątkowej, jeżeli korzyść lub jej równowartość podlega zwrotowi pokrzywdzonemu lub innemu podmiotowi?
- III KK 273/12 2013-03-27Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił orzeczenie o przepadku korzyści majątkowej, uzależniając jego orzeczenie od posiadania przez sprawcę równowartości tej korzyści w momencie orzekania?
- IV KK 203/20 2021-03-10Czy sąd odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy orzeczenie o przepadku równowartości części korzyści majątkowej uzyskanej w wyniku przestępstwa, w sytuacji gdy skazany nie został prawidłowo pouczony o możliwości dobrowolne…
- V KK 18/17 2017-04-20Czy orzeczenie o środku karnym przepadku korzyści majątkowej może pozostać w mocy, jeśli wyrok w części dotyczącej czynu, za który środek ten został orzeczony, został uchylony?
Powołane przepisy
art. 19 § 1 KKart. 20 § 2 KKart. 56 § 1 KKart. 532 § 1art. 532 KPKart. 9 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy