IV KO 46/26
PostanowienieIzba Karna2026-06-03
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sytuacji, gdy w składzie sądu orzekającego brała udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a wadliwość procesu powoływania mogła prowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ nie wykazał, aby w składzie sądu orzekającego brała udział osoba powołana z naruszeniem standardu niezawisłości i bezstronności. Choć Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko o możliwości wystąpienia nienależytej obsady sądu w takich sytuacjach, podkreślił, że nie ma automatyzmu w stwierdzaniu wadliwości. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego, czego wnioskodawca nie uczynił.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Argumentował, że w składzie sądu I instancji zasiadał sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., co mogło naruszyć standardy niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, nie stwierdził okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego orzekającego w sprawie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 46/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 3 czerwca 2026 r.
Dnia 3 czerwca 2026 r. sędzia Sądu Najwyższego K.K., po zapoznaniu się z
pismem K.P., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6 listopada 2025
r., sygn. akt II AKa 33/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Olsztynie z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 176/23,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania
o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 30 marca 2026 r. K.P. złożył wniosek o wznowienie
postępowania, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 6
listopada 2025 r., sygn. akt II AKa 33/25, utrzymującym w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w Olsztynie z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 176/23. Wskazał,
że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu I instancji – w roli
Przewodniczącego składu orzekającego sędzi – sędzi, która miała zostać powołana
na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Olsztynie na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
IV KO 46/26 2
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od
uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2,
poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo
sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.
zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd
sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego,
w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP
2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie
Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-
585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej
problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem
mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które
mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu
niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane
okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi
atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich sam skazany
Analiza akt sprawy nie pozostawia tymczasem wątpliwości co do
prawidłowości składu Sądu I i II instancji. Jeśli chodzi o Przewodniczącego składu
orzekającego w Sądzie Okręgowym w Olsztynie, to była nią sędzia X. Y., co do
której Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby
posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi atrybutów niezawisłości i
IV KO 46/26 3
bezstronności, jak też nie wykazał ich sam skazany. Z uwagi na powyższe, zbędne
było wyznaczenie wnioskodawcy obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i
wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.
SSN Kazimierz Klugiewicz
[WB]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 35/20 2020-08-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w t…
- II KO 211/25 2026-02-17Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu z uwagi na sposób powołania sędziego?
- V KO 184/25 2025-11-19Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany zarzuca udział w składzie sądu odwoławczego osób powołanych na urząd sędziego z udziałem Krajowej Rady S…
- III KO 17/25 2025-07-16Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany sygnalizuje, że w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa…
- V KO 122/24 2025-02-12Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu odwoławczego, jeżeli w składzie tego sądu zasiadały osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sąd…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 §
1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§
1 pkt 2§ 1 pkt 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy