II KO 111/22

Izba Karna2022-12-07

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zarzutami pokrzywdzonego wobec konkretnego sędziego, powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty stawiane sędziemu, dotyczące jego zwykłej pracy orzeczniczej i niepowiązane z postępowaniem dyscyplinarnym, nie stanowią podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zbyt szerokie stosowanie art. 37 k.p.k. może podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, a indywidualne wątpliwości powinny być rozwiązywane poprzez instytucję wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa. Uzasadnieniem były zarzuty pokrzywdzonego wobec konkretnego sędziego, który wydał niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 111/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie z zawiadomienia pokrzywdzonego J. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2022r. wniosku Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 14 listopada 2022r., sygn. akt II Kp 1611/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Warszawa – Śródmieście w Warszawie, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie nie jest zasadny. Jak wynika z akt, przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 27 maja 2022r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Na wstępie niniejszych rozważań zauważyć należy, że postawiony zarzut dotyczy konkretnego sędziego, który wydał rozstrzygnięcie w dniu 30 grudnia 2 2021r. w sprawie II Kp 2542/21, które nie satysfakcjonuje strony prowadzonego postępowania. Nie jest to zatem zawiadomienie dotyczące wszystkich sędziów danego Sądu, jak ujęto to we wniosku. W ocenie Sądu Najwyższego najistotniejsze jest to, że stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie. Okoliczności, na które powołuje się Sąd, nie wykraczają poza zakres wskazanego powyżej normalnego funkcjonowania sądu. Czyni to przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu sądowi równorzędnemu, niecelowym. Wcale bowiem nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego dla Warszawy -Śródmieścia w Warszawie. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu. 3 Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k. Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów. Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 42§1 KPK§1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy