V KO 186/25
Izba Karna2025-12-10
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu powszechnego bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., bez konieczności wykazywania konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność?Ratio decidendi
Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu powszechnego bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., ale tylko wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. W przypadku Sądu Najwyższego sytuacja jest odmienna – sąd ten jest zawsze nienależycie obsadzony, gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został potraktowany jako sygnalizacja potrzeby wszczęcia postępowania z urzędu. Zarzut dotyczył nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, gdyż w jego składzie zasiadała sędzia powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy analizował, czy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania i obciążył koszty postępowania Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
V KO 186/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie M.G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025r. sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2023r. (II AKa 42/23), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 17 października 2022r. (II K 66/21) na podstawie art. 542§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. [WB] UZASADNIENIE Obrońca skazanego M.G. złożył w dniu 25 kwietnia 2025r. wniosek o wznowienie postępowania, zważywszy jednak na charakter postawionego w tym wniosku zarzutu należy potraktować go jako sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania z urzędu w związku z możliwością zaistnienia w sprawie przesłanki
V KO 186/25 2 z art. 439§1 pkt 2 k.p.k., a więc konieczność zbadania przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania sprawy przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej związanej z nienależytą obsadą tego Sądu. Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadała osoba, która otrzymała nominację sędziowską na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3). Powyższa okoliczność nie jest jednak wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r.
V KO 186/25 3 W drugim, ten sam fakt, zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego, powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy. Wnioskodawca w swym wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy analizując przebieg kariery zawodowej SSA X.Y. również nie dostrzegł takich okoliczności, które można by uznać za rzutujące na ocenę jej bezstronności w niniejszej sprawie. Sędzia X.Y. jest Sędzią o stosunkowo długim stażu zawodowym. Z dniem 1 listopada 1995r. została mianowana asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym w G.. Od 20 lutego 2006 r. do 19 lutego 2008 r. była delegowana do orzekania w Sądzie Okręgowym w G., a w dniu 9 grudnia 2008r. została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego tego Sądu. Od 1 stycznia do 31 marca 2014r. była delegowana do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku, a następnie była kilkukrotnie delegowana do pełnienia obowiązków sędziego w tym Sądzie na podstawie jednorazowych delegacji. Nominację na Sędziego tego Sądu otrzymała w dniu 1 grudnia 2021r. Trudno zatem dostrzec, aby jej kariera zawodowa uległa gwałtownemu przyspieszeniu po „zmianach w sądownictwie”, które nastąpiły po 2015r., co wskazywałoby na wątpliwości co do jego bezstronności, czy powiązanie z władzą wykonawczą. W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439§1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały jakiekolwiek powody uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542§3 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]
V KO 186/25 4
Powiązane orzeczenia
- V KO 124/24 2024-11-27Czy nienależyta obsada sądu powszechnego w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi w sytuacji, gdy w składzie sądu orzekał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia…
- I KO 5/26 2026-02-24Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi w przypadku, gdy w składzie sądu powszechnego zasiada osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustaw…
- III KO 60/21 2021-10-26Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym prze…
- III KK 84/25 2025-05-14Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., stanowi bezwzględną podstawę uchylenia wyroku na podstawie art. 439 § 1…
- III KO 195/25 2026-03-19Czy nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w postępowaniu z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podsta…
Powołane przepisy
art. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439§1 KPK§3§1 pkt 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy