III KO 143/25
Izba Karna2025-12-03
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym postanowieniem, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu wynikającą z wadliwej procedury nominacyjnej sędziów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ chociaż utrwalone orzecznictwo SN i ETPC dopuszcza możliwość nienależytej obsady sądu w przypadku sędziów powołanych w wadliwej procedurze, to jednak nie ma tu miejsca automatyzm. Wnioskodawca musi wykazać konkretne okoliczności podważające niezawisłość i bezstronność sądu, czego w tym przypadku nie uczyniono. Ponadto, obrońca nie kwestionował składu sądu w toku postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca Ł.B. złożył pismo do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, które zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania karnego z urzędu. Podstawą wniosku miała być nienależyta obsada sądu wynikająca z powołania sędziów w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego postępowania. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.Pełny tekst orzeczenia
III KO 143/25 ZARZĄDZENIE Dnia 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz Dnia 3 grudnia 2025 r. sędzia Sądu Najwyższego K.K., po zapoznaniu się z pismem Ł.B., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKz 318/24, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt II K 39/24, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Ł.B. złożył do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie pismo z dnia 11 sierpnia 2025 r., zatytułowane: „zażalenie”, potraktowane jako wniosek o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKz 318/24, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt II K 39/24. Wskazał, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na zasiadanie w składzie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie – sędziego X.Y., zaś w składzie Sądu Okręgowego w Koszalinie – sędzi X.Y.1, którzy zostali powołani na urząd sędziego ww. Sądów w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa w składzie
III KO 143/25 2 ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego począwszy od uchwały trzech połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNK z 2020 r., z. 2, poz. 7): „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach (podkr. – SN), do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Stanowisko to zostało powtórzone w późniejszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, w tym zwłaszcza w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022/6/22) oraz zostało potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zob. np. wyrok z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga nr 43447/19) oraz judykatach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. m.in. zob. wyroki TSUE w sprawach: C-585/18 i in., C-824/18, C-791/19, C-487/19). W kontekście analizowanej problematyki, jeżeli chodzi o sędziów sądów powszechnych, nie może być zatem mowy o jakimkolwiek automatyzmie, lecz należy wykazać okoliczności, które mogłyby rzutować na niespełnienie przez sąd orzekający z ich udziałem standardu niezawisłości i bezstronności. Tymczasem Sądowi Najwyższemu nie są znane okoliczności, które podważałyby posiadanie przez wskazanych we wniosku sędziów atrybutów niezawisłości i bezstronności, jak też nie wykazał ich skazany. Warto ponadto zauważyć, że obrońca Ł.B. obecny na posiedzeniu Sądu Apelacyjnego w Szczecinie w dniu 25 czerwca 2024 r. (k. 72), nie kwestionował prawidłowości składu tego Sądu ani składu Sądu I instancji. Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje. [WB] [a.ł]
III KO 143/25 3
Powiązane orzeczenia
- III KO 131/24 2024-09-24Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, jeśli zarzut nienależytej obsady sądu opiera się na wadliwości procedury powoływania…
- II KO 211/25 2026-02-17Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli wnioskodawca powołuje się na nienależytą obsadę sądu z uwagi na sposób powołania sędziego?
- II KO 142/24 2024-11-06Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu ze względu na sposób powołania sędziów na urząd?
- I KO 51/25 2025-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem, jeśli w składzie orzekającym brał udział sędzia powołany w procedurze nominacyjnej Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej…
- II KO 111/25 2025-07-22Czy Sąd Najwyższy powinien wszcząć z urzędu postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli skazany podnosi zarzut nienależytej obsady sądu ze względu na sposób powołania sędziów na urząd?
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy