IV KO 67/25

Izba Karna2025-06-16

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu powszechnego, wynikająca z wadliwego procesu powoływania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi wystarczającą przesłankę do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, bez konieczności wykazywania konkretnych okoliczności naruszenia niezawisłości i bezstronności sądu w danej sprawie?
Ratio decidendi
Nienależyta obsada sądu powszechnego, wynikająca z wadliwego procesu powoływania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., nie stanowi wystarczającej przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, jeżeli nie wykazano konkretnych okoliczności naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPC. W odróżnieniu od Sądu Najwyższego, w przypadku sądów powszechnych, sam fakt wadliwego procesu nominacyjnego wymaga powiązania z konkretnymi okolicznościami sprawy i konkretnym członkiem składu orzekającego.
Stan faktyczny
Skazany Ł.D. zasygnalizował Sądowi Najwyższemu potrzebę wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Podstawą jego wniosku było podejrzenie, że w składzie orzekającym sądu powszechnego zasiadała osoba powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogło stanowić bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał sygnalizację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania i obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

IV KO 67/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie Ł. D. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 czerwca 2025 r., sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 maja 2023 r. II AKa 490/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 maja 2022 r., XVI K 247/21 na podstawie art. 542 § 3 a contrario k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania. UZASADNIENIE Skazany Ł.D. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania jego sprawy przed Sądem Apelacyjnym i Sądem Okręgowym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji zwrócił się o rozważenie wznowienia postępowania w tej sprawie z urzędu. IV KO 67/25 2 Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający sprawę był nienależycie obsadzony, gdyż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że w jego składzie zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powyższa okoliczność nie jest wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 "nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w trybie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. W drugim, ten sam fakt - zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego - powiązać IV KO 67/25 3 jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy, tj. w stosunku do konkretnego członka składu Sądu orzekającego w sprawie, czego jednak Ł. D. w swym piśmie sygnalizacyjnym nie czyni. W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł zaistnienia żadnej z przesłanek okreslonych w art. 439 § 1 k.p.k., w tym w zakresie składu sądu, i to zarówno na etapie pierwszej, jak i drugiej instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały podstawy faktyczne i prawne uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439 § 1 KPKart. 542 § 3 KPK§ 3§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy