V KO 122/24
Izba Karna2025-02-12
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu odwoławczego, jeżeli w składzie tego sądu zasiadały osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., a wadliwość procesu powoływania nie prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, gdyż nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi w przypadku sądu powszechnego, gdy wadliwość procesu powoływania sędziów prowadzi w konkretnych okolicznościach do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Wnioskodawca nie wykazał takich okoliczności, a analiza kariery zawodowej sędziów nie wykazała wątpliwości co do ich bezstronności.Stan faktyczny
Skazany P.W. złożył sygnalizację do Sądu Najwyższego o potrzebie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi. Podstawą wniosku było twierdzenie o nienależytej obsadzie sądu odwoławczego, wynikającej z powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu i stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania i obciążył koszty postępowania Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
V KO 122/24 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie P.W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2025r. sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2022r. (II AKa 198/21), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 27 stycznia 2020r. (II K 104/18) na podstawie art. 542§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, 2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa. {WB] UZASADNIENIE Skazany P.W. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas rozpoznawania sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji, hjkjl;’/|zwrócił się o rozważenie wznowienia postępowania w tej sprawie.
V KO 122/24 2 Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie zasiadały osoby, które otrzymały nominacje sędziowskie na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz.U. z 2018r., poz. 3). Powyższa okoliczność nie jest jednak wystarczająca do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego. Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym czy sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie obsadzony gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa w trybie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. W drugim, ten sam fakt - zaistnienia wadliwego procesu nominacyjnego - powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy. Wnioskodawca w swym wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy analizując przebieg kariery zawodowej SSA X.Y. i SSA X.1Y.1 również nie dostrzegł takich
V KO 122/24 3 okoliczności, które można by uznać za rzutujące na ocenę ich bezstronności w niniejszej sprawie. Sytuacja powyższa w odniesieniu do Sędziego X. Y. była już przedmiotem kilkukrotnych rozważań Sądu Najwyższego – choćby w sprawach V KK 53/22, II KK 494/21 czy V KK 486/23 i każdorazowo oceny przedstawione w tych orzeczeniach sprowadzały się do wskazania, że nie dostrzeżono w przebiegu kariery zawodowej tego Sędziego takich okoliczności, które nakazywałyby przyjęcie, iż istnieją wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Brak jakichkolwiek powodów aby przyjąć, że ocena dokonana dla potrzeb niniejszej sprawy mogłaby być odmienna. Podobnie sytuacja kształtuje się co do Sędziego X.1 Y.1, choć co do niego takie postępowanie testowe nie było dotąd prowadzone przez Sad Najwyższy. Jest on Sędzią o stosunkowo długim stażu zawodowym. Orzekanie w ramach delegacji w Sądzie Apelacyjnym w Łodzi rozpoczął w lutym 2018r. Trudno też dostrzec, aby jego kariera zawodowa uległa gwałtownemu przyspieszeniu po „zmianach w sądownictwie”, które nastąpiły po 2015r. – co wskazywałoby na wątpliwości co do jego bezstronności czy powiązanie z władzą wykonawczą. W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439§1 k.p.k. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały jakiekolwiek powody uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542§3 k.p.k. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [ł.n]
V KO 122/24 4
Powiązane orzeczenia
- V KO 207/25 2025-12-17Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeżeli skazany wskazuje na wadliwie ukształtowany skład sądu z uwagi na udział sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądown…
- II KO 33/23 2023-04-27Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. II AKa 58/22, na podstawie zarzutu nienal…
- IV KO 35/20 2020-08-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- I KO 51/25 2025-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej…
- III KO 17/25 2025-07-16Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany sygnalizuje, że w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa…
Powołane przepisy
art. 542§3 KPKart. 439§1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439§1 KPK§3§1 pkt 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy