II KO 211/25
Izba Karna2026-02-17
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu z uwagi na sposób powołania sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania, mimo powołania się przez wnioskodawcę na nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem, nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Jednakże, w analizowanym przypadku, wnioskodawca nie wykazał konkretnych okoliczności podważających niezawisłość i bezstronność sędziego, a ponadto sędzia uzyskała nominację przed uchwaleniem wskazanej ustawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. R. złożył pismo do Sądu Najwyższego, traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Jako podstawę wskazał nienależytą obsadę sądu z uwagi na udział sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako wniosek o wznowienie postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia takiego postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego postępowania.Pełny tekst orzeczenia
II KO 211/25 ZARZĄDZENIE Dnia 17 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Dnia 17 lutego 2026 r. sędzia Sądu Najwyższego Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem A. R. sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa 55/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt IV K 312/17, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE A. R. w dnu 8 października 2025 r. nadał w zakładzie karnym pismo potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 30 grudnia 2019 r., sygn. akt II AKa 55/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt IV K 312/17. Wskazał, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określna w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu I instancji sędzi powołanej w procedurze nominacyjnej w udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
II KO 211/25 2 Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanej we wniosku sędzi atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich sam skazany. Trzeba też podkreślić, że sędzia X.Y. uzyskała nominację na urząd sędziego Sądu Rejonowego przed uchwaleniem ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [J.J.] [a.ł]
II KO 211/25 3
Powiązane orzeczenia
- I KO 51/25 2025-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej…
- IV KO 12/24 2024-03-12Czy istnieją podstawy do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeżeli wnioskodawca wskazuje na nienależytą obsadę sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów?
- III KO 143/25 2025-12-03Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym postanowieniem, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu wynikającą z wadliwej procedury nominacyjnej sędziów?
- IV KO 35/25 2025-04-30Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu z uwagi na udział sędziego powołanego w procedurze z udziałem Krajowej…
- V KO 122/24 2025-02-12Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu odwoławczego, jeżeli w składzie tego sądu zasiadały osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sąd…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy