II KO 150/23
Izba Karna2024-01-30
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu pierwszej instancji, wynikająca z wadliwego procesu powoływania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku sędziów sądów powszechnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Stwierdzono, że sam fakt powołania sędziego do sądu powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., nie powoduje nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nienależyta obsada zachodzi, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu w konkretnych okolicznościach.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania z urzędu, wskazując na nienależytą obsadę sądu pierwszej instancji z powodu udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Wniosek sygnalizacyjny dotyczył wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Obrońca powołał się na zdanie odrębne sędziego do wyroku Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Najwyższy nie wstrzymał wykonania kary.Pełny tekst orzeczenia
II KO 150/23 ZARZĄDZENIE Dnia 30 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek zarządza: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 95/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt V K 71/21. UZASADNIENIE W dniu 23 listopada 2023 r. obrońca skazanego A. T. skierował do Sądu Najwyższego wniosek sygnalizujący wystąpienie podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2022 r., sygn. akt II AKa 95/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt V K 71/21. W związku ze złożonym wnioskiem obrońca wniósł o wstrzymanie wykonania kary. Sygnalizowaną podstawę wznowienia z urzędu ma stanowić nienależyta obsada Sądu pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Uchybienia tego obrońca skazanego upatruje w udziale w składzie orzekającym Sądu pierwszej instancji sędziego X.Y. W tej kwestii obrońca skazanego odwołał się do zdania odrębnego, które sędzia Y.Z. złożyła do wskazanego na wstępie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Badając akta niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu okoliczności wskazywanych we wniosku sygnalizacyjnym, stwierdzić trzeba, że wyrok Sądu
II KO 150/23 2 Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie nie został wydany z obrazą prawa skutkującą zaistnieniem sytuacji, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Prawdą jest, że Pani X.Y. została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] r. na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) – uchwała […] Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 26 lipca 2019 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na dwanaście stanowisk sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie, ogłoszonych w Monitorze Polskim z 2018 r., poz. 291. Rzecz jednak w tym, że zgodnie z wiążącym poglądem interpretacyjnym wyrażonym w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, (powtórzonym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22), sam tylko fakt powołania na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie powoduje, że sąd utworzony z udziałem sędziego powołanego w takim trybie jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W myśl przedstawionej w uchwale wykładni tego przepisu, staje się nim wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. We wniosku sygnalizacyjnym nie wskazano okoliczności uzasadniających wątpliwość, że proces powołania Pani X.Y. na do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego w Sądzie Okręgowym Warszawa-Praga w Warszawie prowadził do naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i bezstronności sądu. Nie dostrzega ich również Sąd Najwyższy. Okoliczności takich nie stanowią wskazane we wniosku sygnalizacyjnym uchwały organów samorządu sędziowskiego wyrażające dezaprobatę dla działań Krajowej Rady
II KO 150/23 3 Sądownictwa. Mają one charakter generalny i odnoszą się do systemowej – instytucjonalnej wadliwości powołania na urząd sędziego. Nie negując też słuszności poglądów wyrażonych w orzeczeniach Sądu Najwyższego przywołanych w zdaniu odrębnym sędziego Y.Z., zauważyć trzeba, że dotyczą one systemowej wadliwości procesu powoływania sędziów Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wymienionej wcześniej uchwale składu połączonych Izb Sądu Najwyższego konsekwencje tej wadliwości inaczej kształtują się w stosunku do sędziów sądów powszechnych, a inaczej w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego. W przypadku tych ostatnich, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi ze względu na sam fakt udziału w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. [PGW] [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 67/25 2025-06-16Czy nienależyta obsada sądu powszechnego, wynikająca z wadliwego procesu powoływania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi wystarczającą przesłankę do wszczę…
- II KO 84/24 2024-12-18Czy w sprawie, w której orzekał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powo…
- II KK 47/25 2025-05-14Czy udział w składzie sądu sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli wadliwość procesu p…
- II KO 171/23 2024-03-05Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439…
- V KZ 16/23 2023-06-29Czy nienależyta obsada Sądu Najwyższego, wynikająca z udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 §…
Powołane przepisy
art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy