II KO 111/22
Izba Karna2022-12-07
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zarzutami pokrzywdzonego wobec konkretnego sędziego, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty stawiane sędziemu, dotyczące jego zwykłej pracy orzeczniczej i niepowiązane z postępowaniem dyscyplinarnym, nie stanowią podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zbyt szerokie stosowanie art. 37 k.p.k. może podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, a indywidualne wątpliwości powinny być rozwiązywane poprzez instytucję wyłączenia sędziego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa. Uzasadnieniem były zarzuty pokrzywdzonego wobec konkretnego sędziego, który wydał niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 111/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie z zawiadomienia pokrzywdzonego J. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 grudnia 2022r. wniosku Sądu Rejonowego Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 14 listopada 2022r., sygn. akt II Kp 1611/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Warszawa – Śródmieście w Warszawie, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie nie jest zasadny. Jak wynika z akt, przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie jest zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratury Rejonowej Warszawa – Śródmieście w Warszawie z dnia 27 maja 2022r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Na wstępie niniejszych rozważań zauważyć należy, że postawiony zarzut dotyczy konkretnego sędziego, który wydał rozstrzygnięcie w dniu 30 grudnia
2 2021r. w sprawie II Kp 2542/21, które nie satysfakcjonuje strony prowadzonego postępowania. Nie jest to zatem zawiadomienie dotyczące wszystkich sędziów danego Sądu, jak ujęto to we wniosku. W ocenie Sądu Najwyższego najistotniejsze jest to, że stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie. Okoliczności, na które powołuje się Sąd, nie wykraczają poza zakres wskazanego powyżej normalnego funkcjonowania sądu. Czyni to przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, innemu sądowi równorzędnemu, niecelowym. Wcale bowiem nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego dla Warszawy -Śródmieścia w Warszawie. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu.
3 Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k. Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów. Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie
Powiązane orzeczenia
- IV KO 94/14 2014-12-17Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzucie wobec sędziego orzekającego w tym sądzie, powinien zostać uwzględniony, gdy zarzut dotyczy jego zwykłej pracy orzeczniczej?
- V KO 15/15 2015-03-11Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zarzutach wobec sędziów orzekających w sprawie, powinien zostać uwzględniony, jeśli zarzuty te dotyczą wyłącznie ich pracy orzeczniczej i nie t…
- II KO 37/18 2018-08-08Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy zarzuty stawiane sędziemu dotyczą jego zwykłej pracy orzeczniczej i nie toczy się przeciwko niemu postęp…
- II KO 85/22 2022-09-07Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony zażaleniem na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej sędziego, powinien zostać uwzględniony?
- V KO 96/21 2021-12-20Czy w sytuacji, gdy zarzuty stawiane sędziemu dotyczą wyłącznie jego zwykłej pracy orzeczniczej i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy i…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 42§1 KPK§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy