II KO 12/14

Izba Karna2014-04-17

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Michał Laskowski, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem sprawy są czynności podejmowane przez prokuratorów i funkcjonariuszy policji z danego terenu, a sędziowie tego sądu mogą być powiązani z tymi osobami zawodowo lub towarzysko?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy okoliczności sprawy mogą wywoływać w odbiorze społecznym uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W szczególności, gdy przedmiotem sprawy są czynności podejmowane przez prokuratorów i funkcjonariuszy policji z terenu właściwości sądu, a sędziowie tego sądu mogą być z nimi powiązani zawodowo lub towarzysko, co może rodzić spekulacje co do wpływu tych powiązań na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratorów i funkcjonariusza policji. Zaskarżone postanowienie zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. Sąd ten wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na powiązania zawodowe i towarzyskie sędziów tego sądu z osobami objętymi postępowaniem. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 12/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący) SSN Michał Laskowski SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) w sprawie zażalenia E. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 6 czerwca 2013r., w sprawie Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia 2014 r., wniosku Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 kpk (sygn. akt VII Kp […]), na podstawie art. 37 kpk p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r., w sprawie Ds. […], Prokurator Prokuratury Rejonowej w O. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w związku z prowadzonymi postępowaniami przygotowawczymi, po rozpoznaniu zawiadomienia E. M. w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstw przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej oraz funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji w P., a więc o czyny z art. 231 § 1 k.k. 2 To postanowienie zostało zaskarżone zażaleniem przez E. M., w związku z czym sprawę przekazano według właściwości do Sądu Rejonowego w P. celem jego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 3 marca 2014 roku tenże Sąd wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., niniejszej sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Na uzasadnienie podniesiono, że przedmiotem sprawy Ds. […] są czynności podejmowane m.in. przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej, powiązanych z poszczególnymi sędziami Sądu Rejonowego w P. nie tylko zawodowo, ale także relacjami towarzyskimi i koleżeńskimi. W przekonaniu Sądu występującego z wnioskiem, rozpoznanie wniesionego zażalenia przez sędziów tego Sądu, byłoby w opinii publicznej postrzegane jako okoliczność, która nie sprzyja obiektywnemu i bezstronnemu rozstrzygnięciu. A zatem wskazana przesłanka przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w P. jest zasadna i wniesiony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że okoliczność, iż sprawa, w której toczyło się postępowanie sprawdzające, dotyczyła prokuratorów oraz funkcjonariusza Policji z P. powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Przy dokonywaniu oceny, czy zachodzi taka sytuacja, należy mieć na uwadze całokształt okoliczności konkretnej sprawy. Ścisłe powiązanie czynów 3 zarzucanych poszczególnym osobom w związku z wykonywaniem czynności służbowych, zwłaszcza przez prokuratorów z terenu właściwości miejscowej wnioskującego Sądu Rejonowego, których w dodatku z sędziami łączyć mogą kontakty nie tylko zawodowe, lecz i koleżeńskie, może rodzić spekulacje co do wpływu tego powiązania na rozstrzygnięcie sprawy. Należy zwrócić uwagę, że wobec złożenia przez E. M. innych zawiadomień o popełnieniu przestępstw przez sędziów Sądu Rejonowego oraz Okręgowego w P., toczyły się postępowania wyjaśniające o sygn. 1 Ds. […] i 1 Ds. [X.]. Sprawę 1 Ds. [X.] z zażaleniem E. M. przekazano do rozpoznania innemu Sądowi Rejonowemu, wobec wyłączenia sędziów Sądu Rejonowego w P.. Okoliczności te dodatkowo uzasadniają potrzebę przekazania niniejszej sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności, uwzględniono przedmiotowy wniosek.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 kpkart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 231 § 1 KK§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy