II KO 126/23
Izba Karna2023-11-23
Skład orzekający: Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą sędziów sądu właściwego miejscowo do rozpoznania tego zażalenia, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa Sądu Rejonowego dotycząca przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu była zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje dbałość o wizerunek sądu w odbiorze społecznym. Jeżeli istnieją okoliczności, które realnie wpływają na obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy jest koniecznym instrumentem zapobiegającym takim implikacjom.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratora i sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim.Pełny tekst orzeczenia
II KO 126/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie zażalenia P. W. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 21 czerwca 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o sygn. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2023 r., wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt III Kp 1123/23, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadnił swój wniosek tym, że prokurator Prokuratury Rejonowej w W. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w okresie od 9 czerwca 2023 r. w powyższej prokuraturze oraz w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie przez prokuratora oraz sędziów. Na to postanowienie P. W. złożył zażalenie, które obecnie stało
II KO 126/23 2 się przedmiotem procedowania. Powyższe uwarunkowania sprawiają, że sąd właściwy miejscowo do rozpoznania środka zaskarżenia nie powinien go rozpoznawać z uwagi na realne podstawy mogące determinować zarzut braku bezstronności, gdyż zarzuty formułowane są m. in. wobec wykonywania obowiązków przez sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie kazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k. równoznaczna jest z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które urealniają obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo, przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu okazuje się być koniecznym instrumentem, mającym tego rodzaju implikacjom zapobiegać. Okoliczności podniesione przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu przesłanka do uznania, że w przypadku pozostawienia zażalenia do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby być zagrożone. Postrzegać ją w tym wypadku należy jako potrzebę zagwarantowania właściwego społecznego odbioru działalności orzeczniczej sądu poprzez wykluczenie ewentualnych spekulacji, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia zapadłego w następstwie dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia pozostają kryteria pozamerytoryczne. W sprawie, w której zarzuty dotyczą sędziów sądu wnioskującego, realizacja tego warunku byłaby z pewnością utrudniona. Tego rodzaju niezręcznych sytuacji (mogących implikować, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk) należy unikać, właśnie poprzez dopuszczalną w ekstraordynaryjnym trybie zmianę właściwości miejscowej sądu (por. np. postanowienia SN: z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. V KO 3/13, LEX nr 1284787, z dnia 20 października 2016 r., V KO 70/16, LEX nr 2135822 z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. III KO 83/16, LEX nr 2147282, z dnia 12 grudnia 2018 r., V KO 81/18, LEX nr 2592822, z dnia 17 stycznia 2019, V KO 90/18, LEX nr 2609133, z dnia 5 lutego 2019, V KO 5/19, LEX nr 2616190). Mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności celowe stało się zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim. D. P. [ms]
II KO 126/23 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 134/19 2019-11-14Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą działań sędziów sądu nadrzędnego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 56/21 2021-07-29Czy w sytuacji, gdy zarzuty w zażaleniu dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego do rozpoznania tego zażalenia, a sprawa dotyczy prawidłowości ich czynności, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem spraw…
- IV KO 118/17 2017-12-07Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy zarzuty dotyczą sędziego innego sądu niż ten właściwy do rozpoznania sprawy?
- II KO 46/17 2017-10-19Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu miejscowo właściwego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- IV KO 72/18 2018-10-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, jest uzasadniony, gdy sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziom…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy